Dünyanın en huzurlu ülkelerinden Norveç'te, 2011 Temmuz'unda 77 kişinin öldürüldüğü ırkçı bir katliam yaşandı. Öldürülenler arasında ikisi Kürt olmak üzere birçok yabancı vardı. Peki Norveç gibi refah seviyesi yüksek, Avrupa ve dünyanın en demokratik ülkelerinden birinde nasıl ırkçı bir katil çıktı? Sonrasında Norveç'te nasıl değişimler oldu? Irkçılık ve ırkçı karşıtlığı ne durumda? Tüm bu soruları "Nye Sos Rasisme" yöneticilerinden Hanne Høglind'e sorduk.


Breivik tek kişilik bir sorun değil!

Hanne Høglind, 77 kişiyi katleden Anders Behring Breivik meselesinin bir zihniyet sorunu olduğunu vurguluyor. Norveç hükümetinin bu katliamı tek kişinin saldırısı diye lanse edip, oldu bittiye getirmeye çalıştığını dile getiriyor.
Hanne Høglind, devletin bu konuda büyük sorumlulukları olduğunu, devlet politikalarının organize ırkçılığı yükselttiğinin altını çiziyor ve ırkçılığı üçe ayırıyor.
1) Gündelik hayatta ırkçılık. Buna gündelik hayatta maruz kalınıyor, okulda, alış-verişte, işte.
2) Organizeli ırkçılık. Irkçı-faşist gruplar örgütlenerek, propoganda yapabiliyor.
3) Resmi ırkçılık. Devlet politkaları, yabancıları suçlu gösteren devlet üslubu.

Faşizmin örgütlenme hakkı olamaz!

Breivik'in ırkçılık çalışmalarından etkilendiğini vurgulayan Høglind, faşizmin örgütlenmesinin demokratik bir hak olamayacağını, bir halka, bir dine, bir renge karşı olmanın ve anti propagandasını yapmanın haklı bir tarafının olmadığını söylüyor. Devletin bu grupların önüne geçmediği durumlarda kendilerinin müdahale ettiğini belirten Høgling, geçtiğimiz dönemlerde bu ırkçı grupların yürüyüşlerinin önünü kestiklerini, müdahale ettiklerini ve karşı karşıya geldiklerini dile getiriyor.

En büyük tehlike ırkçılık

"Nye Sos Rasisme" göre; Norveç yönetiminin İslami hareketleri Norveç için en büyük tehlike olarak görmesi yanlış; çünkü hiçbir İslami hareket Norveç'te çoğu çocuk 77 kişiyi öldürmedi. Devletin bu yaklaşımı yabancı politikasına ve medyanın diline yansıyor.


Yabancılar suça itiliyor
"Peki yabancılar suç işlemiyor mu, kötü şeyler yapmıyor mu?" diye sorduğumuzda ise şu yanıtı veriyor Høglind: "Devletin politikaları ve medyanın dili yabancıları suça itiyor. Her toplumda yanlış yapanlar olur ama sen 'yabancı biri suç işledi' dersen, o zaman tüm yabancılara suçlu muamelesi yapmış olursun. Onun yerine insan veya kişi suç işledi demelisin. Norveçliler de suç işliyor. Norveç'te, Norveçliler yabancılardan daha çok tecavüz suçu işliyor. Birçok kız, içkili partilerde tecavüze uğruyor."

Yabancı politikası değişmeli

"Nye Sos Rasisme", Norveç'in yabancı politikası hakkında şunları söylüyor; "Devlet yabancı politikasını değiştirmeli. Mesela Afrikalıysan yolda polis tarafından durdurulma ihtihmalin daha yüksek. Müslümansan iş başvurusu yaptığında şayet başvuru formunda İslami bir ismin varsa, 'Ali', 'Muhammed' gibi, iş bulmakta zorlanıyorsun. Yine birçok ilticacı yıllarca oturum almayı bekliyor. Burada doğmuş göçmen çocukları ailesinin oturum izni yoksa, ailesiyle birlikte gönderiliyor. Hayatında görmediği bir yere zorla gönderilmeleri yanlış. Ayrıca göçmen ailelerinden çocukları basit bahanelerle alınabiliyor. Buna şiddet veya kötü muamele gerekçe gösteriliyor. Oysaki her kültürün çocuk yetiştirme şekli farklı olabilir. Bazı toplumlarda yüksek sesle konuşmak gayet normal ama Norveç yönetimi bunu anlamak istemiyor."

Kürtler faşizmin mağduru!

Nye Sos Rasisme'in her zaman Kürtlerin yanında olduğunu söyleyen Høglind, Kürdistan'daki gelişmeleri yakından takip ettiklerini, Kürtlerin başarı elde etmesinin sevindirici olduğunu, Kürtlerin ne istediği ile ilgili karar verenin Kürtlerin kendisinin olması gerektiğini belirterek Norveç'in Kürt politikasını şu gerekçelerle eleştiriyor: "Norveç Hükümeti, Türkiye'de yeterli demokrasi olmadığını söylüyor, hak ihlalleri olduğunu kabul ediyor; ama diğer taraftan Kürtlere oturum izni vermiyor! Norveç bu anlamda Türkiye'ye daha çok baskı yapmalı ve buradaki Kürtler'e oturum izni vermeli. Biz kamplardaki Kürtler ve diğer halklardan ilticacılarla sık sık görüşüyoruz. Ortak projeler yapıyoruz."

Nye Sos Rasisme nedir?

'Nye' Norveççe'de 'yeni' demek. 'Sos' uyarı anlamında 'yaklaşma'! 'tehlikeli' demek. 'Rasisme' ise 'ırkçılık' demek. "Nye Sos Rasisme", Norveç'te ırkılığa karşı mücadele ediyor.
"Nye Sos Rasisme" eskiden "Sos Rasisme" olarak çalışma yürutüyordu. 20 binden fazla üyesiyle Norveç'in en büyük sivil toplum örgütüydü. Geçtiğimiz yıllarda bazı dernek yöneticilerinin yolsuzluk yaptığı iddiaları örgütte parçalanmalara yol açtı. Bu nedenle örgüt 'Yeni' adıyla çalışmalarına devam ediyor ve her geçen gün üye sayısı artıyor.

BARAN ADIYAMAN/OSLO