Koronavirüs tedbirleri kapsamında Habur ve Gürbulak sınır kapılarının kapatılmasıyla birlikte binlerce TIR sınırda bekletiliyor. Günlerde sınırda bekleyen şoförler, gerekli şartların sağlanmadığını belirterek, mağdur edildiklerini söyledi.
Koronavirüs tedbirleri kapsamında Habur Sınır Kapısı’nın kapatılmasıyla birlikte binlerce TIR sınırda beklemeye başladı. Günlerdir kapıda bekleyen şoförler, TIR sahalarında yeterli hijyen olanaklarının olmadığını belirterek, kaygılarını paylaştı. Doğubayazıt’tan geçmeyi bekleyen 300 kamyon ve TIR şoförü de bir haftadır Gürbulak Gümrük Kapısı’nın bulunduğu Bazirgan bölgesinde bekliyor.
Çin’de ortaya çıkan ve şu ana kadar 48 ülkeye yayılan koronavirüs binlerce insanın ölümüne neden oldu. Koronavirüsün Irak ve İran’da da ortaya çıkması ve can kayıplarına neden olmasından dolayı tedbir amacıyla Şırnak’ın Silopi ilçesinin Federe Kürdistan’a açılan Habur Sınır Kapısı’nda kurulan sahra hastanesi ile girişler kontrol altına alındı. Irak tarafında kalan Türkiye vatandaşlarının sınır kapısından girişlerine yapılan kontrollerinin ardından izin verilirken, Türkiye’de bulunan yabancı uyruklu kişilerin de kendi istekleri dâhilinde Irak’a geçişlerine kontrollerin ardından izin verilmekte. Türk Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Türkiye-İtalya, Türkiye-Irak ve Türkiye-Güney Kore arasında yapılan tüm uçuşlar ile birlikte karayolu ulaşımlarının durdurulduğunu duyurmuştu. Koronavirüs için alınan önlemlerden etkilenenler ise yine Habur ve Gürbulak sınır kapılarını en fazla kullanan TIR şoförleri oldu.
Kapının kapatılmasının ardından oluşan TIR kuyruğu binleri geçti. Her geçen gün büyüyen kuyrukta 5 gündür gümrük işlemlerinin tamamlanmasına rağmen geçişlerine izin verilmeyen şoförler gece gündüz sınırda beklemek zorunda. Günlerdir beklemeleri nedeniyle zor durumlar yaşadıklarını belirten TIR şoförleri belirsizlik içinde olduklarını ifade etti.
TIR sahaları hazırlıksız
Günlerdir Habur’da perişan halde olduklarını belirten şoförlerden Rojhat Ünal (38) yüklerini teslim edemediklerini ve TIR sahasında çaresizce beklediklerini dile getirdi. Ortada bir belirsizliğin olduğunu belirten Ünal, “Bir haftaya yakındır burada bekliyoruz. Arayıp soran, sahip çıkan kimse yok. Virüse karşı kapıyı kapattılar fakat bunun dışında aldıkları herhangi bir önlem yok” dedi. Sınır kapısında virüse karşı kendilerini koruyacak herhangi bir şeyin olmadığına dikkat çeken Ünal, “Kendimizi korumak için koruma yöntemlerine ilişkin herhangi bir bilgi verilmedi bize. Bu sahada 3 bine yakın şoför duruyor. Burada hijyene yönelik herhangi bir önlem yok. Buralar dezenfekte edilmiyor. Her araç bu sahaya girerken 35 TL veriyor ama saha yönetimi sağlığımıza yönelik herhangi bir önlem almıyor. İnsanlar dışarıdan maske getirip burada 20 TL’ye satıyor” diye konuştu.
Ürünler bozulabilir
Birkaç defa TIR sahası içinde bilgilendirme toplantısının yapıldığını aktaran Ünal, “Somut herhangi bir şey söylemediler. Kapının kapanmasıyla birlikte insanlar ekonomik sorun yaşayacak. Ürünler araçta bozuluyor. Ürünlerimiz hassas olduğu için araçlarımızın başından ayrılamıyoruz. Sürekli termokingi çalıştırır vaziyette bekliyoruz. Mazotumuz bitince bidonlarla gidip dışarıdan benzin alıyoruz” dedi.
Kapı kapandıktan sonra Türkiye’ye geçiş yapan Orhan İlhan (38) da, Türkiye’ye giriş esnasında vücut ateşinin ölçüldüğünü ve buna göre gelenlerin tedavi altına alınıp alınmamasına karar verildiğini dile getirdi.
Dorse değişimi
Antep’ten Habur’a gelen Rasim Yiğitoğlu (41) da bozulma riski olan ürünler taşıdıklarını bu nedenle iki kapı arasında bulunan tampon bölgede dorse değişiminin yapıldığını, ancak bu yöntemin burada uygulanmadığını söyledi.
Türkiye’nin birçok yerinde halen TIR’ların yüklenerek, sınır kapısına gönderildiğini belirten Yiğitoğlu, şoförlere ve yük sahiplerine çağrıda bulunarak “TIR’lar sınırda bekletiliyor. Gelip burada beklemesinler. Bozulacak ürün taşıyan TIR’lar yüklemeye ara versin” dedi.
Gürbulak’ta çözüm bekliyorlar
Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesinden geçmeyi bekleyen 300 kamyon ve TIR şoförü, dün itibarıyla 7 gündür Gürbulak Gümrük Kapısı’nın bulunduğu Bazirgan bölgesinde bekliyor. Koronavürüs vakalarının İran’da görülmesi üzerine kapanan kapının diğer tarafında kalan Türkiye vatandaşı şoförler, yetkililerden bir çözüm bekliyor. Yaklaşık 150 aracın gümrük alanında diğerlerinin de kapıya bir kilometre mesafede beklediğini belirten şoförler, araçlarının içinde yatıp kalkıyor. Günlerdir araçlarının dolaplarında bulundurdukları yiyeceklerle beslenen yüzlerce şoför olası salgın tehdidiyle yaşıyor.
İran, ‘koruyamayız’ dedi
Telefonla ulaştığımız araç şoförlerinden biri, yaşananları anlattı. İşini kaybetme endişesiyle isminin verilmesini istemeyen şoför, yüzlerce sürücünün araçlarından dahi çıkamadığını belirtti. Araç dolaplarında bulunan yiyecekleri tükettiklerini kaydeden şoför, sağlıksız ve korunaksız bir alanda 7 gündür korkuyla beklediklerini dile getirdi. Gümrük alanında bulunan şoförlerin 2 Mart’ta İranlı yetkililerle görüştüğünü kaydeden şoför, yetkililerin, ”Şehrin içine girin, oradaki paralı parklara park edin. Biz sizin güvenliğinizi sağlayamayız. Olası gasp ve hırsızlık durumunda biz hiçbir şey yapamayız” dediğini paylaştı.
İran askerlerinin kapıları açtığını; ancak Türkiye askerlerinin kapıları açmadığını dile getiren şoför, ”Günlerdir banyo ve tuvalet ihtiyaçlarımızı karşılayamıyoruz. Biz hasta değiliz, çocuğumuz çoluğumuz günlerdir bizi bekliyor. Firma sahipleri bize yetkililerle görüştüklerini söylüyor; ancak halen bir çözüm bulunamadı. Korkudan araçlarımızdan çıkamıyoruz” diyerek, seslerinin duyulması için kamuoyuna yardım çağrısı yaptı.
ŞIRNAK/AĞRI