Kürt Dil ve Kültür Ağı, Kürtlere hayatın her alanında Kürtçenin hakim kılınması için gayret göstermeleri çağrısında bulundu.
Kürt Dil ve Kültür Ağı, 21 Şubat Dünya Anadil Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, dilin korunması ve gelişimi için mücadele edeceklerini belirterek, ”Kürtler hayatın her alanında Kürtçenin hakim kılınması için gayret göstermeliler” çağrısında bulundu.
Her yıl 21 Şubat’ta çeşitli etkinliklerin yapıldığı Uluslararası Anadil Günü ya da diğer adıyla Anadil Hareketi Günü, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından “dilsel farkındalık yaratmak ve çok dilliliği teşvik etmek” amacıyla 1999’da karar altına alınmıştı. Her yıl Şubat ayında dillerin karşı karşıya kaldığı tehlikelere dikkat çekmek amacıyla rapor hazırlayıp kamuoyu ile paylaşan UNSECO 2020 raporunu henüz paylaşmadı. Tarihsel, sosyal, ekonomik ve siyasal nedenlerle tarihte sayısız dil ve kültür yok oldu. Günümüzde de yüzlerce dil ve kültür yok olma tehdidi ile karşı karşıya.
UNESCO’nun Dünya Dil Atlası’nda yer bulduğu üzere dünya genelinde neredeyse her iki hafta süresince bu yönlü başvurulan politikalar yada alınmayan önlemler nedeniyle bir dil yok oluyor. Buna rağmen birçok dil ise ulus devletlerin tekçi politikalarına rağmen varlığını sürdürüyor. Tarihsel seyir içerisinde inatla yok olmaya direnen, varlığını ve canlılığını koruyan dillerden biri de Kürtçe. Maruz kaldıkları istilalara rağmen varlıklarını adeta kalkan görevi gören yaşadıkları dağlık coğrafya ile korumayı başaran Kürtlerin, dil ve kültürlerini geleceğe taşımalarında en önemli rolü çîrokvan (öykü anlatıcıları) ve dengbêjler üstlendi. Yaşanan acılar ve kahramanlıkların sözlü anlatıcıları olan çîrokvan ve dengbêjler, Kürtçenin yaşamsallığını sağlamalarının yanı sıra aynı zamanda tarihsel bir bellek oluşturdu. Abdussamed-i Babek, Ali Hariri, Melayê Batê, Molla Ahmed-i Cezirî, Feqiyê Teyran ve Ehmedê Xanî gibi şair ve edebiyatçıların yüzlerce yıl önce bıraktıkları eserler, Kürtçenin sahip olduğu zenginliğin göstergesi durumunda.
Kürt Dil ve Kültür Ağı, 21 Şubat Dünya Anadil Günü nedeniyle Amed Barosu’nda basın toplantısı düzenledi. Avukat Mehmet Emin Aktar, dilleri yasaklı olan halkların bugün de seslerini yükselterek, dillerinin özgürleşmesini talep ettiklerini belirtti. Kürtlerdeki dil bilincinin yeni olmadığını söyleyen Aktar, Ehmedê Xanî ve Xanêy Qûbadî’yi işaret ederek, Kürtçeye dair yazılan mısraları okudu. Aktar, Hecî Qadîrê Koyî, Piremêrd, Xelîl Xeyalî, Miqdat Mîthat Bedîrxan, Mîr Celadet, Evdila Goran, Cegerxwîn ve Fêrîkê Ûsiv gibi birçok sanatçı ve yazarın dil için büyük emek sarf ettiğini anımsattı.
Kürtçenin statüsü için
Bugün de bu isimleri takip ettiklerini ve taleplerini sahiplendiklerini vurgulayan Aktar, Kürtçenin devletin tüm imkanlarından mahrum olması bir yana bizzat devlet mekanizması tarafından engellendiğini ifade etti. Bunun Kürt dilinin korunması ve gelişmesi için ciddi sorunlara neden olduğuna dikkat çeken Aktar, Kürtçenin bir statüye sahip olması önündeki tüm engellerin kaldırılması çağrısını yaptı. Aktar, Kürtçenin statü sahibi olması için demokratik sivil mücadelelerini sürdüreceklerinin altını çizdi. Bir dilin ölmesinin çok kolay olduğunu ve buna karşı bir dilin yaşam bulmasının ise çok zor olduğunu hatırlatan Aktar, tehlike sinyalleri veren Kürtçenin daha kötü bir duruma düşmesine izin vermemek için Kürtçeye sahip çıkılması gerektiğini dile getirdi.
Acil pratik çalışmalar
Kürtçenin yüz yüze kaldığı tehlikeyi ortadan kaldırmanın dili kullananlara bağlı olduğunu söyleyen Aktar, bu konuda acil pratik çalışmalarının yapılması gerektiğini ifade etti. Aktar, ”Bu önemli günde kendini tanıyan ve bilen tüm Kürtlere çağrımız; dilin korunması ve gelişimi için mücadele etmeye, hayatın her alanında Kürtçenin hakim kılınması için gayret göstermeliler. Sonuç olarak dilimizin içinde bulunduğu sorunların çözümü bizim elimizdedir. Gelin hep beraber varlığımızın nedeni olan dilimizi koruyup geliştirelim. Bu duygu ve düşüncelerle Dünya Ana Dil Günü’nü kutluyoruz” şeklinde konuştu.
AMED