Dêr o tarixî ke dewa Ergen yê Xozad ser de yo, nika bi talokeyê çinbiyayiş ra, rî bi rî yo. Dêr o ke hîrê çêberê ci yê gird estê, nika dêsê ci rijiyayê. No esesê tarixî ke bi motîvanê ermenkî ameyo viraştiş, him zere û him kî teber ra raştê eleqeyê tarîstan yeno.
Îbadetxaneyê wertex
Dewijan ra Ramazan Zengîn ke derheqê Dêr’î de zonayişan day vist vîrî ke serra 1750î de rîwalê vejyayişê adirî qarçîkê Dêrî veşya û niya dewam kerd: “Veriya coy alewiyan roza Poncşeme, ermeniyan kî roza Yewşem keşîşxane de îbadetî kerdî. Bado ke ermenî Dersim ra amey sirgunkerdiş, alewî şî keşîşxane de çira fiştray ci û îbadet kerdî. Zengîn’î vist vîrî ke Erîvan ra kî tûrîstî gegane sonê Dêr a Ergen de ayînî virazenê”.
Nîno restore kerdiş
Ramazan Zengîn’î vist vîrî ke rîwalê herb û pirodayişan nika ziyaretî kêmî bî û niya dewam kerd: “Seweta restore kerdişê Dêr’î rixmê serpirodayişê înan yê Midûriyetê Tûrîzm’î û cewabê pozîtîf, la heta nika gureyîn nêame destci kerdiş û Dêr talokeyê çinîbiyayiş ra rî bi rî yo”.
Dêr o ke bi nameyê Ergayn Inguzents yeno şinasnayiş, serra 975’î de hetê Prensê Hantzît ameyo înşa kerdiş. Reyna serra 1453î de hetê Baron Arevşah ameyo restore kerdiş. Goreyê zonayişan seserra 15. de Dêr de nuşteyê destê amey nuştayiş û muhafeza kerdiş.
DÎHA/DERSIM