Kovara teorî, huner û edebîyatî ya kirmanckî “Ewro” ke payîzê 2016î de destpê weşan kerd, hûmara xo ya dîyine vet. “Ewro” ke hûmara xo ya yewine bi dosyaya “Mekan” vejîya bi, hûmara ci ya dîyine bi dosyaya “Zeman” vejîya.
“Ewro” nika sûkanê zey Amed, Çewlîg, Dêrsim, Sewreg, Gimgim, Erzîngan, Mêrdîn, Anqara û Stenbol de beno vila. Zereyê welatî de yan teberê welatî de ferq nêkeno, keyepelê Pirtûkakurdî ra zî kes şeno kovare biwazo adresê xo.
Edîtorîya Kovare nuşteyê edîtor yê hûmara dîyine de dazanayîş ke badê hûmara yewine înan wendoxan ra reaksîyonê zaf başî girewtî û wina va: “Nê reaksîyonan ra ma fehm kerd ke kovarêka winasîye seba kirmanckî hewce bî û çend ke ma dest ra bêro ma kovara xo berdewam bikerê. Hûmara yewine de ma zî zaf xeşîmî bî û ma tayê xeletîyî zî kerdî. Labelê goreyê ma o ke muhîm xeletîye nêkerdiş nîyo, o ke muhîm xeletîyanê xo ra ders girewtiş o.”
Muhtewaya hûmara dîyine
Nuşteyê edîtorîye de hayr ancîya muhtewaya hûmara dîyine ser o û nê detayî amey dayen: “Na hûmare de ma qayîlê verê verkan vajê ke dosyaya fotografan de endamanê Grûba Xebate ya Vateyî hetê ma kerd û binê fotoyan de yew-di cumleyî şîroveyê xo nuştî. Ma înan ra rîca kerd û keyeyê înan awan, înan zî ma nêşiknayî û waştena ma ca arde. Na hûmare de Ronya Bewran bi sernameyê “Ez Tercîh Nêkena” Bêra Nêzdîyê To, “Ti Serd ra Ameyî”! Bêlivbîyayîşê Oblomov û Bartlebyî Antî-Qehreman -1” nuşteyêk nuşto. Di romananê meşhuran ra di qehremananê meşhuran yewbînan reyde muqayese kena. Reyna Weysel Hanyildiz û Îsmaîl Guven nuşteyêkê Nurdan Gürbilek tirkî ra tadayo kirmanckî. Newzad Valêrî bi sernameyê “Xelata Nobelî ya Edebîyatî, Bob Dylan û Şîîre” nuşteyêk nuşto. Nê nuşteyî de birêz Valêrî şaîrîye û muzîsyenîya Dylanî ser o vindeno. Murad Aygunî na hûmare de Alî Aydin Çîçekî ya roportajêko balkêş kerdo. Seba fehmkerdişê maceraya nuştoxî ya birêz Çîçekî de ma qey vanê no roportaj cayêko muhîm bigîro. Û reyna Murad Aygunî seba dosyaya na humare nuşteyêko balkêş zî nuşto. Sernameyê nuşteyî “Bi Hêzê Kalaşnîkofî Awan Kerdişê Zeman Û Cuyêke” yo û Aygun nê nuşteyê xo de romanê Denîz Gunduzî hetê zemanî ra tehlîl keno.”
‘Xelasê kirmanckîya ma do bi destê cinîyan a bo’
Hûmara dîyine de herzewbîn babeda ziwanî de derheqê rol û mîsyonê cinîyan de zî nuşteyî estê. Edîtorîya Kovare hayr ant vêşîbîyayîşê nuştoxanê cinî ser û wina va: “Ugur Sermîyan nuşteyêk ke sernameyê ci “Psîkolojîya Heyfgirewtîşî û Rolê Cinîye, Mîyanê Kirmancan ra Nimûneyêk: Xate” ya metnêko folklorîkî analîz keno. Çimanê kirmancan de rol û qîymetê cinîyan fehmkerdişî de nuşteyêko balkêş o. Ahmet Kirkanî hem dosyaya na hûmare rê bi sernameyê “Şîîra M. Malmîsanijî de Zeman” nuşteyêk nuşto hem zî nuşteyê xo yê ziwannasîye rê dewam kerdo. Reyna Pinar Yildiz edebîyatê cinîyan ser o nuşto. Ma zanê ke nê serranê peyênan de mîyanê kirmancan de zaf nuştoxê cinî vejîyayê. Seke cinîyan ma ardî dinya, xelasê kirmanckîya ma do zî bi destê cinîyan a bo.”
Hûmara hîrêyine de mefhûmê “cinî”
Edîtorîya kovarî nika ra mijdanîya hûmara hîrêyine da û dazanayîş ke hûmara hîrêyine do bi temaya mefhûmê “cinî” bivejyo û seba na dosyaya muhîm wendoxan ra hetkarîye waşt: “Seba hûmara hîrêyine ma do sey dosya, mefhûmê “cinî” ser o bixebitîyê. Ma do meseleyanê sey “edebîyatê kirmanckî de mefhûmê cinî çi tewir ameyo şuxulnayene”, “edebîyatê ma de rolê cinîyan û cayê cinîyan”, “nuştoxê cinîyî”, “edebîyatê ma ser o tesîrê cinîyan” ûsn. ser o vinderê. Ma hêvî kenê ke seba na dosyaya muhîm şima zî hetkarîya ma bikerê.”
NAVENDÊ XEBERAN