Dünyada en eski tapınak merkezi kabul edilen, yaklaşık 12 bin yıllık geçmişe sahip Göbeklitepe, UNESCO Dünya Kültür Mirası asıl listesine girmeye hazırlanıyor.

Urfa’ya 18 kilometre mesafede, Örencik Mahallesi yakınlarında bulunan ve ilk kez 1963’te İstanbul ve Chicago Üniversitelerinden araştırmacıların yüzey çalışmaları sırasında fark edilen Göbeklitepe’deki kazı çalışmaları, 53 yıldır sürüyor. 

Berlin Alman Arkeoloji Enstitüsü ve Urfa Müzesi tarafından 1995’ten beri ortaklaşa yürütülen çalışmalarla, neolitik döneme ait, boyları 3-6 metre, ağırlıkları da 40 ila 60 ton arasında değişen, yabani hayvan figürlü “T” biçimli dikili taşlar, 8-30 metre çapında dairesel ve dikdörtgen şekilli dünyanın en eski tapınak kalıntıları, çok sayıda yabani hayvan figürü, insan heykeli ve yaklaşık 12 bin yıl öncesine ait olduğu belirtilen 65 santimetre uzunluğunda insan heykeli gibi tarihi eserler gün yüzüne çıkarıldı.


Ölmeden önce görülmesi gereken 2. yer

5 yıl önce UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınan Göbeklitepe’nin gelecek yıl Şubat ayında asıl listeye girmesi bekleniyor.


Geçen yıl İsviçre’nin Davos kentinde gerçekleştirilen Dünya Ekonomik Forumu’ndaki tanıtımda katılımcıların ilgisini çeken Göbeklitepe, Amerika’da yayın yapan internet sitesi Business Insider’ın bu yıl güncellediği “Ölmeden önce görülmesi gereken 30 mekan” arasında da ikinci sırada gösterilmişti. 

En eski tapınak

Göbeklitepe bu zamana kadar bilinen en eski yapıt ve tapınaktan 7500 yıl daha eskiye ait. Göbeklitepe’nin keşfine kadar bilinen en eski tapınak ise Malta’da bulunmakta ve 5000 yaşında. Ayrıca Stonehenge’den 7000, Mısır piramitlerinden ise 7500 yıl daha yaşlı.

Bölgede yapılan araştırmalar ve elde edilen bulgular doğrultusunda önemli kültür bitkisi olan ve yüzlerce genetik varyasyonu bulunan buğdayın atasının ilk olarak Göbeklitepe eteklerinde yetiştiği ortaya çıkarıldı.

1983 yılında tarlasını süren Mahmut Kılıç tarlada bulduğu oymalı taşı müzeye götürdü fakat eser sıradan bir arkeolojik bulgu olarak Urfa Müzesi’nde sergilenmeye başlandı.


 KÜLTÜR SERVİSİ