Yew hetî ra ma ra matematîk, tirkî, zanistîyê komeleye, zanistîya cuyayişî daynî. Yet hetî ra vatî ke ziwanê dayîka xo çiqas merdim vîr bikero, hende hewilê ci esto vatî. Pîyê ma dibistane bi rayîrê kutiş û cezaya pere reyde vîr kerdbî. Demê ma de ceza çinêbî.
Wextê min de seba ke no perwerdeyî mamosteyê xerîbî nêdaynê, no ser zî no perwerde min ra hîna bawerî daynê. Keseke wendeye ma reyde eynî ziwanê dayîke qise kerdî, no ser zî ma vatî ganî nê kesî çikekî zanî.
Ma yew demî ra pey êdî vîna ke çew zazakî qise nêkeno. Ma wendekaran mîyanê xo de tay deyrê aktuel (Sekena, mekena, tora çi, mira çi felîçîta) hema zî vîra min de yî. Vîra min yena, ma no demî henekê cinsî mîyanê xo kerdînî.
Keye de zî tirkî nêdî vîrkerdiş
Taybetê wendegeh de kampanyaya ‘Nêdî vîrkerdiş’ zaf hetkarî vînaynî. Mamoste û malbatê ma vatînî, ‘Semedê weş tirkî qisekerdişî lazim o şima zazakî vîr bikerî, xora qiymetê zazakîye cayekî de çino.’ Homa ra keye de extîyarê ma zazakî qise kerdînî ke qedexeya zazakî tam vîyarte nêbîynî.
Wendegeh de dersî tempoya gird reyde domyaynî, ma bi lezî tirkî musaynî. Wendekarîkê dewe ra ameynê hîna zehmet tirkî musaynî, no ser zî nê wendekaran ra henek ameynê kerdiş. Wendegeh de heme takdîrname û spasnameye bi ziwanê tirkî ameynê dayiş û no ser zî şert bi ke tirk bêro zanayiş. Ma zazakî êdî tena extîyaran reyde resayiş de şuxilnaynê. Êdî ziwanê dayîka ma tena keye de mendî yanî ziwanê dayîkê ma keye de hepis ameybî kerdiş.
Faşîzma 12’ê Êlule û tirkîbîyîşê zazakîye
Demo darbeya 12’ê Êlule de teberê tirk û misliman her çik ameybî qedexekerdiş. Xora ziwanê dayîke ma ziwan daxî nêbî. Zazakî qisekerdiş zey tepamendiş ameynê mojnayiş. Hetta ma zî ona vînaynî, êdî zazakî tena ziwanê dewe bîynê. Zey ke kesekê zazakî qise bikero, dewij o.
Zanîngeh de raşteyo azad de min dest pê şinasnayiş û wendişê zazakîye kerd. Faşîstî vatînê; zazakî cewherê xo de ziwanekî tirkî yo. Yanî şeklê xirapbîyîşê tirkî yo. Xora zaza zî tirk î. Faşîstan no vatişî tena nêvatî; mamosteyê zanîngehî, rayna ewil lejkerî û peynî zî nuştoxî vatînê heme zazayî tirk î. Ma zî persaynê eke zazakî tirkî ra yeno se qey ameyo qedexekerdiş? labelê çew verpers nêdaynî.
Min yew zazakî nuşt û cuya min bedilya
Peynîya darbeyî çarçiweya qanûnê YEye yew bi yew vejîyay û no rewşî ra zî şorişo sipî ameynê vatiş. Taybetê vetişê rojname û xebatê kesayetî tikey zî bî zazakî ra cîf da. Labelê qet zazakî tirkî reyde yew nêbî.
Hetta no demî wendekarekî waştişnamey dayî rektorîya zanîngehî û waştişnameyê xo de vat bi ez ziwanê kurdî reyde perwerde wazena bigêra. Heme wendekarê zîndanan ra amey eştiş. Yanî dewlet de bedilyayişo cidî çinêbî.
Yew roj min rojnameyeke tîrajê ci 2 hezar daxî nêbî, min makaleyeka zazakî nuşt û rojnameye de zî ame weşanayiş. No demî hem polîs, dozger hem fermandar hem zî partîyeka endamê ci ya berteko eynî yanî faşîst mojna. Zey nuştoxo gird û namdar êdî cuyayişê min de zaf çî bedilyaybî. Dozgeran bi lezî heqê min de dest pê akerdişê cipersayişî kerdî. Hetta merdimê ma daxî min ra vatî; zazakî ra çik nêvejîyeno û no ser zî waştî min ra asteng bibî.
Ez Dêrsim de yew dayîka zazayî ra ameya dinya, ez Dêrsim de tirkî musaya û min hes kerd û fermandarê no şaristanî heqê min de dozgerî ra vat ke no merdim bi fikrê xo welatî lete keno.
Çep de polîtîkayê qedexeye
Demo ke ez beşdarê xebatê çepî bîya, taybetê embazê ma çepgîr, hem tirk hem zî stalînîst estbî. Demo ke çepgîran behsê Stalîn û Lenînî kerdê, kêfê merdim ameynê labelê rojekê min rojname û kovarê tirkan de zazakî ya zî ziwanê bîn nêdî.
Min no demî zaf weş tirkî qise kerdînê û weş propagandaya tirkî kerdînî. Demo ke min no maqaleyî zazakî nuşt, no demî esil vîrdozîya partê xo ra haydar bîya. Zazakî nuştiş vîyarte nêbî, çimkî lazimeya sinifê karkerî zazakî nêbî. Min ra vatî ti merdimo ke rind î la fek zazakî ra vera bidî. Ziwanê xo ra wayîr mevej û sero mijul mebi.
PKK demê derg problemê kamî ser têkoşîn da
Zazakî serrê 90’î ra dest pê berzbîyîşê kerd, taybetê demo ke raştîya sosyalîzm ame famkerdiş, no demî Qutiya Pandoraye abî. Her kes dest pê ewnîyayîşê ziwanê xo kerd. Problemê hembarî yew hetî ra ame veradayiş û problemê taybet amey qisekerdiş. Raştî na rewş bî, PKK demê derg problemê kamî ser têkoşîn da. Demo ke ra pey bi averşîyîşê teknolojîye êdî zazakî zî muhîmî qezenc kerd û heta roja ma eyro amey.
Çi heyf ke êdî domanî zazakî qise nêkenî
Eke yew ziwan vîn bibo se êdî telafîya ci çino, eke yew kultir ziwanê xo vîn bikero, zey ke merdimeko krîzê zerrî vîyaro yo, çimkî rewşa înan eynî yo. Dinyaye de seyî ra 50 sînorê vînbîyîşî de yê. Eke dinyaye de rojeke tena yew ziwan bimano se, zey vatişê Davîd Crystal; felaketo entelektuel bibo. Çi heyf ke ziwanê min zazakî zî sînorê vînbîyîşî de yo. Çimkî êdî domanî zazakî nêmusenî. Êdî dewleta tirk ser ziwanan polîtîkayanê xo do verçimî ra bivîyarno. Eke ziwanê dayîkî ya merdimekî bibo se no demî no merdim azad o.