Tasarı, evlenme yaşı için bir alt sınır getirmese de boşanmayla ilgili kanun maddesinde Hicri takvime göre 9 yaşına ulaşmış kızların boşanma süreciyle ilgili kurallar belirleniyor. Ve bu yaş kız çocuğunun erginliğe ulaştığı yaş olarak kabul ediliyor. Hicri takvim, miladi takvimden 10-11 gün kısa olduğu için, bu 8 yıl 8 aya denk geliyor. Yasa tasarısı babayı, evlilik teklifini kabul ya da ret edebilecek tek kişi konumuna da getiriyor, anneye söz hakkı tanınmıyor. Mevcut yasa uyarınca Irak’ta ebeveyn onayı olmadan evlenebilme yaşı 18. Ailenin onayı olması durumunda 15 yaşında da evlenilebiliyor.


Evlilik içi tecavüze yasal kılıf
Yeni yasa tasarısı evlilik içinde tecavüzü de meşrulaştırıyor. Kadının rızası olmasa da erkeğin istediği zaman eşiyle cinsel ilişkiye girmesi hak sayılıyor. Yasa tasarısına göre, kadının evden çıkmak için de kocasından izin alması gerekiyor.

Kabine tepkilere aldırmadı
Irak Adalet Bakanlığı geçen yılın sonlarında yasa tasarısını Bakanlar Kurulu'na sunmuş, Kabine de yoğun tepkilere rağmen tasarıyı Şubat'ta onaylamıştı. Irak’ın Şii Adalet Bakanı Hasan eş-Şemri da yasanın Iraklı kadınların geçen yıllarda karşı karşıya kaldığı adaletsizlikleri sona erdireceğini, yasal sistem dışındaki gayrimeşru çocuk evliliklerini engellemeye yardımcı olacağını savunuyor. Ancak yasa tasarısının kabul edilmesinin, zaten küçük yaşta evliliklerin sıkça görüldüğü ülkede korunmasız kız çocuklarının durumunu daha da vahim hale getireceği belirtiliyor.  

Evlenme yaşı hızla düşüyor
Zira Irak hükümetinin yaptırdığı istatistikler, ülkede evlenme yaşının zaten giderek düştüğünü ortaya koyuyor. İstatistiklere göre Irak’ta 2011’de yapılan evliliklerin yaklaşık yüzde 25’inde eşlerden biri 18 yaşın altında. Bu oran 2001 yılında yüzde 21, 1997 yılında yüzde 15 olarak kaydedilmişti.

İnsanlığa karşı suç
Yasa tasarına karşı Bağdat’da iki haftadır çok sayıda protesto gösterisi düzenlendi. İnsan hakları örgütleri de tasarıya tepkili. İnsan Hakları İzleme Örgütü, Irak hükümetine yasa tasarısını geri çekmesi çağrısında bulundu. Iraklı insan hakları aktivisti Hana Edver, yasa tasarısını "insanlık ve çocukluğa karşı işlenmiş bir suç" olarak nitelendirdi.

Parlamentonun onayı gerekiyor
Tepkiye yol açan tasarının yasalaşması için parlamentonun onayını alması gerekiyor. Ancak konunun 30 Nisan'daki genel seçimler öncesinde parlamento gündemine gelmesi beklenmiyor. Siyasi gözlemciler, üçüncü kez başbakan olmak isteyen Şii Başbakan Nuri El Maliki'nin bu tasarıyı seçim kampanyası malzemesi olarak kullanmak istediğine dikkat çekiyor.

BAÐDAT