Hukmatê Tirkîya weçînîtişê 7 hezîrane ra dima, gundê bêtêkewtiş dard we, oncîa ceng na ro. Çike tayîne hem dizdenîya xo rê, hem kî (zî) nizamê dewlata xo rê HDP taluke vênite. Gundê na têkêwtişî de çand hazar însanî merdî na sevet ra omre kesî de nîyê. Sucê xo orte mevejîyo deyin, oncîya dismenêna kurdan jêdênê. Çike polîtîqawa Îttîhat û Terakkî ra hata na dem, dewlete xêra dismenîye ra payra vineta. Na sevet ra M. Kemal kî waxtê komare de vato; “Mevzubahîs ke dewleta, çîyê bînan teferruat ê.” Na dismenîye de hermenîyan û ruman dolimê xo ravîyarno, ewro kî dolime kurdan û alewîyan der a!
Gundê bêtêwtişî de Tirkîya de omide her(heme) kesî jêdîyayîbî, çike(çunke) meyîtê xortan û çênekan nêamenê. Seveta na hal (rewşe) ra beledîyayê ke weçînîtişê saredarîye de qazanç bîyê, ucawan de qomo kurdan tenêna xoser bîbî. Vajîme; tabelayê saredarîye vurnayî tayê cawan de kerd ebe di, hîre zonan. Nê beledîyan; feqiranê xo rê, domananê xo rê, cênîkanê xo rê û kamîya xo rê wayirên kerdêne. Nê sevetan ra hukmat, 11 êlule de marîfeto Halo Îstîsnayî ra (OHAL) kayumî eştî serê 24 beledîyayê kurdan. Înan rê ke bî bena derbe, kurdan rê ke virajîye bena huqûq! Yanê teyna xo rê misliman ê! Goreyê wezîranê hukmatî ra; nê cawan teror rê poşt vejîyê! Hama (labele) ewro Tirkîya de her kes zaneno ke no meravê 7 hezîran o. Hukmat teşebbusê derbeya 15 temmuze xo rê çarne mezal. Ewro kî derbeya hukmatê sîvîlanî dewam kena. MHP û tayê waxtî CHP kî teşebbusê derbeya 15 temmuze ra dima nînan rê poşt vejîyayî, hama ewro hen aseno ke CHP endî raştîye vênena.
Halo İstîsnayî ke na ro, ma helbet zanitene ke rew bo herey bo nê çekanê xo çarnanê kurdan, çepgîran û alewîyan. Ser ra jêde nêvîyard ke Qerarnameyê Hukmê Qanûnî ra ameyî ma ser o. 9 êlule de jêdêrî kurd, çepgîr û alewî 11285 malimî kar ra vetî. Nê maliman pêroyî welatê kirmancîye de gurêyîyênê. Hen aseno ke ney ra kî nêmanenê, dolime î yê ke cawo bînan de gurênê ê înan kî yena. Nê maliman tayê waxt kritîk bîyî, çike verê polîtîqawa asîmîlasyon ontêne vajîyêne. Hama na operasyon ra vejîya orte ke hen nêbîyo. Dewlete ewro rêça 1990an ra nê, rêça 1930an ra kar kena. Fevzî Çakmak, rapolo 1931 de vato; “… dewlete gereke propaganda ya tirkên bikero. Mamuran ra î yê ke kurd ê Dêrsim ra bierjîyê tever…” Hen aseno ke o waxt miradê xo teyna Dêrsim bîyo, ewro pêro her cayê Kirmancîye. Teyna Dêrsim de 504 emekdarê perwerdeyî kar ra vetî. Hemî kî çand serrî yo ke domanê Dêrsimî TEOG de juyiyên kes rê nêverdanê! Yanê domananê kurdan û alewîyan biwanê ju(yew) qeda wo, mewanê ju qeda wo! Ewro nê malimê Egîtîm Senî ke wendexaneyan de mebê se beno ju be ju binusnîme:
Malimanê Egîtîm Senî ke mebê serba zonê mawa de perwerde kes nêwazeno, kes besenêkeno bigurîyo. Wendexaneyan de kes qalê haştîye bîla nêkeno. Fekê azayê sendîqayanê bînan ra teftir çarç beno. Wendexaneyan de laîkîyên, zanayîyên û demoqratên derdê kesî nêbenê. Wendexaneyan de kes qale perwerdeyo bêpereyî nêkeno. Wendexaneyan de tacîz û pê kaykerdişî nêbirînê. Wendexaneyan de nîzamê baw û kalê tirkan ra zobîna çîyê salix nêdayîno. Wendexaneyanê Kirmancîye de propagandarê IŞÎD û Hîzbullahî jêdînê. Wendexaneyan de azo dîndar û kîndar ra zobîna çîyê nêvejîno. Wendexaneyan de fekê domananê ma ra bav û kalê ma rê milqî kenê!
Hukmat ewro wazeno ke ma welatê xo de hêsir bimanîme. Tayê waxtî sûkeyanê(şarîtanê) ma çarneno, rizneno û marîfetê kayuman ra kolonyalîstîye nano ro, tayê waxtî kî domananê ma kar ra vezeno, wazeno ke hêsir bijêro. Helbet nê meseleyî teyna meseleyê kurdan nîyê. Nê meseleyî hete ra kî meseleyê demoqratîkêna Tirkîya yê. Gereke nê meseleyan ser o pêro roşnvîr, welatperwer, şorîşgêr, çepgîr û demoqratî bêrê têlewe. Çike “Xeleşîyayîş çîn o xo be xo, ya pêro pîya, ya qe juyê ma!” teyna slogan ra nêbeno!