Mexmûr Kadın Vakfı’ında 12 farklı alanda çalışma yürütülüyor. Vakıf üyesi Çiğdem Umut, çalışmalardaki kazanımların yıllar süren mücadeleyle yaratıldığına dikkat çekti.
Şehit Rüstem Mülteci Kampı’nda(Mahmur) bulunan Mexmûr Kadın Vakfı on yıldır yaşamın hemen her alanında yaptığı çalışmalarla kamptaki kadınların ihtiyaçlarını karşılarken, gelişmelerine de öncülük ediliyor. Demokratik Konfederal sistemin pratikleştirilmesinde en fazla misyon yüklenen kurumların başında geliyor. İştar Kadın Meclisi’nin sosyal alan çalışmalarını yürüten vakıf, özgün-özerk bir kadın kurumu olarak çalışmalarını mülteci kampının kısıtlı imkanları ve zorlukları içerisinde sürdürülse de, bu koşullara göre oldukça büyük sonuçlar ortaya çıkardı. Kadınların erkek egemenlikli sistem karşısında eğitilmesi ve korunmasında, ayrıca sosyal, kültürel ve ekonomik yaşama katılımında çok önemli rol oynadı.
12 farklı alanda
Vakıf bünyesinde 12 farklı alanda çalışmalar yürütülüyor. Kurumun 100 üyesi de çalışmalarda gönüllü olarak yer alıyor. Vakfın merkez binası, 4 anaokulu binası, 2 terzihane atolyesi, dokuma atolyesi, kuaför dükkanı, üretilen materyallerin pazarlandığı ekonomi atölyesi, resim atölyesi, kültür sanat atölyesi, teknik eğitim atölyesi bulunuyor.
Vakıf bünyesinde kadının sosyal, ekonomik, kültürel alanlarındaki tüm sorunlarının çözümü hedefleniyor. Bu amaçla Kadın Sorunlarına Çözüm Komitesi de oluşturdu. Komite aynı zamanda kadınların psikoloji, eğitim, çocuk, sağlık, kültür ve sosyal alanlardaki konulara ilişkin de görüşlerini alarak, ihtiyaçlar doğrultusunda buna uygun bir çalışma programı oluşturuyor.
Komite çalışmaları sonucunda kadınların temel sorunlarının birçoğuna çözüm getirildi. Özellikle de kadınların eğitiminde önemli adımlar atıldı. Sistemli eğitim planlaması dışında birçok konuda düzenlenen seminer ve toplantılarla da kadınların aydınlatılması amaçlanıyor.
4 anaokul yetmiyor
Kadın ve çocuk eğitimleri de kurumun özenle yürüttüğü temel çalışmalar arasında. Eğitimin tamamen Kürtçe ile yürütüldüğü Mexmûr kampında, çocuklar dil üzerinden yürütülen asimilasyondan uzak eğitiliyor. Kadın vakfının girişimleriyle oluşturulan anaokullarda kamptaki eğitim sisteminin de temelleri atılıyor. Şu ana kadar kurulan 4 anaokulda yaklaşık 300 çocuğa eğitim veriliyor. Kamptaki nüfus artışına paralel olarak, anaokullardaki çocuk sayısı da her yıl artıyor. Artan sayı yeni okul ihtiyacını da beraberinde getiriyor. Bu ihtiyacın karşılanması için kadın vakfının sunduğu okul projesi olsa da, ekonomik sorunlardan kaynaklı bu konuda henüz adım atılmış değil.
Ücretsiz sağlık hizmeti
Kadın ve çocuklara yönelik sağlık hizmeti gönüllü olarak yer alan 10 personel ile ücretsiz olarak yürütülüyor. İmkanların oldukça sınırlı olması nedeniyle ihtiyaçlar yeterince karşılanamıyor. Savaş koşullarının yanısıra, kamp yaşamının zorluklarından kaynaklı olarak sağlık sorunlarında artış görülüyor. Kampın çöl ikliminin olduğu bölgede kurulması ve yaşanan su sorunu da hastalıkları tetikleyen bir faktör. Şu an hizmet verdikleri binanın ihtiyaçlara cevap veremediğini belirten kurum çalışanları, sundukları sağlık ocağı projesi ile soruna çözüm bulma arayışında.
Atölyeler renk katıyor
Mahmur Kadın Vakfı sunduğu bu hizmetlerin yanısıra, bir çok dalda sürdürülen atölye çalışmalarıyla da kadınların yeteneklerini hedeflemeyi ve meslek kazandırmayı amaçlıyor. Kilim dokuma, makrome, nakış ve el sanatları atölyelerinde kadınlar Kürt kültürünü ve unutulmaya yüz tutan birçok sanatı canlı tutmaya çalışıyor. Atölye çalışmalarında yer alan kadınlar Kürt kültürünün geliştirilmesinde rol oynarken, sanatlarıyla ekonomik ihtiyaçlarını da karşılayarak, geçimlerini sağlıyor.
Kültür sanat çalışmaları da kesintisiz yürütülüyor. Hem teorik hem de somut pratik ders ve gruplarla yürütülen bu çalışmalar, kamptaki kadınların yaşamına renk katıyor. Vakfa bağlı bir kültür sanat atölyesinde genç kadınlara resim ve heykel dersleri veriliyor. Burada yapılan heykel ve resimler kamp dışında birçok yerde sergilenerek, satışa da sunuluyor.
İş imkanı yaratıldı
Terzihane atölyesi de çok sayıda kadına iş imkanı sağlaması açısından önemli bir yer tutuyor. Terzihane, tüm çalışmalarıyla atölyeden ziyade, kurum olarak örgütlendirilmiş durumda. 2000 yılında çalışmalarına başlayan terzihanede, kadınlar birçok imkanı kendi emekleriyle yaratarak, atölye çalışmalarını her geçen gün geliştirdi. Bu atölyede dikilen Kürt giysilerine talep oldukça fazla. Kadın giysilerinin yanısıra çocuklar ve yetişkin erkekler için de Kürt giysileri dikiliyor. Dikiş atölyesinde okul formaları ve günlük yaşamda kullanılan diğer giysiler de dikilerek, bu konuda kampın ihtiyaçları karşılanıyor.
Bunun dışında vakıfa bağlı olarak işletilen kuaför yerinde de kadınlar çalışarak, geçimlerini sağlıyor. Bu yıl içerisinde vakıf bünyesinde açılan aile kafeteryası da kadınlara yeni iş imkanı yarattı.
Basın ve arşiv
Mahmur Kadın Vakfi yaptığı çalışmaları gelecek nesillere aktarmak için zengin bir arşivi de bulunuyor. Arşiv çalışmaları basın çalışmalarıyla iç içe yürütülüyor. Vakfın yürüttüğü tüm çalışmalar ve buna katılan bireylerin faaliyetleri görsel ve yazılı olarak da kayıt altına alınarak arşivleniyor. Ayrıca kadınların hikayeleri derlenerek arşivlendiği gibi, basında yayınlanması da sağlanıyor.
Genç kadınlara yönelik basın eğitimi de veriliyor. Kamera ve fotoğrafın yanısıra, bilgisayar kursları da yürütülüyor. Basın alanında sağlık, çocuk bakımı, kadın ve çocuk hakları ve sağllığı, kültür-sanat alanında Kürtçe olarak hazırlanan eğitim materyalleri ve CD’lerle de kamp halkı birçok konuda bilgilendiriliyor. Mahmur Kadın Vakfı bünyesinde son olarak dil kursları için de kitap hazırlandı.
2011 yılında Kürtçe, Türkçe ve İngilizce dillerinde hazırlanan www.wjmexmur.com adresli internet sayfası ile vakıf çalışmaları tanıtılmaya çalışıyor.
Yeni projeler hazırlanıyor
Kampta oldukça ihtiyaç duyulmasına rağmen ekonomik nedenlerden kaynaklı olarak yaşama geçirilememiş projeler de var. Spor ve kütüphane çalışmaları bunların başında geliyor. Bugüne kadar spor çalışmalarına yer verilmemesini büyük eksiklik olarak değerlendiren kadınlar, sundukları spor salonu projesinin yaşama geçirilmesi halinde, bu ihtiyacın karşılanması ve genç sporcuların da yetiştirilmesini hedefliyor.
Kadın kütüphanesi de ihtiyacı sürekli hissedilse de maddi kaynak bulunamaması nedeniyle uygulanamayan projelerden. Bugüne kadar oluşturulmasa da kadınlar bu çalışmayı olmazsa olmaz bir çalışma olarak ele alıyor. Bu konuda girişimler olsa da, henüz sonuç alınmış değil.
Kampta dengbejlik kültürünü sürdüren kadınları için de vakfın Kadın dengbejler grubunun oluşturulması için projeleri var.
Mücadeleyle gelen kazanımlar
Çalışmalarla elde edilen başarıların küçümsenmeyecek düzeyde olduğunu ifade eden vakıf çalışanları, kazanımların yıllar süren mücadeleyle yaratıldığına dikkat çekiyor. Mahmur Kadın Vakfı’nın basın-yayın çalışmalarında yer alan Çiğdem Umut, kampta bulunan kadınların erkek egemenlikli sisteme karşı büyük mücadele verdiklerini belirtiyor. Umut, bu süreci şöyle ifade ediyor: : “Kampımızda kız çocuklarının küçük yaşta evlendirilmesi, zorla ve berdelle evlendirilmeler, erkeğin çok eşliliği ve kadın üzerine şiddet uygulamaları yoğunca yaşanıyordu. Tüm bunlara karşı hem ideolojik anlamda çok önemli bir mücadele yürüttük. Tüm çalışma ve eğitimlerimizde de bu anlayışları ele alarak, kadınlarda da buna karşı durabilecek özgüveni yaratmaya çalıştık. Yaşadıklarından dolayı bize sığınan kadınlar oldu. Ailelerle konuşularak sorunları çözülemiyorsa, onları uygun bir biçimde vakıf bünyesinde evlere yerleştirdik. Özellikle psikolojik olarak yaşadıkları sorunları aştırmaya çalıştık. Sonuç olarak halen bu tür geriliklere karşı mücadelemiz sürüyor ama bunları geriletmekte büyük başarı sağladık. ”
Çiğdem Umut mülteci Mahmur halkının ve kadınlarının koşullarını ve yarattıklarını takip eden ve destekleyen herkesi projelerini uygulamaları için destek vermeye çağırdı.
BERİTAN SARYA / MEXMÛR