İsviçre Merkez Bankası'nın faiz indirimi ve minimum kur uygulamasına son vermesiyle Euro’da yaşanan büyük düşüş, dünyanın gündemine oturdu. Ekonomi çevreleri bu durumu "İsviçre’nin küresel tuzağı" olarak yorumluyor.
İsviçre Merkez Bankası, Euro başına 1,20 Frank olarak tuttuğu minimum kur uygulamasına son verdiğini açıkladıktan sonra Euro, Frank karşısında yaklaşık yüzde 19 düşüşe geçti ve bu düşüş yüzde 24’lere kadar vardı.
Merkez Bankası'nın İsviçre Frank'ını Euro'ya sabitleme politikasından vazgeçmesiyle ortaya çıkan bu durum, dünya borsalarını alt üst etti. Merkez Bankası'nın bu kararı Frank'ın bütün para birimleri karşısında yüzde 15-20 oranında değer kazanmasına neden oldu. İsviçre'nin ilk etapta bu durumdan, ihracatın maliyet artışı, ülkedeki yatırım maliyetlerinin artması noktalarında etkileneceğini belirten gözlemciler, ülkenin negatif faiz uygulamasıyla Frank'a talebin azalmasını sağlayacağını ve ilave tedbirlerle ekonominin olumsuz etkilenmesini önleyeceğini de vurguluyor.
Bloomberg View yazarı Mark Gilbert konuyla ilgili değerlendirmesinde İsviçre Merkez Bankası'nın (SNB) beklenmedik şekilde kura müdahale etme politikasını sonlandırmasının, Avrupa Merkez Bankası'nın 22 Ocak'ta niceliksel genişlemeyi (QE) açıklayacağını neredeyse kesin olduğunu gösterdiğini belirtiyor. Gilbert'a göre İsviçre bu hamle ile QE sonrası yaşanabileceklere karşı önlem almış oldu ve petrol fiyatlarının küresel düzeyde deflasyona yol açabileceği bir dönemde bu durumdan fayda sağladı.
Piyasaların bu duruma verdiği tepkinin görülmemiş olduğunu söyleyen Gilbert, İsviçre Frank'ının G10 ülke para birimleri karşısında yüzde 30'a yakın değer kazandığını belirtiyor. Gilbert "SNB, Frank'ın değerini Eylül 2011'den bu yana, Euro karşısında 1.20 seviyesine geldiğinde kendi para birimini satarak koruyordu. Bu politika ekonomiyi güvenli liman olarak gören yatırımcılardan korumak için benimsenmişti" diyor.
İsviçre Merkez Bankası Başkanı Thomas Jordan ise faiz indirimi ve minimum kur uygulamasına son vermelerine ilişkin, "Karar kaçınılmazdı ve bu önlemi daha fazla erteleyemezdik" dedi.
Minimum kur uygulamasına, İsviçre Frank'ının olağanüstü değerlendiği ve finansal piyasalar üzerindeki belirsizliğin son derece yüksek seviyeye geldiği bir dönemde son verildiğini bildiren Jordan, "olağanüstü ve geçici" olarak nitelediği kararın İsviçre ekonomisinin zarar görmesini engellediğini söyledi. Jordan, "Sürpriz karar piyasaları şaşırttı ancak bu başka türlü yapılamazdı" ifadesini kullandı. Jordan, uyguladıkları politikanın daha fazla sürdürülemeyeceği sonucuna vardıklarını belirterek, "Karar kaçınılmazdı ve bu önlemi daha fazla erteleyemezdik" diye konuştu.
Özetle şimdi bütün gözler İsviçre’de ve bubi küresel tuzağın dünya ekonomisini nasıl etkileyeceği tartışmalara sürüyor.