İstanbul, bugün Suriye Halkının Dostları Çekirdek Grubu toplantısına ev sahipliği yapacak. Toplantının İstanbul’da yapılmasına geçtiğimiz hafta Londra’da yapılan G8 Dışişleri Bakanları zirvesinde karar verilmişti. Çekirdek Grubu; ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, Türkiye, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Ürdün ve Suudi Arabistan’tan oluşuyor. Toplantıya katılacak olan ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, son iki ay içinde Türkiye’yi 3 kez ziyaret etmiş olacak. Toplantıya Suriyeli muhaliflere silah verilmesini isteyen Fransa ile İngiltere’nin dışişleri bakanları da katılıyor. Türkiye de muhaliflere silah ambargosunun kaldırılmasından yana. Konu bu toplantıda bir kez daha gündeme gelecek. ABD, desteklediği Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Koalisyonu’na (SMDK) maddi yardımını sürekli arttırırken, silah konusunda ise daha temkinli bir yaklaşım sergiliyor. Bundaki temel sebeplerden biri de Esad’a karşı savaşanlar arasında radikal İslamcıların bulunması. ABD, temin ettikleri silahların El Kaide ile ilişkileri ayyuka çıkmış Nusra Cephesi’nin eline geçmesinden endişe ediyor.


Türkiye askeri müdahalede ısrarlı
Ev sahibi ülkenin Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu toplantı öncesinde görüşlerini özel bir televizyon kanalında açıkladı. Önceki akşam canlı yayımlanan programda Davutoğlu, “Toplantıda Suriye için ortak bir tavır belirlenmesi için çalışacağız” dedi. Türkiye’nin Suriye’deki iç savaşın sona erdirilerek, geçiş hükümeti kurulmasından yana olduğunu yenileyen Davutoğlu, Esad’sız geçiş hükümeti kurulması konusundaki ısrarlı tavırlarını koruduklarını söyledi. Bir soru üzerine Rusya ile bu konuda temelde görüş ayrılığı içinde olduklarını belirten ve tarafların bunu saklamadıklarını söyledi. Davutoğlu, Rusya ile olan görüş ayrılığının temelindeki yaklaşım farkına ilişkin ise Türkiye’nin BM Güvenlik Konseyini derhal ve acilen harekete geçilmesinden (askeri müdahale talebi) yana olduğunu ancak Rusya’nın  Libya tecrübesi dolayısıyla bu konuda istekli olmadığını söyledi. Ayrıca geçtiğimiz Haziran ayında Cenevre’de imzalanan mutabakata atıfta bulunan Davutoğlu, Türkiye’nin Beşar Esad’ın görevlerinden çekilerek, yetkilerini tümüyle geçiş hükümetine devretmesi gerektiğini düşündüğünü ancak Rusya’nın aksini savunduğunu söyledi. Rusya ile görüş ayrılıklarını rağmen ilişkilerini ve görüşmelerini sürdürdüklerini ifade eden Davutoğlu, Esad rejiminin Suriye’de savaş suçu işlediğini iddia ederek bu konuda artık harekete geçilmesini istedi. BM’yi göreve davet eden Davutoğlu’nun Suriyeli muhaliflere yöneltilen benzer suçlamaları gündeme getirmemesi ise dikkat çekti.

Kerry ve Abbas görüşecek
Filistin lideri Mahmud Abbas da hafta sonu Türkiye’de olacak. Kerry ile Abbas iki hafta aradan sonra Pazar günü yeniden İstanbul’da biraraya gelecek. ABD, İsrail ile Filistin arasında müzakere başlatmak istiyor.

ABD masaya oturtmak istiyor
Hafta sonu Filistin lideri Abbas’ı ağırlayacaklarını ve hem kendisinin hem de ABD’li mevkidaşı Kerry’in Abbas ile ikili görüşmeler yapacağını aktaran Davutoğlu’nun açıklamalarında da ABD’nin Filistin-İsrail’i masaya oturmak istediği ortaya çıktı. ABD’nin tarafları müzakere masasına oturmak istediği yönündeki haberlerin sorulması üzerine Davutoğlu, “İki devletli çözüme yanaşması için İsrail’e çok ciddi uluslararası baskının uygulanması lazım” dedi.

Hamas ile El Fetih yakınlaşması
Filistin tarafında da parçalanmış bir otorite olduğunu, bu durumdan çıkılması gerektiğini belirten Davutoğlu, Gazze’deki hükümetin başı Hamas ile Batı Şeria’yı yöneten El Fetih arasındaki görüşmeler ile Erdoğan’ın Mayıs sonunda yapacağı Gazze ziyaretini hatırlatarak, “Gönül ister ki Başbakanımızın ziyareti öncesinde, Sayın Mahmud Abbas (El Fetih lideri) ile Halid Meşal (Hamas lideri) arasında yürütülen diyalog belli bir aşamaya gelir, belli bir olgunluğa ulaşır” dedi. Türkiye’nin arabuluculuğunun istenmediğinin hatırlatılması üzerine Davutoğlu, Türkiye’nin illa ve mutlaka arabulucu olmak için kimsenin peşinden koşmadığını savundu.

İsrail ile ilişkiler
Davutoğlu ile Kerry’in görüşmesinde Türkiye ile İsrail’in Obama’nın müdahalesiyle düzelmeye evrilen ilişkileri de gündeme gelecek. İsrail’in, Obama’nın baskısı ve jeopolitik çıkarı ile Suriye’deki iç savaşın bölgeye etkisi üzerine Mavi Marmara saldırısı nedeniyle özür dilemesini diplomatik bir zafer havasında anlatan Davutoğlu, İsrail ile karşılıklı olarak büyükelçilerin yeniden atanması konusunda ise “Sözlü özür dilendi, tazminat da deklare edildi, bunun tamamlanması lazım. Filistin’de hayatın normale döndüğü, insani yardımın rahatlıkla girebildiği bizzat gözlendikten sonra, normalleşme süreci adım adım ilerleyebilir” diye konuştu. İsrail ile Türkiye’den yetkililerin oluşturduğu tazminat komisyonu 22 Nisan’da Ankara’da biraraya gelerek ailelere ödenecek miktarı belirleyecek.

HABER MERKEZİ