İsveç’in Suudi Arabistan’la askeri işbirliği yaptığı ve insan haklarının sistematik olarak ihlal edildiği bu ülkeye silah sattığı biliniyordu. Ancak İsveç Radyosu Ekot ajansının ele geçirdiği gizlilik damgası vurulmuş belgeler, İsveç’in gizlice Suudi Arabistan’a bir silah fabrikası inşa etme hazırlığında olduğunu açığa çıkardı.
Ekot’un ele geçirdiği belgeler, İsveç’in 2007 yılında Suudi Arabistan’a bir silah fabrikası kurmak amacıyla Simoom adı verilen bir projenin hazırlandığını gösteriyor. Projenin sorumluluğu devletin resmi kurumu İsveç Savunma Araştırma Enstitüsü, FOI’ya verildi. Olayın açığa çıkması durumunda hükümeti sorumluluktan kurtarmak için de SSTI adı verilen paravan bir şirket kuruldu. Kağıt üzerinde bağımsız bir şirket olarak görünmesine rağmen şirketin yöneticilerinin çoğunluğunu FOI yetkilileri oluşturuyor. Kurulacak fabrikada anti tank füzelerine yakıt imal edilmesi hedefleniyor.
Açığa çıkan bu skandal karşısında hükümet sessizliğini sürdürürken gazetecilerin konu hakkındaki sorularını yanıtlayan Savunma Bakanı Müsteşarı Dick Streng, dosyada gizlilik damgası olduğu için proje hakkında yorumda bulunamayacağını söyledi
Çevre Partisi Yeşiller Eşbaşkanı Gustav Fridolin, diktatörlükle yönetilen bir ülkeye silah fabrikası kurma onayı veren Savunma Bakanı Sten Tolgfors’u Anayasa Mahkemesi’ne şikayet etti. Bir basın açıklaması yapan Fridolin, İsveç’in Suudi Arabistan’da silah fabrikası kurarak olumlu imajını zedelediğini, Suudi Arabistan’ın sadece kendi halkının değil komşu ülkelerin halklarının mücadelesini tanklarla ezdiğini ifade etti. İsveç Barış Derneği Politik Sekreteri Rolf Lindahl ise, İsveç’in korkunç bir ikiyüzlük içerisinde olduğunu, bir yandan insan haklarını savunurken aynı zamanda dünyanın en zalim diktatörlerine gizlice silah fabrikası inşa etmek için paravan şirketler örgütlediğini söyledi.
MURAT KUSEYRİ/STOCKHOLM