Wan'da 2004 yılından bu yana faaliyette olan Bostaniçi Kadın Destek, Çevre, Kültür, İşletme Kooperatifi (BİKAD-KOOP) Başkanı Nuroj Varlı, kolektif kadın emeğinin esas alındığı kooperatifin çalışmalarını anlattı. Kürdistan'da tarihsel geçmişi binlerce yıla dayanan komünal ekonomi kurumlaşmalarının soykırım rejimleri tarafından yok edildiğini söyleyen Varlı, tarihsel süreç içinde pigarî, hevkarî, col, zibare, novane, şirîgahî, paluteyî gibi kavramlarla tanımlanan ortak üretim yöntemlerinin Kürt halkı tarafından oldukça yaygın uygulanarak, toplumsal karakterine uygun bir biçimde kurumlaştığını belirtti. Demokratik komünal ekonominin akademi, komün ve kooperatifler şeklinde üç temel kurumsal yapısının olduğunu dile getiren Varlı, "Ekonomi gibi en çok çarpıtmaya, talana, gaspa maruz kalmış bir alanda zihniyet çalışması yapmadan, akademi düzenini geliştirmeden alternatif oluşturulamaz" dedi.
Haksız rekabeti önleyen bir sistem
Komünün, toplumsal örgütlenmede insanlık tarihi kadar eski olan ve insanlık var oldukça sürecek olan, toplumun var oluş tarzı gereği vazgeçilemeyecek toplumsal form ve yaşam tarzı olduğunu söyleyen Varlı, kooperatif sistemine ilişkin ise, "Hırsızlığı, rantı, haksız rekabeti önleyen ve ortak yaşamı geliştiren bir sistem olarak ele alınmakta" şeklinde tanımladı.
Eko-Jin adıyla satılıyor
Kongrêya Jinên Azad (KJA) Ekonomi Komisyonu'nun, kapitalizm ve erkek egemen kültür karşısında hem ekonominin gerçek anlamına kavuşması hem de kadın emeğinin karşılığını bulması doğrultusunda çalışmalarını yürüttüğünü dile getiren Varlı, kooperatifteki kadınların ürettiği reçel, kuru pasta ve çeşitli yemeklerin de Eko-Jin adı altında satışa sunulduğu bilgisini verdi.
DİHA/WAN