Ewro çar parçeyê Kurdîstanî de hem hetê leşkerîye hem zî hetê sîyasetî ra Kurdan hêza (qûweta) xo kerda miqerem û rojhelato mîyanên de bîyê kilîtê xelasîyayîşî û azadîya şaran û kulturan. Her parçe ewro bi hişê neteweyî hereket keno û her het ra tevdîrîya bingeyê awanbîyayîşê azadîye û xoserîye vîneno. Peroyê dinya dî û fam kerd ke heqe û neheqîye bi terazîye destê zaliman nêna sentene. Bi înkarkerdiş û çinî hesebnayîşî heqe mabên ra nêdarîyena we. Kardîya neheqîya ke erdê kurdan birno û kerdo çar lete, ewro agêraya û destê wayîrê xo birnena. 

Domanîya ma ra heta ewro zaf çîyî vurîyayî. 1970-80 de yew jîp a leşkeran ke kewtêne mabêne dewe dinya dewijan rê bîyêne tarî. Bajarî zî nê halî de bî. La ewro  ê dewî, bajar û taxî seba azadîye bîyê meterîsê xoverdayîşî. Kal û pîrî, cinî û camêrdî-xort û azebî her kesî nê meterîsan de cayê xo girewto û welatê xo de tarîxa newîye nusnenê. 

Derbeya 1980 ra dime dewleta Tirkan polîtîkayanê  asîmîlasyonî zaf giran ramit şarî ser. Êno mi vîrî mamostayê ma yê dibistane, keye bi keye gêrenê, maye û pîyanê domanan de qeseyî kerdêne ke wa keye de kurdkî qeseyî mekerê. Ê rojan de, pîyê mi dest kerd ci mi de tirkî qeseyî kerdêne la ez şermayêne ke bi tirkî cewabê ey bida ci. Pîyê mi îqna bîbî yan zî tersan ver xo mecbur dîyêne ke wina bikero. La her çiqas ke pîyê mi verê ma waşt ke biçarno tirkî ser zî, maya mi, cîranê ma, kal û pîrî bîyî û  tirkî zaf ma ser de hukim nêkerdêne. Dengbejan, şanikberan bi şewan heketî/hîkayeyî kerdêne derg û ma rê zîyafetê xeyalanê kirmanckî fîstêne ra.

Yanê bi kilmekî her çiqas ke dewlete û temsîlkarê aye yê hereme zor bikerdêne zî nêeşkîyayêne kulturî desinde mabên ra bidarnê we, ziwanê ma bibirnê.  

La ewro edî wext vurîyayo, 35-40 serrî yo ke nê polîtîkayanê asîmîlasyonî ca dayo xo û merdim nêeşkeno vajo kultur û ziwan sey awe, xo rê rêçê akeno û herekîyeno. Ziwan û kulturî derbê xedarî werdî. Zulmo giran dî. 

Mabên ra wedarîyayena Kirmanckî ra qal keno her kes. Ez na derheq de zaf bêhêvî nîya. Heya, kirmanckî ewro hetê edebîyat û qesey kerdêne de, sey kurmanckî zaf cayo de miqerem de nîyo la, goreyê 5- 6 serran nayê ra averî, ewro hîna zîyaderî xebatî ênê kerdêne û şar hîna zîyaderî keno ke ziwanê xo avêr bero û bisevekno…

Êdî ma her kes baş (rind) fam kenîme ke rûhê welatî ziwano. Ewro sazî û dezgeyê kurdan de kirmanckî goreyê serranê verênan hîna zîyaderî ca gêno û bi hîsîyatê neteweyî na derheq de xebatî ênê kerdêne. No çîyo de zaf mûhîm o û ganî ma her kes xo duşt ra dest bierzîme nê karî.

Ewro her keye de televîzyonê kurdan akerde yê. Nê televîzyonan ra yew tewr mûhîm o. Wexto ke Med TV abî kelecanêde bêtarîfî her kurd girewt binê tesîrê xo û huwîyayîş û şahîye amê bî rîyê her kurdî. Ewro zî Zarok Tv yî na şahîye û kelecanîye ard keyeyê ma kurdan. Her çiqas ke qasê şanikberan û dengbejan hewl û miqerem nêbo zî bi ziwanê maye û pîyî domanî eşkenê tv yî temaşe bikerê. No çîyode bêemsal o. Her çiqas ke kêmasîyî bibê zî ez bawer kena ke her ke şoro do baş bibo. Mi sere de vatîbî, ewro hereketê kurdan her het ra(kultur-ziwan-aborîye ûsb) amadeyîya newe ra awankerdişî de yo. No awankerdişo neweyî de tekîlîya domanan û ziwanî baş ameya ronayêne û derheqê bi ziwanê dayîke perwerdeyî de gama ewile ameya eştêne. Karton fîlmî bi kirmanckî û kurmanckî ekranî ser o kay kenê. Programî bi na qeyde ênê viraştêne. Êdî hukmê asîmîlasyonî ameyo şikitêne. Hande ke wa Zarok Tv her keye de akerde bo.  

Meterîso newe Zarok Tv yo. Tena seba domanan nê, seba ma Kurdan. Her keyeyo ke tey Zarok Tv akerdeyo, o keye dibistan û sazîyanê kurdan ra yew o...