Mêrdîn’de Arap ve Süryani halklarının şenliği olarak bilinen ve doğanın uyanışı anlamına gelen “Hessit Merenê” şenliği, 1980 darbesinden sonra ilk defa Artuklu Belediyesi organizasyonuyla düzenlenecek.
Mêrdîn’de yaşayan Arap ve Süryani halklarının yasaklanan geleneği Hessit Merenê Şenliği, 12 Eylül askeri darbesinden sonra ilk kez yeniden yapılacak. Daha önce Mardin Kalesi’nin arkasında ve Vali Parkı’nda kutlanan şenlik, 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra şenliğin yapıldığı alanlara askeriyenin yerleşmesiyle, bir daha yapılamamıştı. Daha önce bir haftaya yayılan şenlik, bu yıl sadece iki gün sürecek. 9 Mayıs’ta Mardin’in 1. Caddesi’nde Hessit Merenê geçişi gerçekleştikten sonra 10 Mayıs’ta ise, Kamor mesire alanında halkın katılımıyla şenlik düzenlenecek. Yerel sanatçıların yer alacağı şenlik için Artuklu Belediyesi ise şenlik alanına ücretsiz araç kaldıracak.
Doğayla kucaklaşmadır
Hessit Merenê Şenliği hazırlık komisyonunda yer alan Çetin Alkanoğlu, Hessit Merenê’nin, Mardin’e özgü kutlanan bir şenlik olduğunu belirterek, 1980’li yıllara kadar kutlanan bu şenliğin Mardin Kale arkasında yapıldığını söyledi. Alkanoğlu, şenliğin alanın kapatılması nedeniyle ise 1980 askeri darbesinden sonra düzenlenemediğini ifade etti. Hessit Merenê’nin önemine dikkat çeken Alkanoğlu, “Hessit Merenê Mardin’de yaşayan halkların doğanın uyanışı ile beraber renkleriyle kucaklaştığı bir şenliktir. Doğayla kucaklaşan sarı, kırmızı çiçeklerin yeşerdiği, bu renkleriyle birlikte kutlandığı bir şenliktir. Halkımız kendi kültürleriyle, renkleriyle ve yaşam tarzlarıyla birlikte herkes bu kale arkasına çıkar ve burada şenliği kutlardı” diyerek şenlik geleneğini anlattı.
Hessit Merenê’yi Süryanilerin farklı Arapların ise farklı kutladığı bilgisini veren Alkanoğlu, “Şenlik, doğanın uyanışı ile birlikte doğayla kucaklaşmadır. Bu bir haftalık süre içinde kutlanırdı. Her kutlanan bir günün farklı isimleri vardır. Aradan sonra bu yıl ilk olarak düzenleyeceğimiz şenliği, gelecek yıl festival havasında, şu anda işgal edilen kale arkasında düzenlemeyi planlıyoruz” ifadelerini kullandı.
Gençlik ve kadın haftası
Şenliğin mitolojik olarak çok eskiye dayanan bir şenlik olduğunu da sözlerine ekleyen Alkanoğlu, “Mardin’deki halklar bu şenliği yaşamsal haline getirmişlerdi ve muhakkak olması gerektiren bir şenlikti. Mayıs ayının ilk haftasında başlar ve bu şekilde bir hafta devam ederdi. Bir hafta boyunca kutlanan her bir günün farklı anlamı vardı ve bugün içerisinde farklı etkinlikler yapılırdı. Özellikle dikkat çekmek istediğim nokta bütün günlerin çoğunda kadına ve gençliğe yönelik olan bir haftadır. Biz bunu gençlik ve kadın haftası olarak görüyoruz” diye konuştu.
‘Şenliğimiz fiilen yasaklandı’
Alkanoğlu, 1980’li yıllara kadar her sene büyük bir coşkuyla kutladıkları Hessit Merenê’nin, radar üssünün kurulmasıyla fiilen yasaklandığını söyledi. Kutlama yaptıkları yerin nefesleri olduğunu dile getiren Alkanoğlu, “Ama hepsini betonlaştırılarak, nefesimiz kesildi. Şenliğimizi yaptığımız belirli üç noktamız vardı. İşgal edildikten sonra Mardin halkının nefesi kesildi. Kültürlerini yok ettiler. Hessit Merenê bu şekilde unutulmaya çalışıldı” diye belirtti.
‘Hessit Merene uyanmak demektir’
Hessit Merenê Şenliği hazırlık komisyonunda yer alan Artuklu Belediyesi Eşbaşkan Yardımcısı Mehmet Hadi Baran ise, Hessit Merenê Şenliğinin, halkların birbirini ötekileştirmeden, hor görmeden kutladığı bir etkinlik olduğuna dikkat çekerek, “Hessit Merenê uyanmak demektir” Artuklu Belediyesi olarak, tüm bileşenleriyle birlikte bir komisyon kurduklarını ve şenliği yeniden organize ettiklerini kaydeden Baran, “Bütün farklılıkların kültürlerini yaşatmamız gerektiğini düşündük ve hayata geçirdik” diyerek şenliği tekrar başlatmalarındaki amacı anlattı.
BİLAL GÜLDEM/DİHA/MÊRDÎN