İmralı kapıları neden kapalı?
İmralı’da avukat görüşmesini engelleyen kararın 17 Nisan’da kaldırılmasından bu yana Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’la sadece 4 kez görüşme sağlandı. Ancak İstanbul seçimlerinden sonra İmralı kapıları tekrar kapatıldı. Avukatların seçimden sonra yaptıkları başvurulara cevap verilmiyor.
SADİYE ESER
İSTANBUL
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın uluslararası güçlerin işbirliğiyle Suriye’den çıkarılması ve 15 Şubat 1999’da Türkiye’ye teslim edilmesi ardından tutulduğu İmralı Adası’ndaki Yüksek Güvenlikli F Tipi Kapalı Cezaevi’nde uygulanan tecrit devam ediyor. 1999 yılından 27 Temmuz 2011 tarihine kadar avukatlarıyla yer yer görüştürülürken, yer yer görüşme talebine çeşitli gerekçelerle izin verilmedi. 27 Temmuz 2011 tarihinden 2 Mayıs 2019’a kadar avukatların görüşme talebi “koster bozuk”, “hava muhalefeti” gerekçesiyle reddedildi. 17 Nisan’da kaldırılan “mahkeme kararı”nın ardından 2 Mayıs 2019 tarihinde, Öcalan’ın avukatları 8 yıl aradan sonra ilk defa görüşme gerçekleştirdi. Avukatlar, bu tarihten sonra 22 Mayıs, 12 ve 18 Haziran tarihlerinde Öcalan’la görüşme yaptı.
Açlık grevi ve ölüm oruçları başladı
7 Kasım 2018’de Demokratik Toplum Kongresi (DTK) Eşbaşkanı ve Hakkari Milletvekili Leyla Güven, Öcalan üzerindeki tecridin kaldırılması talebiyle açlık grevi eylemini başlarken, aynı talep doğrultusunda açlık grevi eylemi bütün cezaevlerine kısa sürede yayılarak genişledi. Açlık grevinin yanı sıra 30 Nisan’da 15 tutuklu Öcalan üzerindeki tecridinin kaldırılması talebiyle ölüm orucuna girdi. 10 Mayıs’ta 15 tutuklu daha aynı taleple ölüm orucuna dahil oldu. Başlayan açlık grevi ve ölüm orucu sonucunda Öcalan’ın avukatları Rezan Sarıca ve Nevroz Uysal 2 Mayıs’ta İmralı’ya giderek bir görüşme yapıldı.
7 maddelik deklarasyon
Yapılan görüşmenin ardından 6 Mayıs’ta açıklama yapan avukatlar, müvekkilleri Abdullah Öcalan, Hamili Yıldırım, Ömer Hayri Konar, Veysi Aktaş imzasıyla bir mesaj paylaştı. Öcalan ve diğer tutukluların imzasıyla paylaşılan mesajda derin bir toplumsal uzlaşmaya ihtiyaç olunduğu ve 2013 Newroz Bildirgesine işaret edildi. Bu görüşmede Öcalan, kamuoyunda tartışılması için 7 maddelik bir deklarasyon açıkladı.
CPT İmralı’ya gitti
Adalet Bakanı Abdulhamit Gül de 2 Mayıs görüşmesinin ardından 16 Mayıs’ta, Avrupa İşkencenin Önlenmesi Komitesi (CPT) üyeleriyle yaptığı görüşmenin ardından açıklama yaparak, Öcalan’a dair “Görüşme yasağına ilişkin kararlar kaldırıldı ve görüşme imkanı getirildi” dedi ve CPT heyetinin 7 Mayıs’ta İmralı’yı ziyaret ettiğini de açıkladı. CPT, yoğun talepler üzerine Nisan 2016’da İmralı’ya giderken, sonraki süreçlerde talep edilmesine rağmen Türkiye’ye geldiği halde İmralı’ya gitmedi. 2016 yılındaki ziyaret sırasında hazırlanan rapor ise 2018 yılında ancak açıklandı.
26 Mayıs’ta çağrı yapıldı
2 Mayıs’taki görüşmenin ardından açlık grevi ve ölüm oruçları devam ederken, 22 Mayıs’ta avukatlar bir kez daha İmralı’ya giderek müvekkilleri Öcalan’la görüşme gerçekleştirdi. Avukatlar 26 Mayıs’ta yaptıkları açıklamayla Öcalan’ın mesajını kamuoyuyla paylaştı. Öcalan mesajında açlık grevi ve ölüm orucundaki tutuklulara seslenerek, açlık grevi ve ölüm oruçlarının amacına ulaştığını ve eylemi sonlandırmalarını istedi.
Sonrasında 2 görüşme daha
Açlık grevlerinin bitirilmesinin ardından avukatlar 12 ve 18 Haziran tarihlerinde tekrar İmralı’ya giderek görüşme gerçekleştirdi. Avukatlar, 12 Haziran’da yaptıkları görüşmeye ilişkinde 14 Haziran’da açıklama yaptı. Bu açıklamada da Öcalan, “Özellikle süreci en derinden yaşayan yoldaşların hızla bedenen, zihnen ve ruhen kendilerine özen ve bakım göstermesini diliyorum. Gereken eleştiri ve özeleştiri sürecinden alınan dersler temelinde başarı temenni ediyorum” dedi.
Özcan açıklaması tartışma yarattı
18 Haziran tarihinde avukatların İmralı’ya giderek yaptığı görüşmenin ardından henüz herhangi bir açıklama yapmadan, 20 Haziran tarihinde akademisyen Ali Kemal Özcan İmralı’ya gittiğini kamuoyuna açıkladı. Özcan’ın özelikle İstanbul seçimine dair açıklamaları tartışmalara neden oldu. 21 Haziran’da Asrın Hukuk Bürosu, 18 Haziran’da yaptığı görüşmeye ilişkin açıklama yaptı.
Öcalan bu görüşmede “HDP’nin kendi yolunu koruması gerektiğini ve kararlarının kendilerinin vereceğini” belirtti. Asrın Hukuk Bürosu’nun yapmış olduğu açıklamayla aynı gün içinde HDP’de açıklama yaptı. Eş Genel Başkanlar Pervin Buldan ve Sezai Temelli’nin imzası ile yapılan açıklamada, “Sayın Öcalan’ın açıklaması ile HDP’nin şimdiye kadar yürüttüğü siyaset birbiri ile örtüşmektedir. HDP’nin İstanbul seçimlerine yönelik olarak seçim stratejisinde ve taktik adımlarında bir değişiklik söz konusu değildir” ifadeleri yer aldı.
Bahçeli açıklaması
HDP’nin açıklamasının ardından MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de, Öcalan’ın mesajına işaret ederek, “HDP’nin vahim sapmasına, zillet ittifakına verdiği rezil desteğine itirazın, tepkinin ve bundan duyduğu rahatsızlığın eseri ve sonucudur” ifadelerinde bulundu. Aynı şekilde Erdoğan da Öcalan’ın mesajının seçimlere yorarak, Kürt seçmene çağrıda bulunarak, oy istedi.
Avukatlara yanıt verilmiyor
2 Mayıs ile 18 Haziran tarihleri arasında yapılan başvurular yanıtsız kaldı. Mayıs ayında avukatların yapmış olduğu 13 başvuruya herhangi bir cevap verilmedi. Avukatlar, 3, 7, 8, 9, 10, 14, 15, 16, 17, 21, 22, 29 ve 30 Mayıs günleri için İmralı’ya gitmek için görüşme başvurusunda bulundu. Ancak avukatların yapmış olduğu görüşmelere ne olumlu ne de olumsuz bir yanıt verilmedi. Haziran ayında ise avukatlar 12 ve 18 Haziran tarihlerinde İmralı’ya giderek görüşme gerçekleştirdi. Haziran ayında avukatların yaptığı 3 başvuruya ise cevap verilmedi. Avukatlar 19, 26, 28 Haziran tarihleri için İmralı’ya gitmek için yaptığı başvurulara olumlu ya da olumsuz yanıt verilmedi. Temmuz ayında ise avukatlar 3, 5, 10 ve 12 Temmuz günlerinde İmralı’ya gitmek için yaptığı başvurulara da herhangi bir yanıt verilmedi.
Ailelerin 5 Haziran’dan sonra 17 Haziran tarihinde İmralı’ya gitmek için Bursa Cumhuriyet Başsavcılığına yaptığı görüşme başvurusu mahkeme kararıyla ret edildi. Ailelerin 1, 8 ve 15 Temmuz için yaptıkları görüşme başvuruları da mahkeme kararıyla reddedildi.
Tecrit tekrar mı başladı?
17 Nisan’da Bursa İnfaz Hakimliği’nin kararının Bursa 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından reddedilmesiyle avukatların Öcalan ile görüşmesinin önünde hiçbir engel kalmamış oldu. 17 Nisan’dan 23 Haziran seçimlerine kadar Öcalan’ın 4 defa avukatlarıyla görüştürülmesinin ardından, İmralı’nın kapılarının kapatılması “Yeni bir ağırlaştırılmış tecrit mi devreye konuldu?” sorusunu gündeme getirdi.