Dünya sadece Türkiye ve AKP etrafında dönmüyor. “Üstünde güneş batmayan imparatorluk” denen Birleşik Krallık’ın en uzun dönem görevde olan kraliçesi 2. Elizabeth’in IRA Komutanı Martin McGuinness ile el sıkıştığı; Latin Amerika’nın en uzun süren kirli savaşının baş aktörlerinden Kolombiya Devlet Başkanı Juan Manuel Santos’un FARC Lideri Timochenko ile el ele tutuştuğu çağdayız. Ankara’yı akıl ve vicdan tutulmasından kurtulmaya ve rasyonel akılla analitik tahliller yapmaya çağırıyor dışardaki dünya.
Latin Amerika’nın en uzun gerilla mücadelesini veren FARC’ın Lideri Rodrigo Londono (Timochenko-Timoleon Jimenez) ile Kolombiya Başkanı Santos, Havana’da barış için 6 aylık yol haritasını tokalaşarak açıkladı. (23 Eylül 2015) Hakikat Komisyonu oluşturulması, savaş-insanlık suçu işleyen ve insan haklarını ihlal eden devlet güçlerinin yargılanması için mahkemeler kurulması, karşılıklı ateşkes, silahların bırakılması, FARC’ın yasal siyasi harekete dönüşmesi, savaş kurbanlarına tazminat ödenmesi, savaş suçları işleyenlerin dışındaki savaşçılara kovuşturmaların düşürülmesi, savaş bölgelerinin mayınlardan arındırılması, toprak reformu, FARC üyelerinin siyasete katılımı, uyuşturucu trafiğinin sonlandırılması ve Mart 2016’ya kadar nihai barış imzalanması üstüne kurulu bir anlaşma. PKK ile zaman zaman mesajlaşan FARC ile yapılan anlaşmada üçüncü göz garantörler Norveç, Küba, Venezuela, Şili’nin rolü önemliydi. Kirli savaşı hem bakan hem devlet başkanı olarak yöneten (1991’den beri) isimlerden Santos, müzakere-anlaşma adımlarını ABD ile omuz omuza vererek attı.
Havana’da Küba Devlet Başkanı Raul Castro’nun da katılımıyla “beyaz gömlek”li törende el ele veren aktörlerin müzakere süreci derslerle dolu. Düşünün, Çin’den sonra dünyanın en kalabalık ordusuna sahip ülkesi ABD’nin, ordu-CIA ile devasa yığınak yaptığı, her daim kirli savaşa hazır olması için asker ve polisini eğittiği Kolombiya, müzakere masasında gerillacılarla anlaşıyor. Güney Amerika ülkelerine karşı tetikçi jandarma olarak kullanılan, ABD’nin kara/hava/denizde 10 kadar askeri üssü kurduğu bir Kolombiya olgusundan bahsediyoruz. Suriye sınırındaki Patriotlar için Hollanda, Almanya ve ABD’ye yalvar yakar olan, Süleyman Şah Türbesi Karakolu’nu IŞİD’e karşı koruyamayıp kaçıran bir Türkiye’den değil...
Her yıl devasa askeri, finansal destek alarak yüzbinleri katledip, milyonları başka yerlere süren Kolombiya, FARC gerillalarıyla başedemedi işte. ABD de müzakere-anlaşmaya zemin kazandırmak zorunda kaldı. Sanmayın ki müzakere sancısızdı. Müzakere yürütülürken devlet ateşkes bozdu, Cauca gibi yerlerdeki kampları bombaladı. Müzakereci Jairo Martinez’in de aralarında olduğu komutanlar, gerillalar katledildi. Müzakereden bir yıl önce Kasım 2011’de Alfonso Cano öldürülmüş, Santos, Türkiye siyasetçileri gibi silah bırakıp dağılmadan bahsetmişti. Ancak FARC’ın yeni liderler çıkarma momentinin, mücadele iradesinin yok edilemeyeceği görüldü. Kolombiya da FARC komutan ve gerillalarını komünlerde, meclislerde, belediyelerde, başkanlık koltuklarında ağırlayacak görünüyor.
Seçilmiş gerillalar dönemi:
Nikaragua’da FSLN-Sandinista devlet başkanları çıkardı. Uruguay’da Tupamarolar liderlerinden Pepe-Jose Mujica devlet başkanı seçildi. El Salvador’da anlaşma sonrası FMLN’den Gazeteci Mauricio Funes 2009’da, gerilla komutanlarından Salvador Sanchez Ceren 2014’te başkan seçildi. Brezilya’da şehir gerilla hareketi Vanguarda Armada Revolucionaria Palmares-VAR Palmeras üyesi olarak hapis yatan Dilma Roussef iki kez devlet başkanı seçildi. Kolombiya’da nehirler bu yönde akıyor. Özcesi, dış konjonktür çoğu zaman iç konjonktürü önüne katıp yeni yollar açar. Dağ ve ormanların aşkının mührünü taşıyıp onurlarını koruyan gerillalar barış-özgürlük yolları açıyor. Türkiye’de çözüm süreci buzdolabına kaldırmadan önce başbakan ya da cumhurbaşkanı bir şehir ya da bir ülkede Öcalan, Bayık, Besê Hozat, Karayılan ile el sıkışsa gelecek kazanılırdı. Anakronist “tek millet, tek bayrak, tek devlet” halisünasyonları yerine barış şarkıları duyulmalı artık. Savaş dayatanlara rağmen küresel konjonktür aynası Öcalan ve PKK yetkilileri ile el sıkışmayı gösteriyor. Ancak ivedi olan, yüreklerin daha fazla yanmasına engel olmak için Kolombiya olgusallığını iyi tahlil edip zamanı uzatmamaktır.