Her çiqas ke Qetlîyamê Licê ser ra 23 serrî vîyartî zî şahidê aye roje çîyo ke cuyayî, nêşkenî vîra bikerî. Şahidê qetlîyamî vanî fikrê qetilkaran yê vera kurdan de qet nêbedilîyayo û eynî zîhnîyet ewro Cizîr de kar keno.
Tugeneral Bahtîyar Aydin 22ê teşrîna verên 1993 de bi suîqastêkî amebî kiştiş û dima ra hêzê dewlete hêrişê Qezaya Licê yê Amedî kerdbî. Hêrişî 4 rojî domîyayî û peynîya hêrişan de qeza bîybî wele. Netîceyê hêrişan de pêro pîya 14 kesî merdbî, 242 cayê karî û 401 keyeyî ameyî veşnayîş. Zaf kesî mecbur bîyî ke koçê Amed, Êlih û bajaranê dormeyî bikerî.
Her çiqas ke 23 serrî qetlîyamî ser ra vîyartî zî dejê qetlîyamî hîna teze yî. Babete ser o şahidê qetlîyamî qisey kerdî.
Qet nîno vîrakerdiş
Şahidan ra Kemal Aksuyo 62 serreyî va rojê qetlîyamî leşkeran cinî, camêrd û doman pêro pîya nêzdîyê 200 kesan mîyanê bînaya PTTyî de dayî vindarnayîş û qiseykerdişê xo wina domna: “Şewdirî ra heta şanî vengê sîlehan qet nêbirîya û leşkerî sifteyîn keyeyê ke Taxa Kelvanî de yî veşnayî. Sûke heme veşnayî û qeza heme talan kerdî. Ma zî yew roje ra dima bînaye ra vetî û berdî mektebî. Mi bi çimanê xo wehşeto ke ame kerdiş, dîye. Nê wehşetî ser ra 23 serrî vîyartî la ma nêşkenî vîra bikerî.
Eynî zîhnîyet Cizîr de yo
Aksuyî dewamê qiseykerdişê xo de va eynî zîhnîyet ewro Sûr, Cizîr, Nisêbîn, Şirnex de dewam keno û wina va: “Zîhnîyeto ke qetlîyamê Licê viraşt ewro cêrzemînê Cizîre de merdiman hewayo ganî veşna. Ma hema ê dejan xo vîra nêkerdbî, ewro yewna rey ma dejî dîyî. Ganî ma pîya têkoşîn bidî û verpirsîyarî bigîrî xo ser. Licê cayo ke bi xoverdayîş yeno zanayîş. Licê hetê dewlete ra 3 reyî ameye veşnayîş û qet dişmenî ver de sere nêrona, xover da.”
Mi bi rojan îşkence dî
Hîmet Bayhano ke Taxa Kotikî de cuyeno, va ‘Ma wehşeto ke Licê de ame kerdiş dîy, wa ti kes nêvîno’ û qiseykerdişê xo de va: “Wextê qetlîyamî de ez esnaf bîya. Keyeyî yew bi yew ameyênê veşnayîş. O wext îşkenceyê girdî ameyî viraştiş. Ez bi rojan tepişte menda û mi îşkence dî. Dejê ma sey roja sifteyîn teze yo. Zîhînîyeto ke 23 serre verê qetlîyam viraşt, nêameyo pakkerdiş, fek pakkerdişî ra vera ewro hîna zî qilêr bîyo. Wexto ke dewlete Licê de keyeyan veşnayêne, vatêne şima terorîst î, ewro zî vana şima terorîst î. Ma vizêr zî nê wehşetî qebûl nêkerd, ewro zî qebûl nêkenî. Ma do rojêk hewayo azad bicuyî.”
DÎHA / AMED