Doğaseverler ve yaşam savunucuları için 2014 yılı Artvin’den Şirnêx’e, Yırca’dan Hevsel’e kadar direniş alanı oldu. “Son ağaç kesildiğinde, son nehir kuruduğunda, son balık avlandığında, beyaz insan paranın yenmediğini anlayacaktır” sözünün anlam bulduğu 2014 yılında, insanlar doğa ile bütünleşerek, doğaya yönelik talana karşı günlerce direniş gerçekleştirdi.
2014 yılı AKP Hükümetinin ağaç katliamlarına hız verdiği bir yıl olurken, Hevsel’de 7 bin ağacın kesildiğinin ortaya çıkması yıl içerisinde korkunç boyutlara ulaşan ağaç katliamlarının da habercisi oldu. Amed’in Hevsel bahçelerinde 7 bin, Yırca’da 6 bin ağacın kesilmesine yönelik tepkilerin günlerce sürdüğü Türkiye’de, Gezi Direnişi ile yaygınlaşan ekolojik isyan ruhu, Hevsel’de bir kez daha ortaya çıktı. Hevsel’de ağaç kesimine karşı günlerce nöbet tutan gençler zafer elde ederken, Lice’de, Şirvan, Meskan, Silvan, Çal, Rize, Yırca ve daha birçok noktada insanlar doğalarını korumak için günlerce nöbet tuttu. Direnişi her alanda yürüten yaşam savunucuları, yargı alanında da mücadelelerini sürdürdü. Verilen mücadele ile birçok HES ve baraj yapımı durdurulurken, birçok nokta da ise hukuksuz bir şekilde söz konusu doğa katliamına devam edildi.
İşte ay ay ekoloji mücadelesi ve yaşam savunucularının yaptıkları;
Doğa katliamı AKP eliyle...
Ocak ayında, Gezi Direnişi ile birlikte yaygınlaşan ekolojik bilincin yansımaları görülmeye devam ederken, AKP’nin yıl içerisinde doğaya yönelik yapacağı katliamın ayak sesleri de duyulmaya başlandı.
* Ankara ve İstanbul’daki Arhavi ve Artvinlilerin kurmuş olduğu dernek ve vakıfların çağrısıyla biraraya gelen binlerce kişi, Arhavi’de yapılmak istenilen HES’leri protesto etti.
* Yıllardır birçok hava saldırısı, kimyasal katliam ve askeri operasyon sonucunda doğa katliamının yaşandığı Dağlıca (Oremar) bölgesinde, yaşanan çatışmasızlık süreci nedeniyle çok sayıda yaban hayvanı da yeniden yaşam alanı buldu. Ancak, HPG’lilerin bölgeden çekilmesini ve operasyonların durmasını fırsat bilen avcılar, bölgede adeta katliam yapmaya başladı. Yüzlerce yaban hayvan avcılarını hedefi oldu.
* Kastamonu Küre Milli Parkı içerisinden geçerek Karadeniz’e dökülen Devrekani Çayı üzerinde bir kısmı milli park içinde bir kısmı etki alanında olan Ilıca Regülatörü ve HES projesine yönelik verilmiş olan “ÇED olumlu” kararının iptali için açılmış olan dava sonuçlandı. Mahkemeden yürütmeyi durdurdu.
* Alman sigorta şirketi Munich Re dünya çapında felaketlerde ölenlerin sayısının arttığını açıkladı. Munih Re’nin açıklamasına göre doğal felaketlerde 2013 yılında ölenlerin sayısı 20 bini buldu.
Şubat ayında yıl boyunca Karadeniz’de sürecek olacak ekolojik isyanın ilk sinyalleri verilmeye başlandı. Konu ekoloji olunca tahammül edemeyen AKP’nin kolluk gücü olan jandarma, Direnen Karadeniz halkına saldırdı.
* Zonguldak’ta yapılan termik santrale karşı yurttaşlar, “Zonguldak’ı toplu mezar” yapıyorlar diyerek, isyan edip eylem yaptı.
* Rize’de Andon Deresi, belediye tarafından özel bir şirkete peşkeş çekilerek, HES yapılmak amacıyla ihaleye çıkarıldı. Köylüler, hukuksuz ihale sürecinin ardından vadiye gelen iş makinelerini engellemeye çalışınca jandarma müdahale etti, 2 kişi gözaltına alındı.
Hevsel’de direniş sonuç verdi
Mart ayında, ekolojik alanda en hareketli günler yaşandı. Amed’in UNESCO miras listesine girmesi planlanan 8 bin yıllık Hevsel Bahçeleri’nde Dicle Üniversitesi Rektörlüğü ile Orman İl Müdürlüğü tarafından 7 bin ağacın kesilmesinin ortaya çıkmasının ardından “Hevsel’den Gezi’ye Dicle direniyor” sloganı ile MEGAM-DER, Dicle Üniversitesi öğrencileri ve BDP Gençlik Meclisi’nin öncülük ettiği nöbet eylemi, 20 gün boyunca sürdü.
* Dünya Sağlık Örgütü (WHO) küresel düzeyde 8 ölümden birinin hava kirliliği ile bağlantılı olduğunu açıkladı. Dünya Sağlık Örgütü’nün tahminlerine göre, 2012 yılında 7 milyon kişi hava kirliliği nedeniyle yaşamını yitirdi.
AKP’nin HES ve AVM ısrarı
Nisan ayında, Lice’den Rize’ye kadar birçok alanda ekolojik, yeşil bir ülke için direnişte olunurken, AKP’nin ise baraj, HES ve AVM yapma çabası sürdü. ÇED kararlarının iptal edilmesi yönündeki mücadele ile direniş, alanlarda olduğu kadar yargıda da devam etti.
* BDP Diyarbakır İl Örgütü öncülüğünde, Lice ilçesinde Abalı Jandarma Karakolu’nun yapımı ve bölgelerdeki baraj yapımlarını protesto etmek amacıyla çadır kuruldu. Ve aylarca sürecek direnişin startını verdi.
* Çernobil’in 28’inci yılında Karadeniz İsyandadır Platformu’nun çağrısıyla biraraya gelen, müzisyenler, oyuncu, avukat, gazeteci ve ekoloji mücadelesi verenler, nükleere karşı hazırlanan şarkıyı seslendirdi.
* Rize’nin İkizdere ilçesine bağlı Şimşirli Vadisi’nde HES inşaatındaki ağaç kesimi ve dinamit patlatma faaliyetlerini protesto eden kadınlar oturma eylemi başlattı. Eyleme coplarla müdahale eden askerler, biri gazeteci olmak üzere 6 kişiyi gözaltına aldı.
* Çevre sorunlarına dikkat çekmek için, bir saatlik “Dünya saati” eylemi yapıldı. 157 ülkede sembolik yerlerin ışıkları belli sürelerle kapatıldı.
* İstanbul 8. İdare Mahkemesi, TMMOB Şehir Plancıları Odası’nın yaptığı başvurusu üzerine Şişli Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi’ne ait arazi üzerinde AVM ve rezidans yapımını öngören imar planı değişikliği hakkında “Yürütmenin durdurulması” kararı verildi.
* Dersim Pülümür Vadisi’nde yer alan Dokuzkaya mevkiinde yapılması planlanan Pülümür Regülatörü ve HES projesi için devam eden Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporu süreci sonlandırdı.
Direniş her yerde
Mayıs ayında AKP Hükümeti Nükleer Santral ve HES’ler için binlerce ağaç kesti. Aynı zihniyet bölgede “güvenlik” barajlarına hız verdi.
* Nükleer santral projesi nedeniyle diken üstünde duran Sinop’ta yapılması planlanan Nükleer Santral için 3 hafta içinde İnceburun’da 245 bin ağaç kesildi.
* Rize’de İkizdere’ye bağlı Şimşirli köyünde yapılmak istenen HES’lere karşı mücadele eden köylülere jandarma saldırdı. Jandarmalar 8 kişiyi yaraladı, 8 kişiyi de gözaltına aldı.
* Şırnak Çevre Platformu doğa katliamına dikkat çekmek amacıyla “Doğa İçin Pikniğe” festivali düzenledi.
* Türkiye’nin en büyük maden felaketi sonucu Soma’da 301 işçinin yaşamını yitirmesinin ardından Greenpeace Akdeniz üyeleri, “Kömüre karşı plan B” adında imza kampanyası başlattı.
* HES yapımları özellikle Şırnak ve Hakkari bölgesinde yoğunluk kazandı. HES’lerle dağlardaki geçiş yollarının kapatılması planlanırken, Dicle ve Botan vadileri ile bu vadilerdeki tarihi kalıntıları yok edecek olan Cizre Barajı için de ilk adım atıldı.
* Zap Vadisi’ni bitirme projelerinden biri olan baraj, kalekol ve karakol yapımlarına, diyalog sürecine uygun düşmeyecek şekilde hız veren hükümet, Hakkari-Çukurca karayolu üzerinde bulunan Zap Nehri üzerinde yapmayı planladığı onlarca “güvenlik barajı”ndan ilki için Üzümcü (Dizê) köyünde çalışmalara başladı.
HES inşaatları hukuksuz
Haziran ayında yargısal mücadele sonucu birçok HES yapımı için durdurma kararı verilmesine rağmen AKP’nin HES yapımlarını hukuksuz bir şekilde devam ettiği ortaya çıktı.
* Siirt’te yapımı süren karakol, kalekol, baraj ve HES’lerin yanı sıra orman tahribatlarına karşı BDP, HDP, sivil toplum örgütleri öncülüğünde Şirvan ilçesine bağlı Kasımlı (Tewan) köyü yakınlarında nöbet eylemi başlatıldı.
* Amed’de Dicle Vadisi Projesi kapsamında yapılan Fiskaya Şelalesi ve altında bulunan yapının restorana dönüştürülmesine Mezopotamya Ekoloji Hareketi tepki gösterdi.
* Amed’de bir grup doğasever, bisiklet pedallarını 2 gün boyunca Dicle Nehri üzerinde yapılmak istenen HES ve barajlara karşı “HES êdî bes” sloganıyla çevirdi
* Dünyanın biyolojik çeşitlilik açısından en zengin ve aynı zamanda tehlike altındaki en önemli 34 karasal ekolojik bölgesinden biri olan Kamilet Vadisi’nde sondaj ulaşım yolu adı altında yapılan hidroelektrik santral (HES) yolu inşaatı, Artvin İl Özel İdaresi’nce “imara aykırı” olduğu gerekçesiyle durdurulup, mühürlenmesine rağmen çalışma halen sürdürülüyor.
* Ordu Fatsa’daki 2 dereden biri olan Bolaman/Şahsen deresi üzerinde Atilla Regülatörü ve HES’in inşaatı Ordu İdare Mahkemesi’nin iptal kararına rağmen devam ediyor.
* Rize’de Andon İçme Suyu Tesisi bünyesinde çalışmaları süren HES projesi ile ilgili Rize İdare Mahkemesi “yürütmeyi durdurma” kararı verdi. DEVAM EDECEK
SELMAN ÇİÇEK/DİHA/WAN