1 milyon kişi katledildi
Endonezya'da 30 Eylül 1965'te bir grup subay ile bazı Endonezya Komünist Partisi üyeleri, 6 generali öldürerek darbe teşebbüsünde bulundu. Girişimin başarısızlığa uğramasının ve olayların birkaç gün içinde bastırılmasının ardından dönemin askeri istihbarattan sorumlu subayı Suharto, darbe yaparak Sukarno yönetimini devirdi. Komünist Parti üyesi ve sempatizanı olduğu iddia edilen en az 500 bin kişi devlet güçlerince öldürüldü.
Ülkedeki muhalif kaynaklara göre ise katliamda gözaltına alınıp bir kısmı kamplarda tutularak çalıştırılan bir kısmı da infaz edilen kişi sayısı 1 milyona yakın.
Karar 51 yıl sonra geldi
Lahey'de kurulan Uluslararası Halk Mahkemesi 51 yıl önce yaşananları "insanlığa karşı suç" olarak tanımlandı.
Geçtiğimiz Kasım ayında gerçekleştirilen 4 günlük duruşmalarda 20’den fazla tanığı dinleyen mahkeme heyeti, darbe girişiminin ardından yaşanan katliamlarla ilgili olarak Endonezya devletini insanlığa karşı suç işlemekten sorumlu tuttu. Karar 20 Temmuz'da yayımlanan raporla açıklandı.
Raporda tanıklar tarafından sunulan belgeler ışığında, ABD, İngiltere ve Avustralya'nın da farklı derecelerde insanlığa karşı işlenmiş suçlara iştirak ettikleri belirtildi.
Hükümet özre yanaşmıyor
Mahkeme, Endonezya hükümetine bu suçları işleyenleri cezalandırması, kurbanların yakınlarından özür dilemesi ve bu kişilere tazminat ödemesi çağrısında bulunurken, Endonezyalı yetkililer sorumluluğu ve özür dilemeyi reddediyor.
Endonezya'da katliam zanlılarının adalet önüne çıkarılması çabaları çerçevesinde Uluslararası Halk Mahkemesi'nin bulgularının yasal bağlayıcılığı bulunmuyor ve Endonezya hükümetince kabul edilmiyor.
Ancak Lahey’de kurulan bu mahkeme, katliamın halen yaşayan tanıklarının dinlenmemiş ve mağdurların da adalet talebinin şimdiye dek yerine getirilmemiş olması nedeniyle büyük önem arz ediyor.
LAHEY