Rojava’da tarihi günler yaşıyoruz.  Cizîrê, Kobanî Efrîn; her üç bölge de kendi demokratik özerkliğini ilan etti. Ortadoğu’nun Gordion düğümüne dönüşmüş kilidi Rojava’da kırıldı. Herkes bunun salt Rojava’yı ilgilendiren bir gelişme olmadığının; Ortadoğu’yu etkileyecek  bir gelişme olduğunun farkında.

Günümüze değin katı ulus devlet sınırlarında kültürel etnik ve dinsel, mezhepsel yapıların yok sayıldığı ve birbirine karşı milliyetçilik, iktidarcı bir dincilik ideolojisiyle doldurulmuş bir düşmanlık içerisinde kullanıldığı bir coğrafyada, tam da tarihine yaraşır bir şekilde yepyeni bir demokratik ruh esiyor. Halklar ve dinler mozaiği Ortadoğu için bu ruh, heyecan uyandırıyor.
Rojava küçük ama ortaya koyduğu zihniyet ve demokratik yapılanmasıyla 21. yüzyılın gelişen ve büyüyen çehresidir. Alternatif ve gerçekleşme şansı en yüksek özgür yaşam ve demokratik toplum modelidir. Devletçi olmayan toplum modelidir. Rojava modelini derinlikli değerlendirmek gerekiyor.
Özellikle kadın özgürlüğü açısından oldukça çarpıcı bir gerçekleşme zeminidir. 30 yılı aşkın bir mücadele tarihine sahip daha çarpıcı olarak dağ eksenli gelişen Kürt Kadın Özgürlük Hareketi, yaşadığı gelişimle son yüzyılların en büyük ve tarihsel değişimin dinamik öznesi durumundadır. Sadece Ortadoğu siyasal statükosunun çatırdaması anlamında değil; evrensel düzeyde giderek kendisini daha fazla hissettiren yeni ve özgür yaşam/zihniyet inşasının doğuşu anlamında hızlanan, görünür hale gelen bir örnektir. Kadın özgürlük Hareketi kendisini en çarpıcı şekilde Rojava’daki gelişmelerde açığa vurdu ve dünya kamuoyu için daha somut görünür hale geldi.
Rojava’daki Demokratik Özerklik’in ilanı dikkatlerimizi en fazla kadının buradaki etkinliği ve katılımına çevirdi. Onbinlerce kadın –tarihe kaydedilmemiş Süryani, Ermeni, Arap ve Kürt kadınları- bu modelde etkin rol ve görev üstlenmiş durumdadır. Denilebilir ki, Rojava’daki demokratik sistemin inşasında ve ekonomiden, siyaset, eğitim ve özsavunma alanlarına kadar kadın, çalışmaların yüzde 60-70’ini yüklenmiş durumdadır. Bütün düzeylerde kendi öz örgütlenmesi ve iradesi ile temsilini bulmaktadır.
Efrîn Demokratik Özerk Yönetim Başkanı’nın kadın olması, Kürt halkının kadın iradesine olan inancını ve güvenini ortaya koymaktadır. Toplumda erkek egemenlikli zihniyet belli oranda bir değişime ve kırılmaya uğramıştır. Toplumsal kimliğin demokratik kültür ve politik-ahlaki yapısı, toplumsal sorumluluklarda ve özgür yaşam inşasında ileri düzeyde misyon üstlenmiş ve bu ruhla ve bilinçle katılan kadın kimlikleri öne çıkmaktadır.
Kadın toplumsal sorunların çözümünde ve demokratik-özgürlükçü gelişiminde halkın nezdinde en önemli dinamik konumundadır. Binlerce genç kadın YPJ saflarında Kadın Özgürlük Hareketinin yurtseverlik ve kadın özgürlüğü ekseninde öz savunma yapılanmasında yer almaktadır. Ne geleneksel toplumun feodal ölçülerini ve ne de kapitalist modernitenin bireyciliğini ve kadına dayatılan cinsel obje olma rollerini kabul etmedi.  Hepsini kıran ve yepyeni bir kadın algısını yaratan bir gelişim ortaya çıktı.
Bunun yanında Rojava’da Yekîtiya-Star gibi yüzlerce kadın meclisleri, ekonomik, siyasi ve kültürel örgütlenmeleri, demokratik özerklik karar mekanizmalarında dikkat çekici iradeli, ilkeli kadın siyaset temsilleri var. Kadının kendisine ait arazilerde tarım kooperatiflerinden tutalım, kendi öz emeği ile çalışma ve istihdam alanları yaratması en önemli inşa çalışmaları olarak gelişmektedir. Rojava Devrimi dediğimiz olgu, aslında kadın öncülüğünde toplumsallık kazanan bir öz bilinç, irade ve pratikleşme düzeyidir. Bütün alanlarda kadının kendi öz örgütlülüğü ve öz savunma gücü, toplumsal sözleşme temelli ilişki ve katılım ilkeleri ve en önemlisi de kadının ve toplumun aydınlatılması hem kazanımlarının ve hem de geleceğinin garantisi olmaktadır.
Kuşkusuz bütün bu gelişmeler birden  ortaya çıkmadı. Onlarca yıla dayanan bir bilinç yükseltme, örgütlenme ve iradeleşme tarihine dayanmaktadır. Daha 1990 yılında doğrudan kendi Önderliği ile çalışan, O’nu tanıyan sayısız kadın örgütlenme komiteleri vardı ve çalışmaları ileri düzeyde seyrediyordu. Şimdi YPJ’de çıta gibi duran genç kadınların birçoğu bu kadınların torunlarıdır. Bu genç kadınların kadın özgürlük çizgisinde doğal gelişim potansiyelleri oldukça yüksektir ve önemli oranda içselleşmiştir. Bir kültür ve yaşam tarzı haline gelmiştir.
Rojava’da kadın özgürlük gelişimi Ortadoğu’da toplumsal gelişimin ve demokratikleşmenin en temel parametresi durumundadır. Erkek egemenliğinin gözü dönmüş şiddeti iktidarcılığı ve gericiliğinin vahşetle dibe vurduğu ve her “cihatçı”ya 50 kadının helal sayılmasından, bütün kadınlara tecavüzün vacip sayıldığı  yanı başımızdaki örneklerden hiç bahsetmeyelim. Ortadoğu’nun çözüm kilidi; özgür yaşam ve demokratik toplum inşasında özgür kadın gelişimidir.
Kadın özgürlüğü Rojava’nın aynasıdır! Bütün Ortadoğu kadınları bu aynaya bakmakta.