Türk Cumhurbaşkanı Erdoğan, Anayasa değişiklik paketini 8 gün sonra onayladı. Hükümet Sözcüsü Numan Kurtulmuş, “Referandum muhtemelen 16 Nisan’da yapılacak” dedi.
Erdoğan, “Cumhurbaşkanlığı sistemini” içeren anayasa değişiklik teklifini onayladı; referanduma sunulmak üzere yayımlanması için Başbakanlığa gönderdi. Anayasa değişikliği referandumu Resmi Gazete’de yayımladıktan 60 gün sonraki ilk pazar, 16 Nisan’da yapılacak.
“Rejim değişikliği” şeklinde eleştirilen ve 18 Maddeyi içeren teklif, Meclis Genel Kurulu’nda 10 günde kabul edilmiş ve 12 gün sonra onay için 2 Şubat akşamı Cumhurbaşkanlığı’na gönderilmişti. Erdoğan, 8 gün sonra teklifi onayladı.
Kurtulmuş: 16 Nisan’da
Başbakan Yardımcısı ve Hükümet Sözcüsü Numan Kurtulmuş, referandum tarihine dair açıklama yaptı. Kurtulmuş, “Türkiye’de 16 Nisan’da olacağı hesaplanan seçimde egemenlik kayıtsız şartsız milletin olacaktır. Ümit ederim ki bu seçim kampanyası Türkiye demokrasisinin olgunluğuna yakışır bir şekilde sürdürülecektir. Anayasa değişiklik paketi ile ilgili oylama rejim değişikliğini içeren bir oylama değildir. Türkiye’nin rejimi bellidir, cumhuriyettir” dedi.
Bahçeli startını vermişti
Anayasa değişiklik teklifinin Meclis’e gelme sürecinin önü MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin 11 Ekim 2016 tarihinde Meclis’te yaptığı grup toplantısındaki çağrısıyla açıldı. Bahçeli, şunları söylemişti: “Sayın Cumhurbaşkanı’nın fiilli başkanlık zorlamasından vazgeçmesi, yasa ve anayasal sınırlarına çekilmesidir. Şayet bu olmayacaksa, ikinci olarak, fiili durumun hukuki boyut kazanabilmesinin süratle yol ve yöntemlerinin aranmasıdır. Dünyanın hiçbir medeni ve demokratik ülkesinde her gün suç işleyen bir yönetim ve iktidar yapısı görülemeyecek, bundan bahsedilemeyecektir. Bu durum karşısında, AKP başkanlık sistemiyle ilgili inadını sürdürecekse yine karşımıza iki seçenek çıkacaktır: İlk olarak AKP, hazırda tuttuğu veya üzerinde çalıştığı bir anayasa hazırlığı varsa, mutabık kalınan daha önceki maddeleri de ihtiva etmek kaydıyla TBMM’ye getirmelidir.”
Bahçeli’nin yaptığı çağrının ardından Başbakan Binali Yıldırım ile Bahçeli’nin arasındaki ilk temas 17 Ekim 2016 tarihinde Çankaya Köşkü’nde gerçekleşti. AKP ve MHP kurmayları arasında görüşmelere başlandı. 19 Kasım 2016’da iki parti arasında “Anayasa Komisyonu” kuruldu.
Meclis Anayasa Komisyonu, 20 Aralık 2016 günü anayasa değişikliği teklifini görüşmek üzere toplandı. Gergin geçen görüşmelerin ardından teklif 30 Aralık 2016 günü komisyonda kabul edildi.
Meclis teslim alındı
Anayasa değişlik teklifinin Meclis Genel Kurulu’ndaki görüşmeleri 9 Ocak’ta başladı. Meclis Türk devlet güçleri tarafından ablukaya alındı, Ankara’da her türlü eylem etkinlik yasaklandı. Görüşmeler sırasında HDP’li vekiller “bu suça ortak olmayacağım” sözleriyle oy kullanmayarak “Hayır” demeyi tercih etti.
10 Ocak günü Anayasa değişikliği teklifinde maddelerin görüşülmesine geçilmesi için oylama yapıldı. Anayasa değişikliği teklifinin maddelerinin görüşmelerine geçilmesi, 338 oy ile Meclis Genel Kurulu’nda kabul edildi.
9 Ocak tarihinde başlayan anayasa değişikliği tasarısı, tartışmalar, kimi kavgalar ve ser eleştiriler altında, 6 gün içerisinde Meclis sabahlara kadar çalıştırılarak tamamlandı. HDP ve CHP’nin karşı çıkmasına rağmen, AKP ve MHP tarafından anayasa değişikliği 340-347 arasında değişen oy oranları ile 18 maddeden oluşan teklif ilk turda geçmiş oldu.
Kılıçdaroğlu: Eşit koşullar yok
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, son yayımlanan KHK’ye tepki göstererek, “YSK’yi devre dışı bıraktılar. Eşit koşullarda bir referanduma gitmeyeceğiz. Bunu son KHK ile ilan ettiler” dedi.
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Parti Meclisi, Yüksek Disiplin Kurulu ve Meclis Grubu’nun, CHP Genel Merkezi’nde düzenlediği ortak toplantının açılışında konuştu. Kılıçdaroğlu, “Bu hafta yayınlanan kararnamelerle işsizlik sigortasında değişim yaptılar. YSK’yı devre dışı bıraktılar. Eşit koşullarda bir referanduma gitmeyeceğiz. Bunu son KHK ile ilan ettiler. Bankacılık mevzuatını değiştirdiler. Bunun OHAL ile ne ilgisi var” diye sordu.
Kılıçdaroğlu, Anayasa Mahkemesi’ne de sert eleştirilerde bulundu. Kılıçdaroğlu, şunları söyledi: “Bunun gerçek sorumlusu AYM. AYM, anayasa ve hukuku dışlayarak eskiden verdiği kararı değiştirdi. Anayasa Mahkemesi temel hak ve özgürlüklerin kısıtlanması konusunda her şeyi yapabilirsin, dedi. Türkiye’yi kaosa sürükleyen temel öğe Anayasa Mahkemesi’dir. Bu AYM topluma güven veremez. Evrensel hukukta olmayan bir suç ürettiler ve AYM buna sessiz kaldı. Hapisteki gazeteci sayısı 150’nin üzerinde. Bir ülkede 150’nin üzerinde gazeteci olursa siz o ülkede gazeteci var diyebilir misiniz? Ortada iddianame yok, çünkü delil yok... İş dünyası, STK’lar, meslek kuruluşları korkudan seslerini çıkaramıyor. Bugün Türkiye’de kimsenin can ve mal güvenliği yoktur. Her an her kişi tutuklanabilir. Herkesin mal varlıkları ve pasaportlarına el konulabilir. Böylesi hiçbir darbe döneminde yaşanmadı.”
ANKARA