Hevsel Bahçeleri’nde çapa mesaisi

• Hevsel Bahçeleri’nde mevsimlik tarım işçisi kadınlar, sabah 7’den akşam 4’e kadar çapa yapıyor. Artan hayat pahalılığı karşısında günlük bin TL’lik ücretleri hiçbir şeye yetmiyor.
• Mevsimlik işçi olarak çalışan 67 yaşındaki Duriye Akın: “Bu yaşta bir insanın evde olması olması gerekirken, ben bu tarlada çapa sallıyorum. Çalışmazsam geçinemem, aç kalırım.“

Kürdistan ve Türkiye'de bu mevsimden başlayan çapa, ardından hasat çalışmalarında emekçiler hem çalışma koşulları hem de elde ettikleri gelirle güvencesizlik ve yoksullukla iç içe bir yaşam sürdürüyor. Havaların ısınmasıyla birlikte Amed’in tarihi Hevsel Bahçeleri’nde yaz boyu sürecek zorlu çapa mesaisi başladı. Yaşları 15 ile 70 arasında değişen onlarca kadın, ellerindeki çapalarla günde yaklaşık 9 saat çalışıyor. Sadece bir yemek ve kısa dinlenme molası veren kadınlar ANF’ye konuşarak, “Emeğimizin karşılığını alamıyoruz. Günlük emeğimiz bir un ve şeker etmiyor” dedi.

Ne una ne yağa yetiyor

Amed'in tarihi Hevsel Bahçeleri’nde bu ay başı itibarıyla sonbahara kadar devam edecek mesailerine başlayan çapa emekçileri, yağmurlu havaya rağmen her gün çalışıyor. Sabah 7’de başladıkları mesailerine akşam 4’te sona erdiren kadınlar, bu süre içerisinde yalnızca bir kez yemek ve bir kez de kısa bir dinlenme molası veriyor.

40 yaşındaki Rabia Taşan, kendisiyle birlikte hem 15 hem de 70 yaşındaki insanların da çapa salladığını ve herkeste bir yaşam telaşı olduğunu belirterek şunları anlattı: “Aldığımız para şeker ve yağ aldıktan sonra bitiyor. Pazara korkarak gidiyoruz. Ne okul masraflarını ne de ev giderlerini karşılayabiliyoruz. Eğer durumumuz olsaydı burada çalışmazdık. Ama fakir olduğumuz için mecburuz. Akşama kadar çalışıp eve gidince zar zor yemek yiyip uyuyoruz.”

‘Çalışmazsam aç kalırım’

67 yaşındaki Duriye Akın, ileri yaşına ve sağlık sorunlarına rağmen 20 yıldır aynı tarlada çalıştığını söyleyerek, “n, şunları söyledi: “Yaklaşık 20 yıldır bu tarlada çalışıyorum. Bu yaşta bir insanın evde olması ya da çocuklarıyla bir arada olması gerekirken, ben bu tarlada çapa sallıyorum. Mecburi bir şekilde geçimimi sağlamak için çalışıyorum. Evde her türlü eksik ve sorun var. Biz de bu sorunları azaltmak, eve biraz olsun katkımız olsun diye çalışıyoruz. Çalışmazsam geçinemem, aç kalırım. Karın tokluğuna çalışıyoruz. Sigorta yok, yeterli ücret yok. Her şey çok pahalı, aldığımız parayla sadece karnımızı doyurabiliyoruz” ifadelerini kullandı.

Kayıt dışı ve güvence yok

Elde edilen verilere göre bu sektörde çalışan kişilerin büyük bir çoğunluğu kayıt dışı ve sosyal güvenceden yoksun bir şekilde çalışırken, artan zamlara rağmen günlük yevmiyelerinde bir artış olmaması, mevcut durumlarını daha da kötü etkiliyor.

Yoksulluk sınırının 90 bin TL, açlık sınırının ise 40 bine yükseldiği bu süreçte, günlük ücretle bir yağ veya un dahi alamayan mevsimlik tarım emekçileri, bu tablonun en kırılgan kesimlerinden birini oluşturuyor. AMED