• Kadınlar Almanya’da eğitimde erkekleri geride bırakıyor olmasına rağmen, ekonomik alanda ücret farkı ve ücretsiz bakım yüküyle dezavantaj yaşamaya devam ediyor.

 

Federal İstatistik Ofisi’nin 2024 ve 2025 verilerine göre Alman eğitim sisteminde cinsiyet dengesi tersine döndü. Kadınlar artık hem lise hem de üniversite düzeyinde erkeklerden daha yüksek başarı gösteriyor. Buna karşılık iş piyasasında “ayarlanmış” ve “ayarlanmamış” ücret farkları sürüyor. Aynı dönemde genç erkeklerin eğitim ve meslek dışı kalma oranı yükseliyor.

Yüzde 55’i kadın

2024 yılında üniversiteye giriş yeterliliği kazanan 258 bin 300 öğrencinin yüzde 55’i kadın, yüzde 45’i erkekti. 2020’de öğrenime başlayan kadın öğrencilerin yüzde 34’ü sekiz dönem sonunda lisansını tamamlarken, erkeklerde bu oran yüzde 25’te kaldı. Yüksek lisans programlarında da kadınlar altı dönem sonunda yüzde 53 tamamlama oranıyla erkeklerin yüzde 48’lik oranını geride bıraktı.Daha düşük okul bitirme belgelerinde ise tablo tersine dönüyor. 2024’te ilkokul bitirme belgesi alan 133 bin 100 mezunun yüzde 59’u erkek, yüzde 41’i kadındı. Ortaokul bitirme belgesinde oranlar neredeyse eşit (yüzde 49 kadın, yüzde 51 erkek).

Eğitim ve meslek boşluğu

2025’te 18-24 yaş arası erkeklerin yüzde 15’i en fazla ilkokul veya ortaokul bitirme belgesine sahip olup mesleki eğitimini tamamlamamış veya herhangi bir ileri eğitime kayıtlı değildi. Kadınlarda bu oran yüzde 11 oldu. 2015’te her iki cinsiyet için de yüzde 10 olan bu oran on yılda ayrıştı.Federal İstatistik Ofisi, Alman vatandaşlığı olmayan gençlerin oranındaki artışa dikkat çekiyor. 2025’te Alman vatandaşı olmayan genç erkeklerin yaklaşık üçte biri mesleki eğitimini tamamlamamış durumda (2015’te dörtte birin biraz altı). Kadınlarda oran yüzde 22’den yüzde 26’ya yükseldi. Çıraklık, üniversite girişi ve kontenjan başvurularında genellikle B1-B2+ dil seviyesi isteniyor. Yurt dışında alınan yeterliliklerin tanınması da menşe ülkeye göre zorlaşabiliyor.

Cinsiyet ayrımcılığı ve ücret farkı

Daha yüksek eğitim seviyelerine rağmen ücretlerde fark sürüyor. 2025’te aynı meslek ve aynı çalışma saatlerinde “ayarlanmış” cinsiyet ücret farkı yüzde 6 olarak sabit kaldı. Meslek ve çalışma saatlerinden bağımsız “ayarlanmamış” fark ise yüzde 16 olarak ölçüldü.Kadınların yüzde 25’i atipik istihdam ilişkilerinde (yarı zamanlı, geçici iş veya geçici sözleşme) çalışırken erkeklerde bu oran yüzde 10. Bu yapısal fark, kadınların ortalama daha az kazanmasına yol açıyor.

Yapısal nedenler ön planda

Hamilelik dönemi işverenler açısından ekonomik açıdan cazip görülmüyor. Resmi yasaklara rağmen başvuru süreçlerinde kadınların yaşam planları hakkında sorular sorulabiliyor; çocuk sahibi olmayı düşünen kadınlar dezavantajlı duruma düşebiliyor. Doğum sonrası ebeveyn iznini esas olarak kadınlar kullanıyor. Bu süreçte gelir devam etse de mesleki gelişim ve yeni nitelik edinme fırsatları sınırlanıyor. Ayrıca kadınlar ücretsiz üreme ve bakım emeğinin büyük bölümünü üstlenmeye devam ediyor. 2022’de erkekler ve kadınlar arasındaki fark yüzde 43’tü. Kadınlar günde bir saatten fazla ücretsiz bakım işi yapıyordu. HABER MERKEZİ