AKP’li Türk Cumhurbaşkanı R.Tayyip Erdoğan Türkiye’nin, Rusya ve Suriye’nin çetelere yönelik yaptığı operasyonun ardından İdlib’de içine düştüğü cendereden kurtulmak için bugün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmek için Moskova’ya gidiyor. Ziyaret öncesi ise Kremlin’den İdlib operasyonları ile ilgili Türkiye’ye mesaj geldi.
Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov dün yaptığı açıklamada Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Erdoğan’ın İdlib operasyonuna ilişkin endişesini anladığını ancak kendisinin de İdlib’deki militanların saldırılarından endişe duyduğunu kaydetti. Peskov, Putin’in İdlib’deki çetelerin belirlenip yok edilmeden bitirilemeyeceği endişesini taşıdığını belirtti.
Öte yandan Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov aynı konuda bir açıklama yaptı. RIA Haber Ajansı’nın haberine göre Rus Bakan, İdlib’de Rusya’nın Şam yönetimine verdiği askeri desteğin Türkiye ile hiçbir anlaşmaya zarar vermeyeceğini ifade etti.
Erdoğan, Cuma günü Putin’le bir telefon görüşmesi gerçekleştirmiş ve İdlib konusundaki ‘kaygılarını’ iletmişti. Erdoğan, Şam yönetiminin İdlib’de ateşkes ihlallerinde bulunduğunu öne sürmüş ve saldırıların büyük bir insani krize yol açtığını iddia etmişti.
Askerler esir düşebilir
Erdoğan ve diğer Türk devleti yetkililerini en fazla düşündüren konulardan biri de Suriye ordusu tarafından ablukaya alınan Morek’teki Türk ‘askeri gözlem noktası’.
Geçtiğimiz hafta Rusya ve Suriye’nin birlikte yürüttüğü operasyon ile Xan Şeyxun kenti Türk devletinin himayesindeki çetelerden alınmıştı. Bu operasyonla birlikte Morek’teki Türk gözlem noktası Suriye askerlerinin ablukasında kalmuştu. Kuşatmaya alınan askerlerin çıkması için Suriye rejiminin bir koridor açtığını belirtilirken, Türkiye’den ise bir ses yok. Askerlerin her an Suriye rejimine esir düşebileceği gelen bilgiler arasında. Kimi yerlerde Suriye rejiminin gözlem noktasını ağır silahlarla hedef alarak askerleri teslim olmaya zorladığı da kaydedildi.
Ayrıca gözlem noktasında bulunan askerler ile Suriye rejimi güçleri arasında görüşmeler yapıldığı belirtiliyor. Olası bir esir düşme olayının Türkiye’ye yansımasının ne olacağı da tartışılıyor.
Öte yandan, Morek’te Türk askerleri ve Suriye askerleri arasında bir çatışmanın çıkmaması için Rusya’nın Türk gözlem noktası etrafına Rus askeri polisi yerleştirdiği haberleri de geliyor. Suriye rejiminin abluka çıkışı, Rusya, İran ve Türkiye arasında varılan Astana anlaşmasını da geçersiz kılıyor. Anlaşma kapsamında 12 askeri gözlem noktası kuran Türkiye, şimdi ise o gözlem noktalarını kaybetmeye başladı. 2017’de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) onayıyla hayata geçirilen Astana anlaşmasının, fiilli olarak askıya alınması “Anlaşma tümden yürürlükten kalkacak mı?” sorusunu da beraberinde getirdi.BM’nin ise abluka karşısındaki sessizliği dikkat çekiyor.
Maret El Numan’a operasyon hazırlığı
Öte yandan Xan Şeyxun kurtarılmasıyla birlikte çeteler ve Türkiye karşısında önemli bir avantaj yakalayan Suriye bu avantajlı durumunu sürdürmek istiyor.
Halep’ten Şam’a uzanan M5 uluslararası yolu üzerindeki Maret El Numan rejimin hedefinde. Rejimin buraya yönelik operasyon hazırlıkları yaptığı ve bölgeye büyük bir güç sevkiyatı yaptığı belirtilirken, Rusya’ya ait savaş uçaklarının ise bölgenin çeşitli yerlerine hava saldırıları gerçekleştirdi. Soçi’de Türkiye’ye verilen Halep’ten Şam’a uzanan M5 uluslararası yolunu açma ve hat boyunca burada bulunan radikal grupları 15-20 kilometre bölgeden çıkarıp, bölgenin “silahsızlandırılmış bölge” şeklinde ilan edilmesi görevini Suriye rejiminin operasyonlar ile hayata geçirdiği görülüyor. Suriye rejiminin şimdi ilerlediği alanın tümü Soçi görüşmeleri kapsamında Türkiye’ye rol verilen alanlar.
MOSKOVA