Geçtiğimiz yıl hayatını kaybeden dengbêj Fadil Cizîrî, ölüm yıl dönümünde Cizre'deki mezarı başında anıldı. Botan bölgesinde ‘dengbêj’ denilince ilk akla gelen isimlerinden biri olan ve herkesin "Heyran Jaro"ya can veren isim olarak tanıdığı Seyid Fadil Cizîrî, geçtiğimiz yıl yaşamını yitirmesinin ardından ölüm yıldönümünde Şırnak'ın Cizre ilçesinde bulunan mezarı başında anıldı. Anmaya, Cizîrî'nin yakınlarının yanı sıra Halkların Demokratik Partisi (HDP) Şırnak Milletvekili Nuran İmir, belediye eşbaşkanlarının da aralarında bulunduğu çok sayıda partili katıldı. Anmada dengbej Cizîrî için dualar okundu. İmir: Onlara minnettarız Anmada konuşan HDP'li İmir, Kürt dilinin ve kültürünün kaybolmamasının nedenlerinden birisinin de dengbêjlik kültürü olduğuna vurgu yaptı. Dengbêjliğe sahip çıkmanın aynı zamanda Kürt diline sahip çıkmak anlamına geldiğini söyleyen İmir, Fadil Cizîrî şahsında tüm dengbêjlere karşı olan sorumluluklarını yerine getiremeseler de onlara minnettar olduklarını belirtti. İmir, "Dengbêjliğin yaşaması için mücadele etmeli ve dengbêjlere sahip çıkmalıyız" dedi. İmir'in konuşmasının ardından anma, mezarlığa karanfillerin bırakılmasıyla son buldu. Dengbêjler evinde de Cizîrî’nin kilamları yükseldi Amed Dengbêj Evi’nde toplanan dengbêjler, seslendirdikleri kılamlarla ölümünün birinci yılında Seyîd Fadıl Cizîrî’yi andı. Seyîd Fadil Cizîrî anısına Mezopotamya Kültür Merkezi (MKM) ve Amed Dengbêj Evi (Mala Dengbêjan), anma etkinliği gerçekleştirdi. Dengbêjler ve yurttaşların katıldığı anmada konuşan MKM yöneticilerinden Celal Ekin, dengbêjliğin Kürt kültüründeki önemine dikkat çekerek, Fadıl Cizîrî’nin de dengbêjlik üzerine büyük emek verdiğini ve onu saygı ile andıklarını dile getirdi. Sesi çok güçlüydü  Kürt kültürü üzerine araştırmalar yapan hikaye yazarı Hilmi Akyol da geçmişten günümüze dengbêjliği yaşatmak adına karşılaştıkları zorluklara değindi. 12 Eylül darbesinden önce Amed’de Çarşıya Şewitî’de bir kahvehanede dengbêjlerin bir araya geldiğini, darbeyle birlikte kahvehanenin de kapatıldığını söyleyen Akyol, 1991 yılında MKM’nin açılmasıyla dengbêjlerin bir arada yeniden söylemeye başladığını belirtti. Fadıl Cizîrî’yi saygı ile andıklarını ifade eden Akyol, Cizîrî’nin sesinin çok güçlü olduğunu dile getirdi. Daha sonra Botan bölgesinden Mustafayê Botî, Fadil Cizîrî nin anısına Seydîko adlı kilamı seslendirdi. Botî’den sonra Mehmedê Hezanî ve Mehemedê Neniyasî kilamlarını söyledi. Fadil Cizîrî kimdir? Fadil Cizîrî, 1962 yılında Şırnak’ın Silopi ilçesinin Salatuni köyünde dünyaya geldi. Hayatının bir parçası olacak dengbêjliği, annesi Dengbêj Seve’nin dilinden, ninnilerinden öğrenen Cizîrî, sesinin çevredekiler tarafından duyulup beğenilmesiyle daha 14-15 yaşlarında dengbêj divanlarındaki yerini aldı. O dönemlerde köyleri, divanları, düğünleri dolaşan ve birçok zorlukla karşılaşan Cizîrî, 92 yılında Cizre Belediyesinde zabıta olarak çalışmaya başladı. Emekli olduktan sonra özlediği dengbêjliğe geri dönen Cizîrî, Cemal Ergül’ü trafik kazasında kaybetmesiyle yakalandığı Parkinson hastalığından dolayı istediği gibi kılamlar söyleyemedi. Daha sonra da büyük oğlu Murat Ergül’ü kentte ilan edilen sokağa çıkma yasağı sırasında kaybeden ve üzüntüsüyle hastalığı daha da derinleşen Cizîrî, 25 Temmuz 2018 tarihinde yaşamını yitirdi. KÜLTÜR SERVİSİ