Birleşik Krallık'ta özerklik statüsüne sahip İskoçya'da tam bağımsızlık referandumuna sadece bir gün kalırken, İngiliz siyasetçiler İskoçları ayrılmamaları için ikna çabalarını sürdürüyor. İngiliz Parlamentosu'ndaki üç büyük siyasi partisinin lideri 307 yıllık birliğin bozulmaması için bağımsızlığa "hayır" demeleri halinde İskoçlara yetkileri daha da artırılmış bir özerklik vaat etti. Muhafazakar Parti'nin lideri ve İngiltere Başbakanı David Cameron, Liberal Demokrat Başbakan Yardımcısı Nick Clegg ve muhalefetteki İşçi Partisi'nin lideri Ed Miliband tarafından imzalanan belge üç bölümden oluşuyor. İlk bölümde, İskoç Özerk Parlamentosu'na yeni yetkiler verileceği vurgulanıyor; ikinci bölümde "Birleşik Krallık, kaynakların eşit dağılımıyla herkes için fırsat oluşturacak ve güvenlik sağlayacak" deniliyor. Üçüncü bölümde ise sağlık sisteminin finansal yetkisiyle ilgili son sözün İskoç hükümetine verileceği belirtiliyor.

SNP: Tek yok bağımsızlık
Pazartesi günü referandum öncesi son kez İskoçya'yı ziyaret eden Başbakan Cameron ise İskoçya'nın ayrılması halinde "sonsuza kadar farklı yönlere gideceklerini" belirtirken, "Bağımsızlık bir ayrılık denemesi değil, acı bir boşanma olur" dedi. İngiltere'nin, İskoç asıllı eski Başbakanı Gordon Brown da referandumdan "bağımsızlığa hayır" kararı çıkarsa İskoç Özerk Parlamentosu'nun yetkilerinin artırılacağını söylerken, referandumun siyasi mimarı İskoç Ulusal Partisi'nin (SNP) öncülük ettiği "Bağımsızlığa evet" kampanyası ise daha fazla yetkinin tek yolunun bağımsızlık olduğunu savunuyor. 1999 yılında kurulan İskoç Özerk Parlamentosu eğitimden, sağlığa, tarımdan sanata kadar birçok alanda kendi politikalarını uygulayabiliyor. Ancak İngiliz Parlamentosu'nun İskoç milletvekilleri üzerinde dış politika, savunma, göç, kamu yardımları, enerji gibi alanlarda söz hakkı bulunuyor. İngiliz Parlamentosu ayrıca, İskoçya'da uygulanan vergi oranlarına da karar veriyor.

Sonucu kararsızlar belirleyecek
Perşembe günü İskoç halkına, "İskoçya bağımsız bir ülke olmalı mı?" sorusu yöneltilecek. "Bağımsızlığa evet" sonucunun çıkması halinde varlıkların paylaşımı ile ilgili Londra ile Edinburgh yönetimleri arasında yürütülecek müzakerelerin ardından, İskoçya 24 Mart 2016'da Birleşik Krallık'tan resmen ayrılacak. Referandumda İskoçya'da yaşayan 16 yaş ve üzerindeki İskoçlar oy kullanabilecek. Referandumla ilgili son anketlere göre evet ve hayırlar neredeyse eşit, son sözü kararsızlar söyleyecek. Zira oy kullanacak 4 milyon kişinin yarım milyonu halen kararsız.

Domino etkisi yaratabilir

Öte yandan İskoçların "bağımsızlık" demeleri halinde bunun Avrupa'da domino etkisi yaratabileceği belirtiliyor. Şu sıra İspanya'nın kuzeydoğusundaki Katalonya'da da benzer bir referandum hazırlığı var. Bağımsızlık yanlısı Katalanlar 9 Kasım’da benzer bir referandum planlasa da İspanya Anayasa Mahkemesi ve hükümeti tarafından bu referandum meşru kabul edilmiyor. Ülkedeki son anketlere göre bağımsızlık isteyen Katalanların oranı, istemeyenlerden bir puan daha fazla. Katalonya'nın İspanya’nın diğer kısmına göre ekonomik anlamda daha gelişmiş durumda olması bağımsızlık yanlısı Katalanların elini güçlendiriyor.


Ukrayna'yı da ilgilendiriyor
Sandıktan çıkacak sonuç; İspanya kadar özerklik talep eden Kuzey Kürdistan, Galler ile Ukrayna'nın doğusunda bağımsızlık talep eden Rusya yanlıları ve Moskova tarafından da merakla bekleniyor. Ukrayna Parlamentosu, bağımsızlık yanlılarını ikna edebilmek için dün doğuya sınırlı özerklik tanıyan yasayı kabul etti. Bu yasayla kamuda Rusça resmi dil oldu; bu iç savaşa giden süreçte ayrılık yanlılarının önemli taleplerindendi. Ancak, bu sınırlı özerkliğin Rusya’ya bağlanmak isteyenleri tümüyle ikna etmesi beklenmiyor.

Hollanda ve Fransa da izliyor

İskoçya’daki referandumu Hollanda ve Fransa da yakından izliyor. Korsika’da da Fransa’dan ayrılmaya yönelik bir talep var. Belçika nüfusunun üçte ikisini oluşturan Felemenkler arasında da bağımsızlık ya da aynı etnik kökenden oldukları Hollanda’ya bağlanmayı talep edenler var.

HABER MERKEZİ