BM araştırma komisyonu, Irak Şam İslam Devleti’nin (IŞİD) Suriye’de her gün sivilleri öldürerek savaş suçu ve insanlığa karşı suç işlediğinin altını çizdi. Komisyon 2014 yılı Ocak ve Temmuz ayları arasında yaptığı 480 görüşme ve topladığı kanıtlara dayandırdığı raporunda, savaşın sivil bölgelere yayıldığına ve en çok kadın ve çocukları etkilediğine dikkat çekti. IŞİD’in kontrolü altındaki Suriye’nin kuzey ve kuzeydoğu bölgelerinde “halka zulüm uyguladığını” belirtti. Bu bölgelerde Cuma gününün idamlarla anıldığına dikkat çekti. IŞİD’in “halkın gözü önünde infazlar gerçekleştirdiği ve çocukların infazları izlemeye zorlandığı” ifade edildi. “Bu öldürmelerin çoğu, komisyon tarafından katliam olarak nitelendirilmektedir” denildi.
‘Kadınlar kırbaçlanıyor’
45 sayfalık raporda cesetlerin yerel halkın görmesi için günlerce sergilendiği, IŞİD’in kıyafet koduna uymayan kadınların kırbaçlandığı, 10 yaşında çocukların IŞİD kamplarında eğitime gönderildiği, Kürtlerin yerinden edildiği ve basın çalışanlarının hedef alındığı ifade edildi. Ayrıca “IŞİD, siviller, özellikle azınlıklar için açık bir tehlike oluşturmaktadır” denildi.
‘Rejim kimyasal kullandı’
BM, Esad rejimini de sivillere karşı misket bombası ve klorin gazı gibi kimyasal silahlar kullanmakla suçladı. Şam yönetimini Nisan ve Mayıs’ta 8 ayrı olayda kimyasal silah kullanmakla suçlayan raporda, “Nisan ayında 10 günlük bir süre içinde, Suriye’nin kuzey köyleri Kefir Zeyta, el Tamana ve Tel Minnis’te, sekiz defa, klor olduğu düşünülen kimyasal maddelerin kullanıldığına inanmamızı sağlayan haklı gerekçeler var” dendi. BM komisyonu, Esad rejiminin kullandığı varil bombalarının da savaş suçu kapsamında sayılabileceğini vurguladı.
‘Tıbbi yardım engelleniyor’
Komisyon, hastanelerin hedef alındığını ve hükümet güçlerinin tıbbi yardımların ulaştırılmasına engel olduğunu ve hükümete bağlı askerlerin kontrol noktalarında yaralı sivillerin hastanelere ulaşmasına engel olduğunu da raporladı. “İnsani yardımlar, savaş aracı olarak kullanılmaya devam ediyor” dedi.
‘Hapiste işkence var’
BM komisyonu, ayrıca rejim hapishanelerinde işkence yapıldığını ortaya koyan yaklaşık 27 bin fotoğrafın ellerinde bulunduğunu da duyurdu. BM’nin raporuna göre, Suriye’deki cezaevlerinde 2011-2013 yılları arasında çekildiği iddia edilen fotoğraflarda yapılan adli incelemelerde de, gözaltı süresinde ölüm olaylarının arttığı, tutukluların sistematik işkenceye ve cinsel şiddete maruz kaldığı görüldü.
Silah ambargosu çağrısı
Uluslararası toplumu silah ambargosu uygulamaya çağıran Komisyon, raporda şu ifadelere yer verdi. “Bazı devletler, Suriye hükümetine silah ve mühimmat tedarik etmeye ya da bu tedarik için lojistik e stratejik destek sunmaya devam ediyor. Bazı devletler, kurumlar ve bireyler, silahlı grupları finansal olarak ve silahlarla destekliyor. Suriye’ye gönderilen silahlar, insanlık suçları ve insan hakları ihlallerinde kullanılıyor.”
‘Tüm bölge tehdit altında’
BM İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Paulo Pinheiro ise Suriye’deki durumun tüm bölgeyi etkileyeceği uyarısında bulundu. Pinheiro, “Uluslararası toplumun, sivilleri korumak, zulmün sona erdirilmesi ve önlenmesi, hesap verme sorumluluğu gibi başlıca yükümlülüklerini yerine getirememesi ve bölgede uluslararası hukuk normlarına bağlılığa dair bir gösterge bile olmamasıyla eşleşti” diye konuştu. Soruşturmayı yürüten uzmanlar, çatışmaların yarattığı tehdidin Irak’a ilerlediğini ve tüm bölgeye yayılabileceğini söyledi.
‘Sorumlular UCM’de yargılanmalı’
BM insan hakları denetçisi, eski savaş suçları savcısı Carla del Ponte de uluslararası topluma seslenip, son üç yılda en az 190 bin kişinin hayatını yitirdiği Suriye’de savaş suçu işleyenlerin Lahey’deki Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne sevk edilmesi çağrısında bulundu.
CENEVRE