Sivil toplum kuruluşlarının raporlarından yararlanılarak hazırlanan çalışmada, Türkiye'de kayıtsız olanlarla birlikte tahminen 2,5 milyon mülteci bulunduğu belirtildi. Bunların sadece 300 bini AFAD kamplarında kalırken, geriye kalanlarının ise farklı illerde yaşam mücadelesi verdiğine dikkat çekildi. Verilere göre mültecilerin yüzde 50'sinden fazlasını kadınlar ve kız çocukları oluşturuyor. Mülteci kadınlar, taciz, tecavüz gibi pek çok eril şiddet biçimlerinin hedefi oluyor.
Cinsel istismar kıskacındalar
Çalışmada mültecilerin şu sorunlarına dikkat çekildi:
* Türkiye'de mülteci kadınlar, cinsel şiddet, fuhuşa/seks işçiliğine ve seks köleliğine zorlanma, cinsel taciz korkusuyla evden çıkamama, iş bulabilmeleri halinde iş yerinde tacize maruz bırakılma, dil sorunu nedeniyle sağlık hizmetleri başta olmak üzere hizmetlerden yararlanamama, ev sahiplerinin cinsel tacizleri gibi son derece yakıcı ama aynı zamanda gündelik sorunlarla karşı karşıyadırlar.
* Genç mülteci kadınlar para karşılığı evlendirilmektedir.
* Bunun yanı sıra, yaşları 13,15-18 arasında değişen kadınlar insan tacirlerince fuhuşa zorlanmaktadır.
* Yine mülteci kadınlar yoksulun da yoksuludur.
* Cinsel istismar ve dil sorununun da etkisiyle kadınların istihdama katılımı oldukça düşüktür.
* Yaşadıkları çevrede komşuları tarafından ırkçılığa maruz bırakılmaktadırlar.
* AFAD'a kayıtlı mülteci kadınlar sağlık hizmetlerinden çok sınırlı ölçüde yararlanabilmektedirler. Kayıtsız mülteciler zaten hiçbir sağlık hizmetinden yararlanamamakta ve ilaçlarını temin edememektedirler.
* Kadınların yaşadıkları bu sorunlara kimi yerlerde Kürt olmaları, Sünni inanca sahip olmamaları nedeniyle yaşadıkları sorunlar da eklenmektedir.
Çözüm önerileri
Suriyeli mültecilere "geçici koruma statüsü" değil "mülteci statüsü" verilmesinin, mülteciye birçok haktan faydalanmasını sağlayacağı belirtilerek, çözüm için şu öneriler getirildi:
* 6438 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu mültecilerin ihtiyaçlarına göre ve alanda uzun zamandır faaliyet yürüten sivil toplum kuruluşlarıyla görüş alışverişi yapılarak yeniden düzenlenecek ve uluslararası sözleşmelere uyumlu hale getirilecek.
* AFAD kamplarında STK’larla işbirliği içerisinde yeni bir sistem kurulacak, kamplardaki güvenlik sorunu tamamıyla giderilecek, kadınlar ve kız çocuklarına özgü psiko-sosyal destek sağlayan mekanizmalar oluşturulacak.
* Kadın ve kız çocuklarının cinsel şiddete maruz kalmaları ya da kalma tehlikelerinin bulunması durumunda, bürokratik süreçleri azaltan ve onların güvenliğini sağlamaya yardımcı ilk başvuru merkezleri oluşturulacak.
* Kamp dışında yaşayan başta kadınlar ve kız çocukları olmak üzere bütün mültecilerin sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanması sağlanacak. Travmaya uğramış mülteci kadın ve kız çocuklarına yönelik psikolojik destek üniteleri açılacak.
* Mülteci kadınların ve kız çocuklarının barınma sorununu giderecek önlemler alınacak. Kadınlara istihdam alanları açılacak.
* Mülteci çocuklara anadillerinde ve çok dilli eğitim alma olanakları sağlanacak.
HABER MERKEZİ