Haydar El Abadi kimdir?
1952 Bağdat'ta doğumlu Haydar El Abadi Şii kökenli. 1975-1981 yılları arasında Bağdat Üniversitesi'nde elektrik mühendisliği okudu, ardından doktorasını Manchester Üniversitesi'nde yaptı. 1980'li yıllarda siyasete giren Abadi, Şii muhalefet hareketi Dava Partisi üyesi olduğu için uzun süre sürgünde yaşadı. 2003'te ABD'nin Irak'ı işgali sonrası ülkeye geri döndü. Saddam Hüseyin'in devrildiği 2003'ten sonra, önce İletişim Bakanlığı görevini üstlendi, ardından Maliki hükümeti döneminde parlamentonun finans komitesi başkanlığını yaptı. En son ise Başbakan Maliki'nin yardımcılığını üstleniyordu. Haydar El Abadi, Şiileri temsil eden en büyük siyasi hareket olan Ulusal İttifak tarafından başbakanlığa aday gösterilmişti.
Obama da destekliyor
Mahsum'un yeni hükümeti kurma görevini verdiği Haydar el Abadi'ye ABD'den de destek geldi. Önceki gün bir açıklama yapan ABD Başkanı Barack Obama, Başbakanlıkla görevlendirilen Abadi'ye destek vermeye hazır olduklarını ifade etti. Maliki'nin yerine Abadi'nin hükümet kurmakla görevlendirilmesini "ümit verici bir adım" sözleriyle yorumlayan Obama, Abadi'ye hükümetin olabildiğince hızlı kurulması çağrısını yaptı. Obama Irak'ın yeni liderliğinin, "kapsayıcı bir yönetim oluşturmak ve bu konudaki kararlılığını sergileyecek adımlar atmak suretiyle yurttaşlarının güvenini yeniden kazanabilmek gibi zorlu bir görevle karşı karşıya olduğunu" da söyledi. Obama Abadi'yi Irak'ın bütün farklı etnik köken ve dini inançtan toplumları temsil edecek bir hükümet oluşturmaya çağırdı ve bu gerçekleştiği takdirde ABD ve uluslararası toplumun desteğini almasının çok daha kolay olacağını kaydetti. ABD Başkanı, IŞİD tehdidi altındaki Irak'ın "zor günlerden geçtiğini" söyledi ve siyasi liderleri birliğe davet etti. ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ise Maliki'yi, gerilimi tırmandırmaması ve hükümet kurma sürecini aksatmaması yolunda uyarmıştı.
İran da Abadi'den memnun
İktidardan dışlanan Başbakan Nuri Maliki İran'dan da destek bulamadı. Maliki'nin en önemli müttefiklerinden İran dün bir açıklama yaparak Haydar El Abadi'nin hükümeti kurmakla görevlendirilmesi sürecini desteklediğini bildirdi. Bu, Maliki'nin artık İran'ın desteğine sahip olmadığının ilk işareti olarak yorumlandı. İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in sekreteri ve İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyindeki temsilcisi Ali Şamhani, bu açıklamaları Tahran'da İranlı diplomatlarla yaptığı bir toplantıda yaptı. İran'ın Fars ve Mehr haber ajanslarının aktardığına göre Şamhani, "Irak anayasası tarafından belirlenen çerçeve başbakanın parlamentodaki çoğunluk grubu tarafından seçilmesini öngörüyor" diye konuştu.
Tahran Maliki'den desteği çekti
İran'ın desteği, 2010'daki tartışmalı genel seçimler ardından Maliki'nin başbakanlıkta kalması ve ikinci dönem görev yapmasında etkili olmuştu. İki dönemdir görevde olan ve liderliğini yaptığı Kanun Devleti koalisyonu Nisan ayındaki seçimlerden birinci çıkan Başbakan Nuri el Maliki, Cumhurbaşkanı'nın yaptığı görevlendirmeye çok sert tepki verdi ve gelişmeleri "anayasanın ihlali ve darbe girişimi" olarak tanımladı. Üstüne bir de özel birliklerini başkent Bağdat'ın stratejik noktalarına konuşlandırdı.
Kürtler ve Sünniler de destekliyor
Ancak Masum'un kararına hem ülke içinden hem dışından destek var. Maliki'yi istemediklerini her fırsatta ilan eden Kürtler ile Sünnilerin de Abadi'ye destek verecekleri ve bunun da uzlaşma sağlanamadığı için bir türlü kurulamayan hükümetin oluşturulmasını hızlandıracağı belirtiliyor.
Maliki tehdit savuruyor
Ancak Maliki dışlanmayı içine sindirmiş değil. Cumhurbaşkanı'nı darbe yapmakla itham eden, Bağdat'ın stratejik noktalarına özel birliklerini konuşlandıran ve halkı ayaklanmaya davet eden Maliki'nin danışmanı Meryem Reyyis, Abadi'nin Başbakan ilan edilmesi durumunda Bağdat'ın 'kan gölü'ne döneceği tehdidini savurdu. Tehditler üzerine Abadi’den ise dün gergin ortamı yumuşatmaya yönelik bir açıklama geldi. Abadi, “Maliki siyasi sürecin ana ortaklarından olmaya devam edecek” dedi.
Necef'te gösteri yasaklandı
Maliki’ye bağlı güçlerin Başkent Bağdat’ın başta Camia mahallesi olmak üzere birçok noktadaki bekleyişi devam ediyor. Bu bölgelerde bulunan çok sayıda işyeri dün olası protestolara karşı kepenklerini açmadı. Şiilerin bölgesi Necef'te ise gösteri yasağı var.