İmza kampanyaları etkili oldu
Özellikle Türkiye'deki barış süreci ve Gezi Parkı direnişiyle birlikte Facebook'ta muhalif sayfalara yönelik sansürde büyük bir artış gözlendi. Bunun üzerine Avrupa, ABD ve Türkiye'den toplam 101 üniversitede görev yapan 270 akademisyen Facebook'un sansür uygulamalarını kınayan bir bildiriye imza attı. Son olarak da gazetemiz Yeni Özgür Politika ile Britanya Kürt Dernekleri Federasyonu, Facebook'un sansür uygulamasını kınayan ve buna derhal son verilmesini talep eden uluslararası bir imza kampanyası başlattı. İmza metninde, "Facebook'da Kürtlere ait sayfalara sansür uygulamasına son ver! Basın ve ifade özgürlüğü için sen de bir imza at" çağrısı yapıldı.
Güçlü bir delegasyon görüştü
İmza kampanyası kapsamında Facebook yetkilileri ile irtibata geçen gazetemiz ve Britanya Kürt Dernekleri Federasyonu'na, Çarşamba günü için randevu verildi. Bunun üzerine şu ana dek Facebook'ta yüzlerce sayfası kapatılan ve ciddi sansür politikalarına maruz kalan BDP, Ötekilerin Postası ve Yeni Özgür Politika gazetesini temsil eden bir delegasyon, Facebook yetkilileriyle Londra'daki merkezlerinde bir araya geldi. Delegasyonda Britanya Kürt Dernekleri Federasyonu'ndan siyasi aktivist Mark Campbell, bilgisayar mühendisi Seyithan Sansur, Oxford Üniversitesi'den yazarımız Dr. Özlem Galip, Londra Queen Mary Üniversitesi'nden akademisyen-avukat Dr. Derya Bayır, Open Üniversitesi'nden Dr. Cengiz Güneş ve basın özgürlüğü konusunda çalışmalar yapan 'Index on Censorship' örgütünden gazeteci Patriag Reidy katıldı. Toplantıda Facebook'u temsilen Facebook'un en yetkin direktörleri arasında bulunan Richard Allan ve Ian MacKenzie hazır bulundu. Allan'ın talebi üzerine toplantı basına kapalı gerçekleştirildi.
Sansüre yasa kılıfı
Aynı zamanda Baron ünvanlı eski bir Liberal Demokrat Parti milletvekili olan Richard Allan, Facebook'un dünya çapında hizmet veren bir şirket olduğunu ve kullanıcıların her gün ortalama 300 milyon fotoğraf yüklediğini anlattı. Bu büyüklükteki bir sistemin ancak katı kurallar çerçevesinde işletilebileceğini ve bu yüzden de moderasyon yapan çalışanların uymak zorunda olduğu bir kılavuzlarının bulunduğunu söyledi. Çoğunlukla moderasyon işleminin içeriğe şikayet gelmesi durumunda yapıldığını ve bir program aracılığıyla otomatik olarak değil de gerçek insanlar tarafından incelendikten sonra yasaklanabildiğini iddia etti. Allan, Facebook'un, hizmet verdiği ülkelerin yasalarına uymak durumunda olduğunu, ayrıca Avrupa Birliği ve ABD yasalarına da aykırı davranamayacağını açıkladı.
Kraldan daha kralcı
Delegasyonun Kürtlere ve Türkiye'de alternatif sosyal medya yayıncılığı yapan diğer gruplara uygulanan yasaklamalara dair örnekleri sunarak açıklama talep etmesi üzerine Facebook direktörleri bazı örneklerin kesinlikle açıklanmasının mümkün olmadığını ve yanlış kararlar verilmiş olabileceğini itiraf etti. Örneğin kutlama yapılan bir mekanda sadece halay çeken Kürtlere ait bir fotoğraf ya da Paris'te katledilen üç Kürt kadın siyasetçi için Diyarbakır'da düzenlenen cenaze törenine katılan kitleyi gösteren bir fotoğrafın yasaklanmasının anlaşılması güç olduğunu belirten delegasyon, Türkiye'de barış sürecinin devam ettiğini hatırlatarak PKK ve Kürtlere ait içeriklerin sebep gösterilmeden yasaklanmasını kabul edilemez bulduklarını ifade etti. Barış sürecinin önemli bir aktörü olan Abdullah Öcalan'ın açıklamalarının ve fotoğrafının Türkiye'deki haber bültenlerinde çok rahat bir şekilde yayınlandığı günümüzde Facebook yönetiminin sırf Öcalan'ın fotoğrafı var ve ismi geçiyor diye Kürtlere ait sayfalarını kapatmasının Facebook'un ifade özgürlüğü noktasında baskıcı rejimlerden bile daha geri bir konuma düştüğünü gösterdiği vurgulandı.
Gülünç duruma düşebilir
Eleştiriler üzerine Richard Allan değişen koşullara ayak uyduramaması durumunda Facebook'un gülünç durumlara düşme tehlikesi olduğunu, bu yüzden örneğin Kolombiya'da barış sürecine girmiş FARC'a ait içerikleri şiddeti teşvik etmediği sürece artık yasaklamayı bırakabileceğini ifade etti.
Yasağın anlamsızlığı anlatıldı
Seçim süreci yaklaşan bir Türkiye'de BDP'nin resmi parti sayfasının ve BDP'li milletvekillerinin yüzbinlerce seçmen ve takipçiye ulaştığı Facebook sayfalarının kapatılmasının bir nevi demokrasiye müdahale ve seçimi manipüle etme anlamına geleceğini vurgulayan delegasyon üyeleri de bu sayfalara dair yasaklamalara derhal son verilerek, sözkonusu sayfaların geri açılması gerektiğini belirtti. Heyet ayrıca Kürtlerin 21. yüzyılda devleti olmayan en büyük halk olduğuna, gazeteleri, televizyonları ve tüm medya kuruluşlarının baskıcı rejimlerin öncülüğünde kapatılmaya devam ettiği için Kürt halkı açısından sosyal medyanın oldukça önemli bir mecra olduğunun da altını çizdi.
Facebook'tan talep edilenler
Delegasyon Facebook yetkililerine taleplerini içeren bir de dosya sundu. İşte o talepler;
1. Facebook global olarak Kürtlere karşı siyasi baskı uygulamaktan vazgeçmeli ve daha özgürlükçü bir yaklaşımla ifade özgürlüğünü genişletmeye odaklanmalıdır.
2. Facebook, kapatılan BDP milletvekillerinin ve diğer bahsi geçen muhalif sayfaları derhal geri açarak iade etmelidir.
3. Facebook, Kürtlere ait içerikleri yasaklamaya izin veren kendi iç mekanizmalarını ve kurallarını gözden geçirmeli ve özellikle bazı milliyetçi Türklerin bulundukları konumları kötüye kullanarak Kürtlere karşı ırkçılık yapmalarına engel olmalıdır. Ayrıca kullanıcılara, bağımsız bir birime temyiz amacıyla başvurma hakkı sunmalıdır.
4. Facebook, Türkiye, İran, Irak ve Suriye'de yaşayan Kürtleri hedef alan sansüre dair yazılı bir açıklama yapmalıdır.
5. Facebook'un acımasız ve ayrımcı politikalarının yol açtığı rezaletten etkilenmemek için kendi kendilerini sansüre tabi tutan ve bu nedenle her şeye çekingen yaklaşan dünyanın değişik yerlerinde yaşayan tüm Kürtlerden, sebep olduğu utanç verici durumlardan dolayı özür dilemelidir.
Gözden geçirme sözü
Facebook adına konuşan Richard Allan ise, amaçlarının yaptıkları hataları düzeltmek ve daha iyi çalışan bir sistem oturtmak olduğunu belirterek, delegasyonun önerdiği üzere uluslararası hukuk ve insan hakları çerçevesinde kendi iç kurallarını tekrar gözden geçireceklerine dair söz verdi.
Y.ÖZGÜR POLİTİKA/LONDRA