SELMA AKKAYA
PARİS
Fransa’da 13 günlük oy verme süreci sona erdi. HDP’nin baraj altında kalması durumunda, AKP’nin Kürdistan’daki tüm oyları hanesine yazacağını bilen ve bundan dolayı HDP’ye oy veren azımsanmayacak sayıda seçmenin olduğunu belirtmekte fayda var.
Fransa’da 6 noktada başlayan 13 günlük seçim maratonu son buldu. 7-19 Haziran tarihleri arasında Fransa çapında 174 bin 800 seçmen sandık başına gitti. En fazla oy, Paris’te 61 bin 451 seçmen tarafından kullanıldı.
24 Haziran seçimlerinde daha önceki seçimlere göre seçmen kaydı 333 bin 387’ye yükselirken, oy kullanan seçmen sayısı 174 bin 800 oldu. Bu seçimde, önceki seçimlerden farklı olarak 42 bin seçmen daha sandık başına gitti. Fransa’daki seçmenin yarısı sandık başına giderken ancak gerçek verileri, 24 Haziran akşamı açılan sandıklardan öğrenebileceğiz. 42 bin yeni seçmenin hangi siyasal partiye oy kullandığı bu seçimde kilit nokta!
1 Kasım 2015 tarihinde Fransa’da kullanılan oy sayısı 142 bin 950 ve seçmen sayısı 317 bin 997 şeklindeydi. Seçmenin yarısından çoğu sandık başına gitmemişti. Fransa’daki Türkiyeli ve Kürdistanlılar bir seçim sürecini de 16 Nisan Referandumu için yaşadı. O tarihte seçmen sayısı 326 bin 375’e yükselirken, 1 Kasım’ın oy kullanma oranın üstüne çıkmayan 142 bin 776 rakamı sonuç olarak sandığa yansıdı.

Fransa genelinde oy kullanma için 6 nokta bulunurken, bu seçimde kilit noktada olan başta Paris’te kullanılan oydu. Ile De France denilen bölgedeki tüm seçmenlerin en yakın seçim noktası Paris’te ise 130 binin üzerinde seçmen bulunuyor. Bu seçmenin sadece 61 bin 451’i sandık başına gitti. Seçimde diğer yoğun olan iki seçim bölgesi ise Lyon ve Strasbourg şehirleriydi.
Diğer partilerin hali
Seçim çalışması sırasında Saadet Partisi’nin Fransa’da çeşitli cemaatler üzerinden yaptığı çalışmalar dışında aktif bir seçim çalışması gözlemlenmedi. CHP ise yine bildik şekilde asıl olarak Aleviler üzerinden bir seçim çalışması yürüttü.
İYİ Parti ise seçimlerden önce asıl olarak İYİ Parti örgütlenmesi yaratmak için Türk dernekleri, eski MHP’liler ve AKP tabanı içerisinde parti faaliyeti yürütürken, seçim kararı çıktı. AKP ve MHP’den umudunu kesmiş kesimleri çekmeye çalışan İYİ Parti’nin bu anlamda CHP’nin oyuyla yarışacak bir oy yakalaması bekleniyor.
AKP sistemin ona verdiği tüm imkanları seferber etti. Konsolosluklar, Türk İş Adamları Birliği, Türk Dernekleri, camiler, camilerde görev yapan din adamları, Türkçe dersler için Fransa’da görevli öğretmenler, bir AKP bürosu olarak işledi. Hediye dağıtımı, para, seçmeni sandığa taşımak için otobüs seferleri özetle devletin tüm imkanlarını seferber etti. Türkiye’den de özel görevlendirilmiş bireylerin geldiği yönünde bilgiler mevcut. Buna rağmen Saadet ve İYİ Parti’ye oy kaptırması bekleniyor.
Kürtlerle sınırlı kaldı!
HDP ise Fransa Seçim Koordinasyonu olarak çalışma yürüttü. Bu Koordinasyon’da yöre dernekleri, sol hareketler, inanç kurumları ve Demokratik Kürt Toplum Merkezleri yer aldı. Seçim çalışması boyunca, 76 halk toplantısı, esnaf gezileri, mitingler, iftarlar, sosyal medya ayağı, düğünlerde konuşmalar vb bir faaliyetle seçim çalışması yürütüldü. Farklı bileşenleri olmasına karşın, seçim çalışması sırasında ulaşılan kitle yine Kürtler ve Kürt Aleviler oldu. Türkiyelileşme iddiasında olan bir partinin daha geniş bir yelpazede çalışma yürütmesi gerekirken, ulusal hareketin dokunduğu kitlelerin ötesine geçen bir çalışma yürütülemedi. Seçim sürecinin kısalığı ve aniliği burada birinci bir etkenken aynı zamanda seçim çalışmasında yer alan kurumların örgütlenme alanı olarak yine Kürtlerle sınırlı kalmasının da büyük payı vardı.
HDP’nin asıl potansiyeli
Fransa’da HDP’ye oy vermesi beklenen büyük bir kitle tabanı olduğu biliniyor ama bu süreci engelleyen bir dizi sorunda mevcut. Sol, sosyalist ve Kürdistanlıların çoğunluğu Fransa’da varlıkları iltica süreci iledir. Bu kitlenin bir kısmı daha sonra ülkede sorunları çözülmüş ve Türk kimliği ve pasaportu elde etmiştir. Bu kesim oylarını kullanabildi.

Kitlenin bir bölümü ise, iltica sürecinden sonra Fransız vatandaşlığı almış ve Türk mercileriyle bütün bağlarını koparmış bulunuyor. Çocuklarını askerlik sorunları nedeniyle birçoğunun çocukları Türk kayıtlarında mevcut görünmüyor. Bunlarla birlikte özellikle eski kuşakların Türkiye’de daha önce çalışmışlıkları üzerinden emekli olmuş olmaları ve adreslerini Türkiye’ye taşımaları da etkili. Örneğin Türkiyeli Ermeniler, Keldaniler. Yaşlı kuşakların büyük bölümü dışında yeni kuşakların Türkiye ile hukuksal hiçbir bağları bulunmuyor. Bu anlamda gelecek süreçler için bugünden üzerinde çalışma yürütülmesi gereken bu noktalar Fransa’da HDP’nin asıl potansiyelini açığa çıkaracaktır.
HDP’yle dayanışma büyüdü
HDP gönüllüleri 7-19 Haziran tarihleri arasında yapılan seçim süreci boyunca, oy kullanma işlemi için seçmeni sandığa taşıma konusunda azımsanmayacak büyük bir emek ortaya koydu. Mevcut tabanı dışında, CHP ve farklı siyasal eğilimlerden oy aldığı seçim noktalarında yapılan gözlemlerden anlaşılıyor. Fransa seçmeninin seçim süreçlerine yaklaşımı daha bilinçli gözüküyor. Bu anlamda, HDP’nin baraj altında kalması durumunda AKP’nin Kürdistan’daki tüm oyları hanesine yazma riski nedeniyle HDP’ye oy veren azımsanmayacak bir seçmenin de olduğunu belirtmekte fayda var.
Tüm emektarlara ‘teşekkür’
13 günlük sürecin asıl sonuçları 24 Haziran akşamı açılacak oy torbalarından çıkacaklarla daha netlik kazanacak. Bu anlamda ne sonuç çıkarsa çıksın, seçim süreci boyunca Fransa’da kapı kapı dolaşan, emek veren, gönüllü olarak günlük sandık başına seçmen taşıyan, sandık başlarında kadın ve erkek tüm müşahitlerin yaşanan psikolojik ve fiziki baskıya karşın titizlikle görevlerini yapan, sandığa gidip; barış ve demokrasi, özgürlük için saatlerce kuyrukta bekleyen tüm emektarlara “teşekkür” ancak 24 Haziran akşamı AKP’nin gidişiyle sağlanacaktır!
Güzel ülkemiz, sıra sizde!