Rusya ve Suriye rejiminin Xan Şeyxun (Han Şeyhun) kentini Türk devletinin desteklediği çetelerden alarak İdlib operasyonunda yeni bir aşamaya geçmesinin ardından zor durumda kalan Türk Cumhurbaşkanı R.Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile dün Moskova’da görüştü.

Türk devlet destekli çete grupları ise Erdoğan’ın Moskova ziyareti öncesi İdlib’de saldırıya geçti.

Xan Şeyxun’un alınmasıyla Türk devletinin Morek’teki ‘askeri gözlem noktası’ Suriye ordusunun ablukasına girmişti. Suriyeli yetkililer, ‘askeri gözlem noktalarının’ Heyet Tahrir El Şam ve diğer çete gruplarına yardım ettiğini belirtiyor. Her an Türk askerlerinin esir düşme olasılıkları da bulunuyor.

Silah sanayini konuştular

Hem abluka altındaki askerlerinin durumunu ele almak hem de çeteleri için ateşkes talep ederek Suriye’nin daha fazla ilerlemesini önlemek amacıyla Moskova’ya giden AKP’li Türk Cumhurbaşkanı Erdoğan, Putin ile ortak basın toplantısı yaptı.

Erdoğan’ı Jukovski Uluslararası Havaalanı’nda Rusya Dışişleri Bakanlığı yetkilileri ve Türkiye’nin Moskova Büyükelçisi Mehmet Samsar karşıladı. Erdoğan havalimanının ardından MAKS-2019 Uluslararası Havacılık ve Uzay Fuarı’nın Açılış Töreni’ne katıldı. Erdoğan ve Putin burada basın toplantısı düzenledi.  Putin basın toplantısında daha çok Rus silahlarını övdü ve şunları söyledi: “Bu fuara geleneksel olarak birçok yabancı ülkeden katılımcılar iştirak etmektedir. Bu defa da özel olarak Çin Halk Cumhuriyeti’nden gelen dostlarımız fuarın ana partneridir. Rusya Federasyonu’nun geliştirmiş olduğu yeni modeller gerek helikopter alanında gerek sivil uçak alanında yeni projelerimizi görme fırsatını bulacaksınız. Eski Sovyet uçaklarının sergisini de görmüş olacaksınız. İkinci Dünya Savaşının muharebe alanında bulunmuş uçaklar da burada. En sonunda da Rusya’nın en yeni uçak modellerinin katılacağı şovu göreceksiniz. Emeği geçen herkese şükranlarımı ifade etmek istiyorum. Temaslarımızın başarılı geçmesini temenni ediyorum.”

‘Teröristlerin ortadan kaldırılması için anlaştık’ Putin, basın toplantısında devamla şöyle konuştu: “İdlib'deki durumdan kaygılıyız. Oradaki teröristler Rus askeri üslerini tehdit ediyor. Bölge, militanlar için barınak haline gelmemeli. Sayın Erdoğan'la ek tedbirler alınmasına karar verdik. Neler yapılabileceğini konuştuk. Suriye'nin bağımsızlığı ve toprak bütünlüğü önemli. Rusya ve Türkiye, Suriye krizinin çözümünde en verimli süreç olan Astana formatındaki çalışmalarını verimli bir şekilde sürdürmektedir” Putin ayrıca “Güvenli bölge” sorusuna ise “Türkiye’nin güney sınırlarında bir güvenlik bölgesi oluşturulması, Suriye'nin toprak bütünlüğü açısından olumlu bir adımdır. Türkiye’nin hassasiyetlerini çok iyi anlıyoruz. Sınırlarındaki güvenliğini sağlaması lazım, bu Türkiye’nin meşru hakkıdır. Rusya ve Türkiye ilişkileri dostluk, karşılıklı saygı ve çıkarlar üzerinde gelişmektedir. Bölgesel meseleleri ele aldık. Ortadoğu ve Libya'daki durumu konuştuk" cevabını verdi. İdlib’deki gelişmelerin ele alındığını belirten Erdoğan ise “Geçen yıl İdlib'deki insani trajedinin önüne geçmiştik. Rejimin saldırıları, tesis ettiğimiz istikrarı bozdu. İdlib'de mayıs ayından bu yana 500 insan hayatını kaybetti, 1200'ün üzerinde insan yaralandı. Yüz binlerce evini terk etti. 3 buçuk milyon insan insani felaketle karşı karşıya. Bunlar Türkiye'ye yönelmiş durumda. Türkiye'de halen 3,6 milyon Suriyeli var” dedi. ‘Askerlerimizin can güvenliği tehlikede’ Erdoğan ayrıca, “Rejimin kışkırtmaları bölgedeki askerlerimizin can güvenliğini riske etme boyutuna varmıştır. Meşru müdafaa hakkımız var. Rejimin saldırıları özellikle sınırlarımız boyunca bizi müdafaaya sevk etmektedir ve gereken adımları gereken durumda atmak durumundayız. Bunu dostum Putin'e söyledim” dedi.

Erdoğan ise “Savunma havacılık ve uzay teknolojilerinde söz sahibi bir ülke haline geliyoruz. Dünyanın en hızlı büyüyen havacılık şirketleri arasında yer alan Türk Havacılık ve Sanayii İhracat rakamlarını her yıl yineliyoruz. 2018 yılsonu itibariyle savunma ve havacılık sektörümüzün toplam ihracatı 2 buçuk milyon dolara ulaştı. T29 atak helikopterimiz birçok ülkenin envanterine katmak istediği uçaklar arasındadır. İnsanlı, insansız hava araçlarının üretimi konusunda da kısa zamanda büyük mesafeler aldık” ifadeleri kullandı.

Erdoğan ayrıca, “Rejimin kışkırtmaları bölgedeki askerlerimizin can güvenliğini riske etme boyutuna varmıştır. Meşru müdafaa hakkımız var. Rejimin saldırıları özellikle sınırlarımız boyunca bizi müdafaaya sevk etmektedir ve gereken adımları gereken durumda atmak durumundayız. Bunu dostum Putin'e söyledim” ifadelerini kullandı.

Çeteler İdlib’de saldırıya geçti

Erdoğan’ın İdlib gündemiyle olağanüstü bir şekilde gerçekleştirdiği Moskova ziyareti öncesi Türk devleti destekli çete grupları İdlib’in güneyinde rejim ve Rus güçlerine yönelik kapsamlı saldırı başlattı. Her iki taraftan da en az 40 ölü ve çok sayıda yaralı olduğu bildirildi.

El Nusra öncülüğündeki Heyet Tehrir El Şam (HTŞ) ve diğer grupların Ebû Dalî, Selumiye, Ceduiye, Til Meriq ve Temanê hattında başlattığı saldırılarda en az 20 rejim askerinin öldüğü bildiriliyor.

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), 23 rejim savaşçısı ve 20 çete mensubunun öldüğünü bildirdi. Çete gruplarının saldırısının Türk devletinin bölgeye gönderirken vurulan konvoylarının konuşlandığı Maaret Numan ilçesinin güneyindeki Hîş kasabasına yeni takviyeler göndermesinin ardından yapılması dikkat çekti. Rejim ve Rus güçleri 5 Ağustos’ta ateşkesin bozulması üzerine Xan Şeyxun’a (Han Şeyhun) iki koldan operasyon başlatmış ve 20 Ağustos’ta kentte kontrolü sağlamıştı.

 

MOSKOVA