ÇIQMAZ KÛÇE


Diyarbaqır’da qışlar soğuq ve çoq soğuq, yazlar sıçaq ve cehnım gibi gêçer. Qışi boşverax şimdilıx, size tarihi bi yazdan bahsedeyım.

Sene 1991. Diyarbaqır gine yanıyor. Siyasi atmosfer köylerden şehire qayi. Şehir cehnem gibi sıcax. Sur dibindeki çay baxçeleri tıqlım tıqlım.

Milisler yawaş yawaş şehir örgütlemesi yapilar. ARGK mılis qadrosi olaraq henüz beni keşfêtmemiş.

Sosyolojik olaraq şehir insanlari dewrimci mücadele we fedekarlıx söz qonısi oldi mi qaypaxtır. Hereket şehirlerde de örgutlenmeye xız vêrınce bunlar kendi aralarında diyiler burayi qarıştıracax, işimız, rehetımız gidecax.

Ben de oqıl xarçlığımi çıxarmaq için hem boyacılıx yapiyam hem de su satiyam. Ayaqqabi boyarken adama diyiyem ava sar, ava cemıdi içisen?

Diyiler hele bi tas vêr. Boya biti diyiyem ayaqabi 50, su 5 lira. Diyiler niye su parayladır? Diyem beleşse sen bahan buzli bi tas getır bi zehmet. Vêren de war vêrmeyen de. Olsın ne gelse kardır. Zaten suyi camiden doldıriyem buzi da evden aliyem. Maliyet sıfır. Evin geçimi benim sırtımda.


Boya sandoğımi taşıtiyam

Bazen babam anama diyi hele Reco’ya söyle bahan para vêrsın. Anama diyiyem söyle bozıx yox. Bişi de diyemi, bi gün işe çıxmasam aç qalacaxlar.

Topladığım paranın bir bölümüylen de her pazar Dingilewa hewuzına ayıriyem. Mehleden arqaaşlari de götüriyem bazen. Biya sandoğımi taşıtiyam onlara.

Bi gün gine hawıza gittıx döndüx baxtım yolda qelebalıx war. Biz de külotlan girmişıx hawıza. Pantoloni giydıxtan sonra göt bölümi ıslanmiş. Babam beni gördi dêdi wula gine hewza gittin? Dêdım kim dêdimişse yalan atmiş quranıma. Dêdi wula hepınızın pantoloni ıslaxtır. Baxtım doğri diyi. Kendi kendime dêdim Reco para her qapiyi açar, bu qozi qullan. Dêdım camide su doldırırken arqaaşın ayaxi qaydi cami hewzına düşti oni qurtardıx, al sahan para.

Bahan baxti, pantolona baxti, elimdeki paraya baxti. Parayi seçti. Dêdi git boya yap su sat yoxsa anan anlar hewza gittığini. Dêmi parayi ben aldım.


O meclisi dar êdecağız

Onın yanından ayrıldıx. İçimden küfrediyem. Qalabalıga doğri yürıyıx. Dağqapi’daki Diyarbaqır çay baxcesıne girdıx.

Arqaaşlara dêdim çabux sürahileri doldırın, sen terlıgi al ayaqqabi getır, sen de suyi sat, ben de boya yapacam, para basacağız bugün.

Baxtım biri çıxmiş masanın üstüne diyi sıze zindanlardan, dağlardan selam getırdım. Dêdım quran bu ya hevaldır ya da mılistır.

Baxtım diyi o meclisi dar êdecağız. Arada bızım arqaaş diyi ava cemıdi, ava sar içen war? Meger HEP milletwekili adayları orda xalqa hitap êdiler.

Çay baxçesi gittıxça qalabalıxlaşi. Sloganlar tilili alqış qiyamet. Dêdim Reco bugün êle bi para qazan ki yazın hawuza qışın atariye yetsın.


Herkes bahan baxi


Masanın üstüne çıxıp bağırarax qonışanın yanina gittım. Dêdım hevallll. Duymadi. Bacağıni çekiştirdım bahan baxti güldi. Beni de çıxardi masaya. Zafer işareti yaptım. Herkes bahan baxi. Sılogan atacam hema hêcandan aqlıma bişi gelmedi. Anlamsızca qarşımdakilerın yüzlerıne baxiyam. Dêdim ava sar ava cemed, ayrica ayaqqabi boyanır.

Yanımdaki adam da bahan baxti. Kitleye baxti o da bişi anlamadi herkes susti. En az 500 kişi war herkes susmiş baan baxilar. O esnada adam coşti dêdi işte buuuu. Biz gücümüzi bu emekçiden alıyıx, bu emekci we direnişçi yürek war oldıqça qazanacağız, dewrim emektır, emek HEP’tır, yaşasın HEP!

Baxtım omuzlardayam. Biri beni almış omzına çay baxçesınde tur ati. Dêdim abê bi tur daha. Bu anlamadi. Su yetıştıremiyıx. Fazla para vêriler. Boyamax icin ayaqqabi istiyem ayaqqabılarıni baan vêrilerdiiler senın olsın kendıne sat. Etrafima baxtım en az 50 çift ayaqqabi birikti. Bızım yerımıze onlar su satilar.


Qafam zıbıl gibi çalışi

Kendi kendıme dêdım bi çift babama vêrirem geri qalani da ulucami ögünde sataram biriken parayla da kendıme ayri ev tutaram, anama da çicekli qeftan fistan. Qafam zıbıl gibi çalışi.

Ben êle heyal qurarken bi baxtım polês dolmişi geldi çay ocağının qarşısında durdi. Cay baxcesındekiler yawaş yawaş dağıldi. Bazilari ayaqqabısıni aldi. Biqaç cızlawetle eski qunduralar qaldi.

Biz de yawaştan toplaniyıx polês yanımıza geldi. Dêdi onlar kimdi? Dêdım abê walla bilmiyem bız su satıyıx, ayaqqabi.. derken suratıma bi toqat! Dêdi lan bilmiyorsan omuzlarda ne işin wardi? Dêdım su satidım sesım duyulmayınca omuzda bağırdım. Dêdi wulan benle dalğa gêçisen? Gine toqat!

Gêceyi 5 toqatla qapattım. Piç dêmez mi örgüte topladığın yardım parasıni vêr. Dêdım abê örgüt su sati, ayaqqabi boyî? Dêdim walla vêrmiyem.

Polês dêdi lan biz görmedik mi onlar su satıyordu parayi siz alıyordunuz? Örgütün qasasi sızsınız. Aniden qoşmaya başladım. Bağıriyem parami alilarrr, faili meçhule gidiyemmm!

Ben êle bağırınca etraftakiler geldi. Polis durdi. Bayağı uzaqlaştım. Hema 2 arqaaşım ellerinde. Dua êdiyem evimızin adresni vêrmesınler. Uzaxtan izliyem. Onlar da dayağıni yiyip geldiler. Parayi bölüştıx. 2 pay bahan onlara 1’er pay. Ayaqqabilar, biya sandoğım bi de elemyon su sürahimız orda qaldi.


Reco hışşşt kimse duymasın

Ewe gittım baxtım babam herşeyi anama anlatmiş. Evden para saqladığımi, hawuza gittıgimi falan hema dêmemiş tüm parasıni ben aldım. Anam qızdi baan. Anama yawaşça dêdim bugün bi süri iş yaptım, al bu parayi kendine qeftan fistan al. Dêdım ana bi de Halqın Emek Partisi partimız war, hele bi gör hepsi gerilla, çakêtlerının alti keleş el bombasi doli. Êle diyem ki baan qızmasın. Dêdi Reco hışşşt kimse duymasın, ajanlar duysa partiye zarar vêrebılırler. Acayip sewındi. Biraz durdi dêdi Reco bu para hevallerın parasiysa onınla kendıme fistan alamam, en iyisi orlon ip alayım onlara qışlıq çorap öreyım. Baan da sarıldi dêdi senle ğurur duyiyam oxlım, kendıne de xarca hema artıq parani babana vêrme, 3 aylıq emekli maaşi nesıne yetmi?

O yaz çoq tarihi bi yazdi. HEP o gêceki coşkiyla kitle çalışmasına xız vêrdi. Polêsten ilk defa şiddet gördüm we anamla ilk defa babamdan xebersız örgütsel plan yaptıx.