Akademîsyenê ke îmze eştbî vilaweka aştîye û dima ra ameybî îxraç kerdene ra yewe zî akademîsyen Orhan Kaya yo. Kaya îxraçbîyayîşî ra dima zehmetîyan anceno û nika înşaatan de xebetîyeno. Kayayî wina va: “Ez îmze eştişê vilaweke ver qet poşman nêbîya. Ez hertim vana ‘baş o ke mi îmze kerdo’. Çimkî çîyo esasî aştî yo.”
METÎN YOKSU / MA / ÊLIH
Orhan Kaya zî akademîsyenê ke îmze eştbî vilaweka ‘Ma do nêbî şîrikê nê sucî’ û îxraç bîybî ra yew o. Kaya wexto ke Unîversîteya Abant Îzzet Baysalî de xebetiyayêne, ame îxraç kerdene. Kaya îxraçbîyayîşê unîversîte ra dima xeylê zehmetîyan anceno û bi piştîdayîşyewbînanî payan ser o vindeno. Kaya nika zî înşaatêkî de xebetîyeno.
Kayayî va ‘prosesê îxracî raybazê îşkenceyî maneno’ û wina va: “2 mesajê prosesanê îşkenceyî esto; ya yewine cezakerdiş û tenaverdayîşê şexsî yo, mesajo dîyin zî komelî ser o awankerdişê zextî yo. Wexto ke mi îmze eşt vilaweke, mi zanayêne do çîyêko winasî bêro sereyê mi. Cok ra ez hetê psîkolojîyî de amade bîya. Labelê reyna zî raştê neheqîye ameyene, merdimî ser o tesîrêko gird virazeno. Heta nika 3 reyî eştî keyeyê mi ser û derheqê mi de 3 tehqîqatî abîyî.”
Kayayî dewamê qiseykerdişê xo de wina va: “Mîyanê aştîye de cuyayene heqê her kesî yo. Mi verê cû vatbî ke mi wijdanê xo ra talîmat girewto û mi vilaweke îmze kerdo. Bedelê ci se beno wa bibo, ez razî ya. Ewro wendekarê unîversîte, lîse û sewbîna zî înşaatan de xebetîyenî. Sey akademîsyenêkî înşaatan de xebetîyayene, mi eciz nêkeno. Tirkîya de sey xeylê çîyan, ewleyîya karî zî tena kaxitî ser o esto.”
Psîkolojîyê komelî serubin bîyo
Kayayî qiseykerdişê xo de qala zehetîyê cuye kerd û wina va: “Tirkîya de cuye her ke şono zehmetin bena. Herçiqas ke krîzê ekonomîke merdiman eciz bikero zî ters û etirîyayîşê ke bi serran o ameyî awan kerdene, benî sebeb ke merdimî bêveng bimanî. Nê zextî tayê kesan mehkumê zîndanan kerdo, yê bînan zî banderê cuya rojane kerdo. Her tewir çalakîye raştê hêrişanê girdan yena. Nimuneya nêyî hêrişo ke vera Dayîkê Şeme ame kerdene ya. Ez bawer kena ke no proses wina nêşono.”
Yo muhîm pawitişê rûmetî yo
Kayayî va ‘ganî seba ke wendekarî hîna rehet wendişê unîversîte bidomnî, şert û mercî bêrî amade kerdene’ û wina dewam kerd: “No dûştê ma yê ekonomîke reyde eleqeder o. Ez xebetîyayîşî ver eciz nêbena. Yo muhîm pawitişê rûmetî yo. Ma welato ke kedkarî nêşênî heqê keda destê xo bigîrî de cuyenî. Polîtîkayê şaşî hetêk de baronanê înşaatî vejenî raste, hetêko bîn de zî benî sebeb ke hetêkê keda înan dagîr kerdene bibî. Na rewşe tena înşaatan de nê, xeylê waran de esta. Çimkî wexto ke merdim ewnîyeno merdimê mamosta, ekonomîst, muhendîs û sewbîna waranê cîya-cîyayan de xebitîyenî.”