Her kilame asîmîlasyonî rê cewabêk a

ZEYNEP DURGUT

JINNEWS / COLEMÊRG

Kurdan tarîx ra nata hertim bextewarî, eşq, zulm û qetlîyamî bi deyîran ardî ziwan û cayê dengbêjîye mîyanê kurdan de zaf muhîm o. Seba ke hertim asîmîlasyon vera kurdan de ameyo bikarardene, dengbêjî zî seba estena ziwanî bîya esasêko muhîm.

Cinîyê dengbêjî yê Colemêrgî vera asîmîlasyonî de bi vatişê kilaman kulturê xo pawenî. Cinîyan dîyar kerd ke vera cinîyan de ‘qirkerdişo kulturî’ esto û ganî vera nê qirkerdişî de dengbêjîye bêro domnayene.

Cinîyanê dengbêjan ra Mume Turane va ‘ez domanîya xo ra nata dengbêjîye kena’ û wina domnaye: “Her cinîya kurdî eynî wext de dengbêjêk a zî. Verê cû dewê ma estbî, labelê dima ra dewê ma ameyî vengkerdene û asîmîlasyonê kulturî dest pêkerd. Bi averberdişê teknolojîyî zî mudaxaleyê kulturê ma kerd. Verê cû cinîyan kilamî vatênê û veyveyî zî wina ameyênê viraştene. Ti roja ma bê kilaman derbaz nêbîyêne. Ma zozanan de, deştan de hertim kilamî vatêne.”

Her kilame cewabêk o

Turane dewamê qiseykerdişê xo de wina va: “Vengkerdişê dewan ra dima kulturê dengbêjî ame vîrîkerdene. Labelê nêresayî amancê xo. Ez hîna zî bi dengbêjîye vera asîmîlasyonî de vindena. Her kilama ke vanî, vera asîmîlasyonî de cewabêk a. Ma dengbêjîye reyde erjê xo yê kulturî pawenî. Ê nêşênî dengbêjîye bi ma bidî vîrîkerdene. Heta ke cinîye esta, kulturê dengbêjîye do dewam bikero. Ganî xo vîra nêkerî ke her kilama dengbêjan qirkerdişê kulturî rê cewabêk a.”

Ma qet fek vatişê kilaman ra veranêda

Cinîyan ra Werde Dayane zî va ‘dengbêjîye huzir dana mi’ û wina dewam kerde: “Wexto ke ma dewe de bî, mayanê ma ma berdêne veyveyan û waştênê ke ma kilaman bimusî. Musayîşê kilaman ra dima her roja ke bêkilame derbaz bîyêne, ma rê sey îşkenceyî ameyêne. Wexto ke dewî ameyî vengkerdene, seba ke ma bêveng bikerî, çi destê înan ra ame kerd. Labelê bi vengêko şenik zî bibo, ma qet fek vatişê kilaman ra veranêda. Cok ra ma dengbêjîye heta roja ma ya ewroyî arde.”

Kulturê kurdan bi dengbêjîye dest pêkerd

Dayane va ‘cinîyanê kurdan şahidîya xeylê qetlîyam û zulmî kerdî’ û wina va: “Nê qetlîyam û zulmî saya kilaman de nêameyî vîrîkerdene. Ma 5 cinîyê dengbêjî hewteyêk de reyêk yenî têhet û kilaman vanî. Ma kura de benî ma bibî, ma do nê kulturî xo vira nêkerî. Eke ma xo vîra bikerî, ma benî ortaxê asîmîlasyonî. Kulturê kurdan bi dengbêjîye dest pêkerd û ganî ma zî nê kulturî bidî cuyayene.”

Ganî ma xo vîra nêkerî

Cinîyan ra Nerîman Keskîne zî bale ante muhîmîya dengbêjîye ser û wina va: “Dayîkanê ma hertim ma şîret kerdêne ke ma dengbêjîye bidomnî. Dengbêj bîyayîş, ortaxê dejanê komelî bîyayîş o. Her kilama ke ma vanî, zereyê zerrîya ma ra yena. Ma kurayê cuye de benî ma bibî, ma ganî nê kulturî xo vîra nêkerî.”