Rusya Savunma Bakanlığı, geçen Aralık’ta verdiği brifingde, Türk Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve oğlu başta olmak üzere ailesini, DAİŞ’le petrol ticaretiyle doğrudan bağlantılı olmakla, Suriye’nin zenginliğini çalmakla suçlamış ve uydu görüntülerini yayınlamıştı.
Rusya'dan sonra IMF de DAİŞ'in Türkiye'ye petrol sattığına dair göstergeler olduğunu duyurdu. IMF’nin hazırladığı ‘Suriye’nin Çatışma Ekonomisi’ adlı raporda birçok Suriyeli küçük ve orta ölçekli girişim ve girişimcinin, üretimlerini Türkiye’ye kaydırdıkları ve ürettikleri malları tekrar Suriye’ye sattıkları belirtildi.
Savaş döneminde ihracat arttı
Rapora göre özellikle Halep çevresindeki şirket ve girişimcilerin ülkeyi terk edip sermaye ve donanımlarını komşu ülkelere götürdüklerine yönelik söze dayalı kanıtlar var. Raporda şöyle dendi: "2014’te, Türkiye’nin Suriye’ye ihracatı yeniden, 2012’deki 500 milyon Dolar'lık seviyesinden, kriz öncesindeki 1.8 milyar Dolar'lık düzeyine gelirken, Suriyeliler Türkiye’de yeni tescil edilen işlerin yüzde 26’sına sahipti."
Ekonomi büyük kayıp verdi
Raporda savaşın sürdüğü Suriye'de ekonomin de büyük zarar gördüğü verileriyle sunuldu. Rapora göre iç savaşın başladığı 2011’den 2015 sonuna kadar Suriye, Gayri Safi Yurt İçi Hasılası’nın (GSYH) yüzde 57’sini kaybetti. Reel ekonomiye yönelik elde edilebilen veriler ve tahmin metotlarına bağlı yapılan hesaplamalara göre, Suriye ham petrol ve gaz gelirlerindeki düşüş yine 5 yılda yüzde 87’ye ulaştı. Petrol dışı GSYH’sinin düşüşü de yüzde 53 oldu.
Raporda, ülkenin en büyük kayıplarından birinin insan kaynağı olduğu vurgulandı.
İşgücü kaybı bir yana, gençlerin eğitimden uzak kalması ve ülke dışına çıkan birçok nitelikli insan, Suriye’ye dönmemesi, dönseler bile tamamen tahrip edilmiş bir ülke nedeniyle yeterince etki edemeyecek.
Yeniden inşa uzun sürecek
Rapordaki diğer tespitler de şöyle: Suriye’nin ekonomik toparlanmasının, savaş yaşayan Lübnan, Kuveyt gibi ülkelerle kıyaslandığında daha yavaş olması bekleniyor. Suriye’nin alt ve üstyapısının yeniden inşası için ise 200 milyar Dolar gibi bir bütçe gerekecek.
Enerji, yol, bina, boru hatları ve diğer tüm altyapı için bir harcama yapılması gerekiyor. Savaş sonrasında ülkenin kısa vadede yoksulluğu azaltma ve istikrarı korumaya odaklanması gerekiyor.
HABER MERKEZİ