Kentteki birçok köy adeta tecrit edilirken, özellikle bazı bölgelerde “gıda ambargosu”, ve yurttaşların köylere götürdükleri erzaklara “kota” uygulanıyor.
Kent merkezi de yasaklardan nasibini alıyor. TOKİ bölgesindeki bir yurttaş, bitişik olan Karşıyaka Mahallesi’ne gitmek isterse ancak çarşı merkezine gelip oradan gidebilir.
Geliyê Marûnis bölgesine günde sadece bir minibüsün bir sefer yapmasına izin veriliyor. Bu bölgede yaşayanların akrabalarının ziyareti yasak, kente nakliye ise özel izne bağlı.
HAMZA GÜNDÜZ MA/HAKKARİ
Yıllardır Hakkari’de 31 bölgeyi, Valilik marifetiyle “Özel Güvenlik Bölgesi” olarak ilan eden Türk devleti, bunun yanı sıra bölgede ambargo ve seyahat yasaklarını da devreye koyuyor. Özellikle bölgedeki birçok köye “gıda kotası” koyan Valilik, yine yurttaşların belirlenen alanların dışına çıkmalarına izin vermeyerek adeta köylülere “tecrit” uyguluyor.
Hakkari’nin sadece köylerinde değil aynı zamanda kent merkezinde de birçok yasakçı uygulama devreye konulmuş durumda. Hakkari kent merkezinde bulunan TOKİ konutları ve Otluca köyüne ulaşımı sağlayan Kırkkonutlar yolu, Karşıyaka Mahallesi yolu ve yine Xelîlan bölgesine ulaşımı sağlayan yollar Hakkari Valiliği tarafından kapatılmıştı. 2016’dan beri yola büyük kayalar ve hafriyat dökerek kapatan Valilik, söz konusu bölgelere gidecek olanlara polis kontrol noktasının olduğu Yenimahalle yolu seçeneği dışında yol bırakmıyor. Yurttaşlar mahalle ve köylerine gitmek için önce polis kontrol noktasından geçerek kent merkezine, oradan da diğer mahallelere geçmek zorunda bırakılıyor.
Mahalle yolları bile kapalı
HDP Hakkari Milletvekili Sait Dede, köylülerden gelen şikayetleri ve uygulanan ambargoları anlattı. Devletin Hakkari merkez ve dört ilçesinde hayatı yaşanamaz hale getirdiğini söyleyen Dede, şunları paylaştı: “Kentte ya birçok bölge süresiz yasaklanıyor ya da birçok bölge ‘Özel Güvenlik Bölgesi’ ilan edilerek, insanların ulaşamayacağı, tarım alanlarını kullanamayacağı, hayvancılık yapamayacağı bir hale getirildi. Bu yasaklar sadece köylerde değil, kent merkezlerinde de uygulanıyor. Özellikle Çukurca ve Hakkari merkezinde bir takım mahalle yolları şu an halen kapalı. Hakkari merkezde Yenimahalle Mahallesi ile Karşıyaka Mahallesi’ne ulaşımı sağlayan ara yollar devlet tarafından kapatılmış. TOKİ bölgesinde bulunan bir vatandaşımız Karşıyaka Mahallesi’ne gitmek isterse bitişik mahalle olmasına rağmen çarşı merkezine gelip oradan istediği yere gidebilir. Tabi ki, bu durum diğer mahalle sakinleri için de geçerli.”
Erzaklara el konuluyor
Kırkkonutlar ile Çalkê yollarının da 2016’dan beri büyük kayalar ve hafriyat dökülerek kapatıldığını hatırlatan Dede, şöyle devam etti: “Buradaki amaç; bu iki mahalleye ve Otluca (Xenanis), Tümsek (Sûman) köylerine ve mezralarına gidecek vatandaşlarımızı Yenimahalle Mahallesinde bulunan polis kontrol noktasından geçirme gayretidir. Öte yandan özellikle Hakkari merkeze bağlı Geliyê Marûnis dediğimiz Marûnis (Kavaklı) köyü ve mezralarında çok ciddi sıkıntı yaşanmaktadır. Bu bölgede yaşayan köylülerin büyük zorluklarla köylerine gidebildikleri, buradaki köylülerin erzaklarına el konulduğunu ve köye girişte götürülecek erzaklara bir sınırlama getirildiğine şahitlik ettik.”
Sadece bir minibüse izin
Bölgede birçok yerleşim yeri olmasına ve onlarca ailenin yaşamasına rağmen Şine Köprüsü’nden günlük sadece bir minibüsün geçişine izin verildiğini belirten Dede, şunları söyledi: “O minibüs de sabah saat 08.00’de bölgeye gidecek, akşam da saat 16.00’da bölgeden çıkabilecek. Bu aracın taşıyabileceği insan sayısı da en fazla 15 kişi olarak düşünürseniz, günlük bu köylerin tamamına ancak 15 kişi gidip gelebiliyor. Bunun yanı sıra kendi özel aracınız olsa dahi aracınızla o bölgeye giremezsiniz.
Akraba ziyareti de yasak
Bu da yetmezmiş gibi, bölgeye gidebilmek için doğumuzun bu köy üzerinde olması lazım. Yani akrabanız, hasmınız sizi ziyarete gelemez. Yazın tüm zorluklara rağmen köye gidenler köyde belirlenen yerlerin dışına çıkamıyorlar. Çünkü her taraf yasak ve zaman zaman bölgede operasyonlar nedeniyle köylüler köylerinden dışarı çıkamıyor.
Köyden kente de özel izin
Bunun yanı sıra köyde meyve, çalı çırpı, kışlık yakacak toplayıp kent merkezine getirmek isteseniz bir kamyon alıp köye gidemiyorsunuz. Bunun için önce Valilik ve İl Jandarma’dan izin almanız gerekiyor. Bu izni arama noktası ve karakola götürürseniz ancak size izin verilir. Eğer bunların hepsi uygun görürse köye bir kamyon götürüp ihtiyaçlarınızı kente getirebilirsiniz.”
Adı konulmamış ambargo
Bölgeye götürülecek erzaka da belli bir sınırlama getirildiğini kaydeden Dede, aslında bölgede adı konulmamış bir ambargonun uygulamada olduğunu söyledi. HDP Hakkari Milletvekili Sait Dede, şöyle anlattı: “Bölgeye gidecek köylülerin götürecekleri erzaklar da sınırlı. Örneğin, 25 kilogram un, 5 kilogram şeker ve bir kilogram çay götürebiliyorsunuz. Kaç gün kalacağınız ya da orada kaç kişi olduğunuz önemli değil. Bu limitlerden fazlasına izin verilmiyor. Aslında yetkililer de buralara insanların gittiğini, burada köylerinin olduğunu, geçinmek için buralarda çalıştıklarını biliyor. Buna rağmen bu köylerde yaşayan köylülerimize böyle eziyet ediliyor.”