Washington’da devlet başkanlarının katıldığı BM İklim Hareketi zirvesinde farklı ülkelerden bir araya gelen gençler, aralarında Türkiye’nin de olduğu 5 ülkeyi UNICEF’e şikayet etti.
İklim değişikliğinin etkileri dünya çapında tüm zamanlardan daha çok hissedilmeye başlandı. Hükümetler her ne kadar Paris İklim Anlaşması kapsamında iklim değişikliğiyle mücadele için kendi yol haritalarını çizmiş olsa da, bu planlar küresel ısınmanın daha vahim sonuçlara varmadan 2 derece ile sınırlandırılması için yetersiz kalabilir. Ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadele gücünü arttırmak ve mücadele stratejilerini güçlendirmek hedefiyle yeni yollar ve pratik yöntemler bulmayı amaçlayan Birleşmiş Milletler İklim Hareketi Zirvesi Amerika Birleşik Devletleri’nin New York kentindeki toplandı. Euronews’in haberine göre birçok devlet başkanının konuşmacı olarak katıldığı zirveye iklim aktivisti Greta Thunberg’in konuşması damga vurdu.
Katar’dan 100 milyon dolar destek
Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani yaptığı konuşmasında, iklim değişikliği ile mücadele kapsamında gelişmekte olan küçük ada devletleri ve az gelişmiş ülkelere 100 milyon dolarlık destek vereceğini açıkladı. Şeyh Temim, Paris İklim Anlaşması’nın başarılı olması için elinden geleni de yaptığını söyledi. Katar’ın ayrıca önümüzdeki iki yıl boyunca 200 megavat güneş enerjisi üretmeyi hedeflediğini aktaran Şeyh Temim, ülkesinde yapılacak 2022 FIFA Dünya Kupası’na işaretle ”çevre dostu” bir şampiyona düzenleyeceklerini kaydetti.
Rusya Paris Anlaşmasına halen uzak
Dünyanın dördüncü en büyük sera gazı salımı yapan Rusya’nın Başbakanı Dimitri Medvedev ülkesinin 2015 Paris Anlaşması’nın kabulüne ilişkin hükümetin sunduğu önergeyi imzaladığını duyurdu. Ancak Medvedev Moskova’nın Nisan 2016’da imzaladığı anlaşmanın yasal bir sebepten dolayı onaylanmayacağını ancak var olan yasal ilkeler doğrultusunda anlaşmayı adapte edeceğini belirtti.
Fransa’dan 500 milyon dolar ek bağış
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, büyük uluslararası bağışçıların yağmur ormanlarının korunması için ek 500 milyon dolarlık bir yardımda bulunacağını belirtti. BM İklim Zirvesi’nin etkinliklerinden birinde konuşan Macron bu bağış paketine 100 milyon dolar katkının Fransa’dan geleceğini duyurdu.
Çin taahhüt etti
Dünyanın en büyük karbon salımı yapan ülkesi Çin’i Dışişleri Bakanı Wang Yi temsil etti. Yi zirvedeki konuşmasında gelişmiş ülkeleri karbon salımını azaltmak için örnek olmaya çağırdı. Yi, Çin’in iklim değişikliğiyle ilgili vaatlerini uyacağını taahhüt etti. Çin yenilenebilir enerji konusunda şu anda dünyada lider konumda.
Almanya iklim fonunu iki katına çıkardı
BM İklim Zirvesi’nde konuşan Almanya Başbakanı Angela Merkel ülkesinin iklim değişikliğiyle mücadele için ayırdığı harcama fonunu ikiye katlayacağını duyurdu. Almanya’nın iklim değişikliği konusunda hem uluslararası hem de ulusal düzeyde sorumluluk taşıdığını vurgulayan Merkel, uluslararası alanda 2014’e göre iklimin korunması için ayırılacak paranın 2 milyardan 4 milyar euroya yükselteceklerini, özellikle 1,5 milyar euronun Yeşil İklim Fonu’na yatıracaklarını kaydetti.
Avustralya ve Brezilya zirveye katılmadı
Amazonlardaki yağmur ormanlarında sürmekte olan yangınlarla ilgili tutumu ve liderliği sorgulanan Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro ile katı bir karbon yanlısı bir politika uygulayan Avustralya Başbakanı Scott Morrison’ın zirveye katılmaması dikkat çekti.
Çocuklar 5 ülkeyi UNICEF’e şikayet etti
Aralarında İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg’in de bulunduğu 15 çocuk beş ülke hakkında iklim değişikliğiyle mücadele konusunda yeterli adımları atmadıkları gerekçesiyle UNICEF’e şikayet etti. Uluslararası hukuk şirketi Hausfeld tarafından hazırlanan ve Earthjustice adlı yardım kuruluşu tarafından desteklenen dilekçede yaşları 8 ile 17 arasında değişen farklı ülkelerden 15 çocuğun imzası bulunuyor. BM Çocuklara Yardım Fonu UNICEF’e iletilen şikayet dilekçesinde Türkiye’nin yanı sıra Fransa, Almanya, Brezilya ve Arjantin yer alıyor.
FAO planını açıkladı
BM’den iklim değişikliğiyle mücadelede Afrika ve Asya açılımı
BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Afrika ve Asya’nın hızla büyüyen şehirlerinde devasa şehir ormanları kurulmasına yönelik planını zirvede açıkladı. Buna göre Hong Kong’un yüzölçümünün dört katı büyüklüğünde ormanlık alanın yaratılması planlanıyor. Bu alan yaklaşık yarım milyon hektarlık bir alana denk geliyor. FAO’nun planına göre ilk etapta Afrika ve Asya’daki 30 ülkedeki 90 şehrin yeşil alan oluşturulması için desteklenecek. FAO, iyi yönetilmesi halinde planın hava sıcaklığını 8 dereceye kadar düşürebileceğini ve hava kalitesinin arttırılması için öngörülen maliyetin yüzde 40 azaltılabileceğini kaydetti.
Zincirli protesto
Amerikalı siyasetçiler üzerinde iklim değişikliğiyle mücadele konusunda baskı kurmak üzere hareket geçen eylemciler başkent Washington’un Capitol Hill bölgesindeki kilit noktalarda eylem yaptı. Caddelerin ortasına taşdıkları tekne ve merdivenlere kendilerini zincirleyen eylemcilere polis saldırdı. Elektrikli testerelerle zincirleri kesen polis 26 protestocuyu gözaltına aldı.
NEW YORK
Hayallerimi çaldınız
İngiltere’den fosil yakıt kullanmadan yelkenli tekneyle Atlantik Okyanusu’nu geçerek New York’a gelen ve İklim Zirvesi’ne katılan İsveçli iklim aktivisti 16 yaşındaki Greta Thunberg, duygusal konuşmasıyla devlet başkanlarını sert şekilde eleştirdi. İşte Greta’nın Ömer Madra tarafından çevrilen konuşmasının tamamı:
“Size mesajım şu: Gözümüz üzerinizde olacak! Bu baştan aşağıya yanlış! Benim burada ne işim var? Okyanusun öbür yakasında okulda olmam gerekirdi. Oysa siz, biz gençlere gelip umutlanmak istiyorsunuz. Bu ne cüret?!
Ne cesaretle bizden umut bekliyorsunuz. Boş sözlerinizle hayallerimi ve çocukluğumu çaldınız. Ben yine de şanslı çocuklardan biriyim. İnsanlar ıstırap çekiyor, insanlar ölüyor, koca koca ekosistemler çöküyor; bir kitlesel yokoluşun eşiğindeyiz ve sizin tek konuştuğunuz şey para puldan, ebedi ekonomik büyüme masallarından ibaret! Bu ne cüret?!
Aciliyet anlaşılmıyor
30 yıldır bilim billur berraklığında; peki siz başınızı başka tarafa çevirmeye nasıl cüret edersiniz?! Gerekli politikalar ve çözümler namına ortada hiçbir şey görünmezken buralara gelip yeterli çabayı gösterdiğinizi nasıl söylersiniz?
Bizi “işittiğinizi”, durumun aciliyetini kavradığınızı söylüyorsunuz. Ama ne kadar üzgün ve kızgın olsam da buna inanmak istemiyorum. Çünkü durumu tam olarak anladıysanız ve buna karşın harekete geçmemeye devam ediyorsanız, bu sizi şeytan yapar. Ve ben buna inanmayı reddediyorum.
Emisyonları 10 yılda yarı yarıya azaltma yolundaki popüler fikir bize küresel ısınmayı endüstri çağı öncesine göre 1.5 C derecelik bir sıcaklık artışıyla sınırlı tutabilme şansımızın yüzde 50 olduğunu gösterir. İnsan kontrolünün ötesinde geri dönüşü olmayan zincirleme reaksiyonları başlatma konusunda yarı yarıya şans verir.
Yüzde 50 sizin için kabul edilebilir bir orandır belki. Ama bu rakamlar devrilme noktalarını, geri besleme döngülerinin çoğunu, zehirli hava kirlenmesinin gizlediği ekstra ısınmayı, ya da hakkaniyet ilkesini, iklim adaleti kavramını içermiyor.
Bu rakamlar, ayrıca benim kuşağımın sizin püskürttüğünüz yüz milyarlarca ton karbondioksidi havadan emeceğini öngören yeni teknolojilere dayalı, ama bu teknolojiler ortada yok.
Yani, kısacası, yüzde 50’lik risk oranının, bunun sonuçlarıyla yaşamak zorunda olan bizler için kabul edilebilir bir tarafı yok.
Dünya uyanıyor ve değişim geliyor
Bunun “böyle gelmiş böyle gider anlayışı ile ve birtakım teknik çözümlerle satılabilir olduğunu ne cesaretle ileri sürebilirsiniz?!
Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli verilerine göre 1.5C derecelik sıcaklık artışının altında kalma şansının %67 olması için, 1 Ocak 2018’de, dünya çapında 420 gigatonluk karbondioksit salımı hakkı kalmıştı. O rakam şimdiden 350 gigatonun altına düştü.
Bugünkü emisyon seviyeleriyle birlikte, kalan CO2 bütçesinin tamamının sekiz buçuk yıldan daha az bir sürede tükeneceği tahmin ediliyor.
Bugün burada bu rakamlara uygun düşen plan ve çözüm önerilerinden eser bile yok. Çünkü bu rakamlar rahatsızlık veriyor ve siz de gerçeği olduğu gibi, adlı adınca söyleyebilecek olgunlukta değilsiniz.
Bizi yüzüstü bırakıyorsunuz. Ama gençler sizin ihanetinizi görmeye başladı artık. Bütün gelecek kuşakların gözleri sizin üzerinizde.
Ve eğer bizi yüzüstü bırakma yolunu seçecek olursanız, ben de diyorum ki, sizi asla bağışlamayacağız. Bundan kaçıp kurtulmanıza izin vermeyeceğiz. Çizgiyi çizdiğimiz yer işte tam burası.
Dünya uyanıyor. Ve değişim geliyor - ister beğenin ister beğenmeyin.
Teşekkür ederim. ”
HDP’den Paris anlaşmasına uyulması çağrısı
HDP Ekolojiden Sorumlu Eşbaşkan Yardımcısı Murat Çepni, iklim krizine karşı başlatılan eylemlerin sürdürülmesi gerektiğini belirterek,”Plansız ekonomik sistemiyle küresel ısınmanın doğrudan sorumlusu kapitalist sistemdir” dedi. Fosil yakıt kullanımı nedeniyle küresel ısınmanın gün geçtikçe arttığını ve bilim insanlarının da bu anlamda uyarılarda bulunduğunu hatırlatan Çepni, ”Kapitalist sistem ve devletlerin önlem almadığı gibi Paris anlaşmasının yükümlülüklerine dahi uymuyor. Daha fazla kar hedefiyle ilerleyen şirketlerin ihtiyaçlarına göre hareket eden kapitalist devletler fosil yakıtların kullanımını çoğaltıyorlar. Plansız ekonomik sistemiyle küresel ısınmanın doğrudan sorumlusu kapitalist sistemin kendisi oluyor” dedi. Çepni, HDP olarak her alanda ekoloji mücadelesi yürüteceklerini sözlerine ekledi.
Dizel araçlara trafikten men
Fransa’nın Strazburg şehri 2025’te dizel araçları trafikten tamamıyla men etmeye hazırlanıyor. 1 Ocak 2021’den itibaren kademeli olarak uygulanacak yasak, havayı en fazla kirleten araçların şehirde oluşturulacak bölgelere girmesini engelleyecek. Fransa’da 5 seviyeden oluşan Crit-air adlı hava kirliliği ölçüm cetvelinin en yüksek seviyesinden başlamak üzere çevreyi en az kirleten dizel araçlara doğru işleyecek yasak 2025’te tüm dizel araçları kapsamış olacak.