ANC (Afrika Ulusal Kongresi) üyesi, Nelson Mandela’nın yol arkadaşı ve savunmanı, Kürt halkının yiğit dostu ve sayın Öcalan‘ın savunmanı, azizdostum Esso Moosa 81 yaşında Cape Town’da yaşamını yitirdi. Ölüm haberini alınca büyük üzüntü duydum, ANC’nin, dostlarının, Güney Afrika halkının ve özellikle Kürt halkının başı sağ olsun.
Essa Moosa dostumu ile önce Sürgünde Kürdistan Parlementosunun lobisinde tanımıştım. Güney Afrika’dan kalkıp ziyaretimize gelmişti. Gideceği zaman “bir öncü heyetinizi Güney Afrikaya gönderin” önerisinde bulunmuştu. Sürgünde Kürdistan Parlementosu beni ve Nizamettin Toğuç’u onun önerisi doğrultusunda Güney Afrika Cumhuriyetine gönderdi. 21 Nisan 1997 tarihinde British Airways’e ait bir airbus uçakla Brüksel’den Londra’ya, Londrad’an da Cape Town’a 11 saatlik bir yolculuk yapmıştık. Sabahın ilk ışıkları ile birlikte gözümüzü Cape Town’da açmıştık. Bizi aziz dostum E.Moosa, Afrikalı dostlar ve Güney Afrika’da yaşayan hukukçu Sıddık Kalay karşılamıştı. Bize ayrılan eve yerleştikten sonra hiç beklemeden alınan randevular gereği diplomasi çalışmalarına başlamıştık.
ANC merkezi, siyasal partiler, Sivil Toplum Örgütleri, Güney Afrika İslam Federasyonu, çeşitli partilere mensup milletvekilleri, Cape Town Barosu, Yüksek Mahkemesi, İnsan Hakları Örgütü, Sendikalar Adalet ve Su Orman İşleri Bakanları görüşme yaptığımız kurum ve kuruluşlar, şahsiyetler görüştüklerimizin arasında idi. Verimli bir çalışma yapmıştık. Güney Afrika’ya ayak bastığımız günden ayrılışımıza kadar E.Moos’a tarafından görevlendirilen bir siyah koruma belinde silahı ile bizi bir gölge gibi takip etti, olası bir saldırıya karşı korudu. Bu da dostumun duyarlılığı ve Kürt temsilcilere verdiği önemin göstergesi idi.
Temaslarımız sonrası Brüksel’e döndük. Temaslarımızla ilgili detaylı raporlarımızı ve önerilerimizi PKDW başkanlığına sunduk. Bilmiyorum PKDW arşivi halen duruyor mu? Bizim raporumuz bu arşivin içerisinde mi? Olmasa da önemli değil benim tuttuğum dosya halen arşivimde duruyor. E.Moosa’nın ölüm haberini alınca bu dosyayı ve fotoğraflarımızı önüme serdim, geçmişi bir kez daha yaşadım. Essa Moosa’nın başında olduğu KHRPAG grubunun hazırladığı iki sayfalık raporun sonuç bölümünde Zaman Dilimi bölümünde ilk görüşmelerin başlamasında sonra aşağıdaki safhaların geliştirilmesi, yürütülmesi için bir zaman dilimi gözönüne alınır: 1 “Talk about Talk (Görüşme için görüşme) başlatılması. 2-Anlama (birbirini) memarandumu. 3-Anlaşılma merandumunun uygulanması. 4-“Talk about Talk”ın ileri bir anlama memorandumuna dönüştürülmesi. 5-Müzakerelerde anlaşılan noktaların uygulanmaya konulması. Bu süreç için beş yıllık bir zaman dilimi ön görülmektedir. Zaman dilimi Moosa’nın önerileri idi.
Bizim ayrılışımızdan altı gün sonra görüştüğümüz Su ve Orman İşleri Bakanı Kadir Asmal’ın Güney Afrika Silahlarının Türkiye’ye satışı üzerine ambargo konulduğunu açıkladığı İngilterenin saygın gazetesi Guardian tarafından yazıldı. Haber Via Africa News Online tarafından dağıtılmıştı. 11 Ağustos 1997 tarihli Milliyet ve Hürriyet gazetelerinin haberinde Türkiye’nin Denels firmasına ısmarladığı 12 adet Helikopterin satışına konvansiyonel silahların denetiminden sorumlu Kadir Asmal tarafından ambargo konulduğu yazılıyordu.
Essa Moos’a sayın Öcalan Uluslararası komplo sonucu Türkiye’ye teslim edildikten sonra da hep Kürt halkının ve Öcalan’ın yanında oldu. Avukatlığını üstlendi, Strasbourg’ta nöbetini tuttu, kendisini ziyaret etmek için yaptığı başvuru Türkiye Adalet Bakanı tarafından red edildi. Yaşadığı müddetçe Güney Afrika ile Kürdistan arasında köprü oldu. Nur içerisinde yatsın. Güney Afrika halkının, dostlarının ve de Kürt halkının başı sağ olsun. Ben onu yaşadığım müddetçe hep hatırlıyacağım.
KÜRDİSTAN TARİHİNDE BU HAFTA:
* Kürt tarihinin unutulmaz siması Mele Mistefa Barzani New York’ta tedavi gördüğü hastahanede 1 Mart 1979 tarihinde yaşamını yitirdi. Cenazesi vasiyeti üzerine Kürdistan’ın doğusunda Şino’da ağabeyi Şeyh Babo’nun yanında büyük bir merasimle toprağa verildi.
* 2 Mart 1951 tarihinde 1943 yılında Özalp’ta sorgusuz, sualsız 33 Kürt köylüsünü kurşuna dizdiren Org. Mustafa Muğlalı yargılandığı mahkemece 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
* 2 Mart 1994 tarihinde DEP’li Kürt milletvekillerinin dokunulmazlıkları TBMM kaldırıldı.
* 4 Mart 1193 tarihinde 12. yüzyıla damgasını vuran Kürt komutan Selahattin Eyyübi Şam’da vefat etti.
* 4 Mart 1925 tarihinde Takrir-i Sükun kanunu çıkarıldı. TC İstiklal Mahkemelerinin kuruluşuna karar verildi.
* 5 Mart 1975’de Cezayir’de yapılan OPEC toplantısında Saddam Hüseyin ve İran Şahı Rıza Pehlevi arasında Cezayir Devlet Başkanı Bumedyan öncülüğünde anlaşma imzalandı. Bu anlaşma ile dış desteğini kaybeden Güney Kürdistan Milli Direnişi geçici olarak sona erdi.