Bir diğer ismi larenks olan gırtlak, ağız boşluğu ve nefes borusunun girişindeki bölgeye verilen isimdir. Bu kısımda yemek borusuna giriş ile gırtlak bir çatallanma göstererek ayrılırlar. Solunum yolunun üst kısmını teşkil eden gırtlak aynı zamanda ses organıdır. Üst gırtlak, ses telleri ve alt gırtlak olmak üzere üç bölümden oluşur. Gırtlak kıkırdak, zar ve bağlardan oluşan bir organdır. Gırtlağın üst deliği solunum yolunu daraltabilecek ve hatta icabında tamamıyla kapatabilecek bir mekanizmaya sahiptir.
Gırtlak kanserinin başlıca sebebi sigara içimidir. Gırtlak kanserlilerin geçmişlerinde yüzde 94 oranında sigara içimi öyküsü bulunur. Sigara içimi dışında gırtlak kanserine neden olan başka bir sebep henüz ortaya konmuş değildir.
Gırtlakta kanserin bulunduğu yere göre belirtiler vardır. Ses kısıklığı, yutma güçlüğü ve nefes darlığı başlıca belirtilerdir. Bunun dışında kulak ağrısı, boyun ağrısı, boyunda yara veya şişlik de görülebilir.
Gırtlak kanserlerinin tipik görünümleri şişlik ve/veya yara şeklindedir. Ondan dolayı öncelikle gırtlağın muayenesi gerekir. Ancak muayeneden sonra gırtlak kanserinin teşhisinin kesinleştirilmesi için kanserli dokudan parça (biopsi) alınması gerekir. Alınan bu parça patoloji uzmanlarınca incelendikten sonra tanı konabilecektir.
Gırtlak kanseri gırtlağın dışında en çok büyük atardamarlara ve boyun omurgalarına yayılmaktadır.
Tedavi söz konusu olduğunda, nitelikli yaşamın sağlanması ve sürdürülebilmesidir. Hastanın hem acı çekmemesi, hem de rahat nefes alıp verebilmesi, konuşmasını sürdürebilmesi ve yemeklerini rahat yiyebilmesi amaçlanır.
Tedavinin temeli cerrahidir. Cerrahi planlama ise kanserin bulunduğu bölgeye göre değişir. Mümkün olduğunda gırtlağın işlevsel ve çalışır bir halde yerinde bırakılması amaçlanır. Kanser gırtlakta geniş bir şekilde yayılmamışsa kısmi çıkarılmasına öncelik verilir. Günümüzde bu cerrahi yöntem giderek daha artan bir oranda ağızdan, yani boynu açmaksızın gerçekleştiriliebilmektedir. Her iki ses telini ya da ses tellerini arkada birleştiren bandı tutan kanserler kısmi ameliyatlara elverişli değillerdir. Zira, gırtlağın nefes borusu kontrolünü yaptığı bölge hastalıklı demektir ve bu bölge çıkarıldığı takdirde nefes borusuna her türlü sıvı girecek duruma gelir; yaşam sürdürülemez. Bu durumda ameliyat gırtlağın tamamını çıkaracak şekilde yapılır. Işın tedavisi de gırtlak kanserinde sık kullanılan bir tedavi biçimidir.
Yapılan tedavilere bağlı olarak seste kısıklık, ağızda kuruluk, boyunda nefes deliği, karında yemek tüpü gibi özelliklerle yaşam söz konusu olabilir. Gırtlağın tamamı alınmışsa, konuşma en etkili biçimde protez ile sağlanır. Bunun yanında yemek borusunu kapsayan teknik yöntemler de bulunmaktadır.