İsviçre Gündemi


İsviçre’de yabancılara yönelik neredeyse her ay gündeme getirilen kısıtlamalara bir yenisi daha eklendi.
İsviçre Vatandaşlığı. Bir dönemler bazı kantonlarda yabancılar, o bölge halkının karşısına çıkarılır, test edilir ve halkın oylarıyla vatandaşlık verilip verilmeyeceği kararlaştırılırdı. Hani kölelerin pazarda arttırmaya çıkarılması misali. Bu uygulama daha sonra ilgili dairelerin komisyonlarına devredildi. Burada da çok sayıda yetkili karşısına çıkarılır, her anlamda testten geçirilirsiniz. Bazı kantonlarda eğer yönetim sağcılardan oluşmuşsa zaten şansınız yok gibidir. Mutlaka bazı gerekçeler uydurularak talebiniz red edilir. Örneğin bir hızdan dolayı aldığınız bir ceza (rechnung) nedeniyle icra dairesine düşmüş olmanız, vatandaşlık hakkınızın reddi için yeterli bir neden oluşturabilir.
Yani şu ana kadar vatandaşlığa geçişi zorlaştırmak ve hatta imkansız kılmak için her şeyin yapıldığı İsviçre’de şimdi de “C” oturum şartı getiriliyor. Kantonlar ve Federal Meclisi “vatandaşlık yasası”nı oy birliğiyle onaylayarak, yeni yasaklara ve sınırlamalara imkan tanıdı. Meclislerde yapılan tartışmalarda vatandaşlık hakkı için aynı kantonda 12 yıl oturmuş olma zorunluluğu sürümcemede bırakıldı. Daha önce İsviçre’de 12 yıl  kalma şartının kanonlardaki oturum süresine kadar indirilmesi, İsviçre’nin artık yabancılara vatandaşlık vermeme yollarını aradığının en iyi göstergesi oldu. Konu Fedaral Parlamentoda yapılacak tartışmalarda netlik kazanacak gibi gözüküyor. Bu süre şu ana kadar kantonlara göre 3 ile 5 yıl arasındaydı.
Bunun dışında İsviçrelilerle evlilik durumunda daha erken kazanılan İsviçre vatandışlığı da zorlaştırıldı. İsviçreli ile evlenerek ülkeye gelecek olanlarda diğer göçmenlerde aranan kriterler talep edilecek. Yani İsviçre’nin dillerinden birini yazıp konuşabilmesi, entegre olup olmadığının tespit edilmesi vb uygulamalardan sonra karar verilecek.
Tartışmalarda dil konusu da önemli şartlardan biri. Parlamentolar İsviçre dillerinden birinin yazılı ve sözlü olarak kullanabilme şartı ile kendini anlatabilecek derecede bilmesi arasında kararsız gözüküyor.
Bütün bunların dışında İsviçre’de özellikle vatandaşlık politik mülteciler için daha zorlu bir süreçte işliyor. Politik mültecilerin entegre olması, İsviçre dillerinden birini mükemmel yazması, konuşması da sonucu değiştirmiyor. Fedaral birimler politik faaliyetlerde bulunan kişilere yıllardır vatandaşlık hakkı tanımıyor. Kürtler açısından da yıllardır bu yol izleniyor. İsviçre yasalarına göre kurulan, legal Kürt kurumlarında çalışan Kürt mültecilere bin bir zorluklar çıkarılıyor. Kürtlerin İsviçre politik arenasından uzak tutmayı amaçlayan bu tutum, ne yazık ki Kürt kurumları tarafından ciddi bir gündem olamıyor. İsviçre’de bu anlamda mağdur edilen binlerce Kürt mülteciden bahsediliyor.
Özetle İsviçre vatandaşlığına geçiş imkansız hale getiriliyor. Fedaral ve Kanton Parlamentoları arasında yapılan tartışmalar, önümüzdeki günlerde yeni yasakları hayatımıza taşıyacak.