Hewlêr'de Kadın Çalışmaları Üst Meclisi tarafından "Tek ses ve dayanışmayla kadına yönelik şiddete karşı mücadeleyi güçlendirelim" sloganıyla konferans düzenlendi. Konferansta, mülteci kadınların kamplarda maruz kaldığı şiddete, çocuk yaşta zorla evliliklere, yüzde 70 oranında artan kadın sünnetine ve kadın katliamlarına dikkat çekilerek, mücadeleyi yükseltme çağrısı yapıldı.
Çok sayıda kadın örgütünün katıldığı konferansta, Güney Kürdistan'da kadınların yaşadığı fiziki, ekonomik, psikolojik şiddet, kadın katliamları ve erkek şiddetine karşı ortak mücadele ve birlik konuşuldu.
Konferansın ilk oturumunda Goran Parlamenteri Êvar Îbrahim, STK temsilcisi Sozan Arîf ve Xanim Rehîm, kadınların yaşadığı sorunlara ilişkin birer konuşma yaptı.
Kamplarda şiddet ve çocuk yaşta evlilikler
İlk sunumu yapan aktivist Sozan Arif, mülteci kadınların mevcut kamplarda şiddete maruz kaldıklarını belirterek, buna yönelik kadın örgütlerinin harekete geçmesini istedi. Kürdistan bölgesinde henüz 18 yaşına basmamış birçok çocuğun zorla evlendirildiğine de dikkat çeken Arîf, bunun için de yasal tedbirlerin alınmasının şart olduğunu söyledi.
Kadınların yaşam garantisi yok
Kadınların hiçbir biçimde yasalar tarafından savunulmadığından dolayı şiddetin her biçimine maruz kaldıklarını belirten Arîf, sorunları şu şekilde ifade etti: "Çalışan kadınların da yaşam garantisi yok. Kadınların siyasi alana katılımı da yetersiz, bu nedenle parlamento bünyesinde oluşturulan özellikle ekonomi ve yasa komisyonlarına katılıp aktif rol üstlenemiyorlar."
Kadın sünnetinde yüzde 70 artış
Arîf'in ardından Asude Örgütü'nden Xanim Rehîm konuştu. Hewlêr, Silêmanî ve Duhok'ta kadına yönelik şiddetin üst boyutlara ulaştığını söyleyen Rehîm, 'namus' adı altında kadın cinayetlerinin arttığına dikkat çekti.
Bölgede artarak devam eden kadın sünnetine de değinen Rehîm, ilçe ve köylerde kadın sünnetlerinin yüzde 70 oranında arttığına dikkat çekti. Bunun bir felaket olduğunu belirten Rehîm, önünün alınması için de kadın örgütlerine çağrıda bulundu.
Rojava deneyimleri örnek alınmalı
Son olarak Rojava'da açığa çıkan mücadele deneyimlerini örnek veren Rehîm, "Kadına yönelik gelişen şiddetin önünü almak için tüm kadın örgütleri arasında oluşacak bir birliğe ihtiyaç var. Kürdistan bölgesindeki kadınlar, özellikle Rojava Kürdistan'ında kadınların kazandığı deneyim ve tecrübeleri örnek alarak, mücadelelerini yükseltmeliler" diye kaydetti.
Bugün de sürecek konferansta 2020 yılına kadarki çalışmalara dair bir plan çıkarılması bekleniyor.
JINHA/HEWLÊR
Silêmanî'de kadın konferansı
Kadın Örgütleri Ortak Ağı, Silêmanî'de de kadın konferansı gerçekleştirdi. 'Barış, Adalet ve Eşitlik' sloganıyla düzenlenen konferansa çok sayıda kadın örgütü katıldı.
Konferansın sabahki programında kadın örgütleri ortak ağı ve parlamentonun kadın üyeleri, Güney Kürdistan'daki kadınların siyasi, toplumsal, hukuki, ve ekonomik sorunları hakkında sunumlar yaptı.
Konferansta konuşan ekonomi uzmanı ve Yekgirtuya Îslamî (İslami Birlik Partisi) üyesi Beyan Nurî, ekonominin erkek denetiminde olduğunu ve kadının bağımsız bir ekonomiye sahip olmadığını ifade etti.
Beyan Nuri, kadının çalışma hayatında yasal bir desteğe sahip olmadığını ve ekonominin tümüyle erkek hakimiyetinde olduğunu ifade etti.
Miras hakkı için yasa çıkarılmalı
Mirasın her zaman erkek üzerine yapıldığına dikkat çeken Nurî, eşit mülk hakkı için yasaların çıkarılması gerektiğini söyledi. Kadının miras hakkına yönelik yasa hazırlıklarının bulunduğundan söz eden Nurî, önlerinde bulunan zorluğa "Hakim gelenek kadının bağımsız ve özel bir ekonomiye sahip olmasına engel olmaktadır” sözleriyle değindi. Miras paylaşımının da sorun olduğunu ifade eden Nuri, "Birçok kadın miras hakkını istemeye ve almaya utanıyor ve miras sadece erkeklere kalıyor. Kadınlar genel bütçeden de kendi payını alamıyor. Bütçe yalnızca aileler için ayrılıyor, kadınlar için özel ve ayrı bir bütçe söz konusu değil” dedi.
Kadınların yüzde 1'i işyeri sahibi
Irak genelinde yalnızca kadınların yüzde 1'inin şirket ya da işyeri sahibi olduğuna dikkat çeken Nurî, bu sorunun da çözülmesi gerektiğini söyledi.
Kürdistan bölgesinde kadının çalışmasının önünde de engeller bulunduğuna dikkat çeken Beyan Nurî, “Bugün Irak ve Kürdistan bölgesinde 2 milyon kadın evde çalışmaktadır. Yasal olarak bu kadınlar için de çalışma imkanları oluşturulmalıdır” dedi.
ROJNEWS/SILÊMANÎ