2014 yılı AKP Hükümetinin doğa tahribine hız verdiği bir yıl olurken, doğa ve yaşam savunucuları için ise direniş yılı oldu. Dün bu sayfada 2014 yılının ilk altı ayında ekoloji mücadelesinde öne çıkanları sunmuştur. Bugünkü bölümde ise yılın diğer önemli konularını derledik.
Temmuz ayının öne çıkan ekolojik mücadele alanları olarak; politik ve muhalif kimliği ile bilinen ve kentsel dönüşüm projelerinin de hedefinde olan İstanbul Sarıyer İlçesine bağlı Küçükarmutlu Mahallesi’nde halkın sebze ve meyve ihtiyacını karşılamak amacıyla Halkın Mühendis Mimarları tarafından hibe edilen ekim alanında yapılan bostan ekimi ile “Halk Bahçesi” projesi hayata geçirildi.
* Nükleer karşıtları, Akkuyu Nükleer Santrali’nin ÇED Raporu değerlendirmesinin yapıldığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı önünde protesto eylemi gerçekleştirdi.
* Türkiye’nin ikinci büyük gölü ve 305 önemli doğa alanından biri olan Tuz Gölü yanlış su politikaları ile tamamen kuruma aşamasına geldi. Yaşamları göle bağlı olan canlılar da büyük bir risk altında.

Tarihi yapılar rantçıların hedefinde
Ağustos’da öne çıkan gelişmelerden bir tanesi Siirt’te bağlı Kayaboğaz (Xêrtê) köyü yakınlarında bulunan Çêlik mevkiindeki Alkumru Barajı ve Hidroelektrik Santrali kapaklarının açılması sonucu Botan Nehri’nde yükselen su faciasında 5 kişi yaşamını yitirdi.
* Munzur Kültür ve Doğa Festivali’nin son gününde Munzur Vadisi ile bölgede yapılacak HES’lere karşı yürüyüş düzenlendi. Binlerce kişi yürüyüşün ardından Dersim-Ovacık yolunu trafiğe kapatarak, 5 kilometre uzunluğunda bir halay korteji oluşturdu.
* Amed’in seyir terası olan Kırklar Dağı’ndaki yapılaşma devam ederken, bu kez bir girişimcinin bölgede 5 bin kişilik büyük bir sergi ve kongre merkezi yapmak için Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yatırım başvurusunda bulunduğu ortaya çıktı.
* Muradiye’de 3 yıldır faal durumda olan Hidroelektrik Santrali’nin İmar Kanunu’na göre kaçak olduğu, ÇED raporunun da bulunmadığı ortaya çıktı.

Amed’de ‘Ekopotamya Konferansı’
Eylül’de, Yırca’da kesilen 13 zeytin ağacı bir nevi Kasım ayında yapılacak ağaç katliamının da habercisi oldu. Yine Dicle Nehri üzerinde yapılacak HES’ler ve Ilusu barajlarının ÇED raporları verilen mücadeleler sonucu iptal edildi.
* Üsküdar’da bulunan birinci derece Sit alanı Validebağ Korusu’nda Üsküdar Belediyesi’nin yürürlüğe koymaya çalıştığı “çılgın projeler” kapsamında, otopark genişletme çalışması gerekçesiyle ağaçların sökülmesi bölgedeki tartışmaları yine alevlendirdi.
* Kendilerine Gundiler Komünü adı veren ve Van Mezopotamya Gençlik Araştırma Merkezi Derneği’nden (MEGAM-DER) Edremit’e bağlı Yüniplik Mahallesi’nde devraldıkları 6 dönüm arazide kışlık turp ekerek, elde edecekleri ürünü mahallede yaşayanlara vereceklerini duyurdu.
* Türkiye, Kuzey Kürdistan, İran, Suriye ve Irak’tan ekoloji örgütlerinin katılımıyla 2011’de Diyarbakır’da kurulan Ekopotamya Network’un altıncı “Ekopotamya Konferansı” Amed’de yapıldı.
* #DirenKazdağı diyenler 1. Kazdağı Ekoloji Festivali’nde buluştu
* Dicle Nehri üzerinde inşa edilen ve tarihi Hasankeyf’i sular altında bırakan Ilısu Barajı’nın ÇED raporundan muaf tutulduğu maddesi Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi. Hasankeyf Yaşatma Girişimi üyeleri karar üzerine Batman DSİ 103 Şube Bölge Müdürlüğü’ne dilekçe vererek, barajdaki inşaatın derhal durdurulmasını istedi.
* TMMOB Mimarlar Odası, Şehir Plancıları Odası ve İnşaat Mühendisleri Odası İstanbul şubeleri, Üçüncü Havalimanı Projesi temelinin hukuka aykırı olarak atıldığını ve proje hakkında dava açtıklarını açıkladı.

Pembelik Barajı yapımı durduruldu
Ekim’de hükümet, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği’nde değişikliğe giderek yargıda elde edilen zaferlerin önüne geçmek isterken Amed’de Hevsel Bahçeleri’nin 7 bin 517 dönümlük kısmının tarımsal nitelikten çıkartılmasına ilişkin kararı ortaya çıkması öne çıkan gündemlerdendi.
* Soma İlçesi Yırca köyünde, termik santral kurmak için Kolin Şirketler Grubu tarafından zeytin ağaçlarının kesilmesine tepki gösteren köylüler, kesilen ağaçların bir kısmını Manisa Valiliği önüne bıraktı.
* Derelerin Kardeşliği Platformu (DEKAP) tarafından Trabzon’da düzenlenen mitingde bir araya gelen yüzlerce yaşam savunucusu hükümete ve sermaye gruplarına, “Yaşam alanlarımızdan defolun” çağrısı yaptı.
* Elazığ’ın Karakoçan İlçesine bağlı Akkuş Köyü’nde kurulan ve Dersim, Elazığ ve Bingöl sınırlarını kapsayan yapımına 2008 yılında başlanan Pembelik Barajı ve HES projesi, mahkeme tarafından durduruldu. Mahkeme, imar planı bulunmadan başlanılan baraj ve HES inşaatı için yapılan başvuruyu haklı bularak projeyi durdurdu.
* Dersim’de, Munzur Vadisi üzerinde yapımı planlanan 26 HES barajlarında biri olan Anafatma mevkiinde yapımı düşünülen HES projesine ilişkin açılan davada, mahkeme projenin iptali yönünde karar verdi.
* Fransa’nın Testes bölgesindeki Sivens ormanına baraj yapılmasına karşı direnen bir ZADist (Savunulacak Alan) aktivisti Rémi Fraisse, polisler tarafından vurularak öldürüldü.

Zeytin ağaçları ölümsüzleşiyor
Kasım’da Türkiye güne bir vahşetle uyandı. Manisa’nın Soma İlçesi Yırca köyünde termik santralin kurulacağı alanda dozerlerle saldırı düzenlendi ve 6 bin zeytin ağaç kesildi. Danıştay, Kolin Firması’nın Termik Santral yapma girişimine yürütmeyi durdurma kararı verdi.
* Demokratik Toplum Kongresi (DTK) Ekoloji Komisyonu, “Soma Yırca’da katledilen zeytin ağaçlarını Kobanê’de ölümsüzleştiriyoruz” sloganıyla Kobanê direnişine destek eylemlerinin devam ettiği Suruç’a bağlı Misaynter Köyünde zeytin fidanları dikti.
Aralık ayında ise ekolojik alanda meydana gelen gelişmeler şöyle; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Akkuyu Nükleer Santrali’nin, Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporunu onayladı. Rus sermayesi ile yapılacak santralin ÇED raporunun Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in geleceği gün onaylanması ise dikkat çekti.

* İzmir 2. İdare Mahkemesi, Ovacık köyünde bin 806 çam ağacının kesilerek yapılmak istenen Rüzgar Enerji Santrali’nin (RES) imar planları hakkında yürütmeyi durdurma kararı verdi.



SELMAN ÇİÇEK/DİHA/WAN