25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü dolayısıyla birçok kentte alanlara çıkan kadınlar, artan şiddet ve hükümetin cinsiyetçi politikalarını protesto etti.
Kadınlar, 25 Kasım’da şiddete karşı birçok kentte eylem ve basın açıklamaları düzenleyerek, ”Emine Bulut’un ‘ölmek istemiyorum’ haykırışı tüm kadınların haykırışıdır” dedi.
AMED
Zorla Alıkonulan Kadınlar İçin Mücadele Platformu yaptığı yazılı açıklamada, 4 Ağustos 2014’teki Şengal jenosidi ve kadın kırımına değinerek, kadın ve toplum düşmanı zihniyetin karması olan DAİŞ’in Şengal’deki Êzîdî ve diğer kadınlara yönelik gerçekleşen kırımın, 21. yüzyılın cins kırımı olduğu ifade edildi.
Kadınlar şahsında her türlü insanlık suçlarının işlendiği ve halen sayıları 3 bini bulan kadınların akıbetinin bilinmediğinin hatırlatıldığı açıklamada, “İnsanlığın gerçek bir yüzleşme sağlayabilmesi için insanlık suçunun failleri ve azmettiricileri yargılanmalı ve cezalandırılmalıdır. Dünyanın her bir tarafına dağılmış olan Êzîdî kadınların adalet arayışı, kendilerine o karanlıkta bir el uzatan kadınlar ile birlikte hakikatin elbette yüzleşilmesine sağlayacağına inanıyoruz. Soykırım faillerinin ve arkasındaki güçlerin adalet önünde hesap verecekleri güne kadar mücadele kararlılığımızı bir kez daha vurgulamak isteriz” denildi.
URFA
Urfa Kadın Platformu, HDP Urfa İl Binası önünde açıklama yaptı. Çok sayıda kadının katıldığı açıklamada, ”Erkek devlet şiddetine karşı isyandayız” yazılı pankart açılarak, “Jin jiyan azadî”, ”Jin jiyane, jiyan berxwedane” ve ”Kadın cinayetleri ideolojik, politiktir” yazılı dövizler taşındı.
Platform adına açıklama yapan HDP İl Eşbaşkanı Emine Çetiner, iktidarın politikaları sonucunda kadına yönelik şiddetin arttığını belirterek, savaşın kadınlar için ölüm, şiddet, tecavüz, yoksulluk olduğunu söyledi. Çetiner, “Son 17 yılda, 15 binin üzerinde kadın katledildi. Sadece Eylül ve Ekim ayında 86 kadın katledildi. Kızının gözleri önünde katledilen Emine Bulut’un ‘ölmek istemiyorum’ haykırışı tüm kadınların haykırışıdır” diye konuştu.
Urfa Barosu Kadın Hakları Komisyonu da Baro binasında basın açıklaması yaptı. Komisyon Başkanı Avukat Serap Polat, Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun verilerini paylaşarak, ”Açıklama yaptığımız şu saatlerde dahi dünya üzerinde her iki dakikada bir kadın fiziksel, cinsel, ekonomik ve psikolojik şiddete maruz kalıyor” dedi.
İSTANBUL
İstanbul Barosu Kadın Hakları Merkezi, Şişli’de bulunan Cemil Candaş Kent Kültür Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısı ile kadına yönelik şiddeti tartıştı. Çok sayıda kadının katıldığı toplantının yapıldığı salona “Kürtajı değil, cinayetleri durdurun”, “Şiddette inat yaşasın hayat” ve “Nafaka gaspına istismarın affına hayır İstanbul sözleşmesi yaşatır, uygulayın” yazılı mor bayraklar asıldı. Etkinlikte ayrıca Mor Dayanışma, LGBTİ, Nar Kadın Dayanışması gibi örgütlerin kadın emeğine destek vermek üzere el işi ürünlerini sattıkları standa büyük ilgi gösterildi.
Kent Konseyi Başkanı ve İstanbul Barosu Kadın Hakları Merkezi Başkanı Avukat Şükran Eroğlu, artarak devam eden kadın katliamlarına dikkat çekti. “Bitmedi, bitmiyor, bitmeyecek. Ne zaman bitecek? Ne zaman ki biz kadınlar güçleneceğiz, örgütleneceğiz, ‘yeter artık’ deyip isyan edeceğiz işte o gün bitecek” diyen Eroğlu, “Ben bugün konuşmak istemiyorum. Bugün haykırmak istiyorum. Çünkü bugün haykırma günü. Bugün meydanlara çıkmak, şiddete dur demek ve bir kişi daha eksilmeyeceğiz diye ses yükseltme günü bugün. Bugün 25 Kasım. Yüreğimiz kan ağlıyor. Şuan bu toplantıyı yaparken erkekler hala kadınları katlediyor, şiddete maruz kalıyor. Şiddeti uygulayan kimler diye baktığımızda kimleri görüyoruz? En yakınlarımızı, en güvendiklerimizi! Bu nedenle diyoruz ki, kadın cinayetleri politiktir. Çünkü bir cinsin diğer bir cinse karşı planlanmış, sistematik bir şiddeti var. Her gün neredeyse 6 kadının öldürüldüğü ülkede biz kadınlar artık haykırıyoruz. Diyoruz ki, biz okulda, evde, işte ve siyasette yani hayatın her alanında eşitlik istiyoruz. Özgürce yaşamak istiyoruz. Saygı görmek istiyoruz, birey olarak kabul edilmek istiyoruz . Şiddete uğramamak, ölmemek istiyoruz. Sadece yaşamak istiyoruz. İnsan haklarının öncelikli hakkı yaşam hakkıdır. Bizler yaşamak, yaşamak istiyoruz” dedi.
Etkinlik alanında uzman kadınların deneyimlerini aktarması ile devam etti.
HATAY
İskenderun Kadın Platformu, 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Günü etkinlikleri kapsamında Boyacılar Parkı’nda basın açıklaması düzenledi. Platformun çağrısı üzerine etkinliğe katılan çok sayıda kadın, artan şiddete tepki gösterdi. Kadınlara, bir erkek tarafından yüzü kezzapla yakılan Berfin Özek ve Hatay Barosu Başkanvekili Avukat Sevinç Çakıcı da destek verdi. Kadınlar, katledilen hemcinsleri için bir dakikalık saygı duruşunda bulundu.
ADANA
Adana Barosu Kadın Hakları Merkezi, ilk olarak Adana Adliyesi içerisinde Mahmut Esat Bozkurt Salonu’nda basın toplantısı gerçekleştirdi.
Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’na (DİSK) bağlı Tüm Emekliler Sendikası (Emekli-Sen) Adana Şubesi, DİSK Çukurova Temsilcilik binasında basın toplantısı gerçekleştirdi. Sendika adına konuşan Zeliha Divarcı, ”Kadın düşmanı politikaların karşısında duruyor; tüm emekli kadın yoldaşlarımızı mücadeleyi büyütmeye çağırıyoruz” dedi.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Adana İl Kadın Kolları, 25 Kasım etkinlikleri kapsamında Adana Büyükşehir Belediyesi Taş Binası önünde kadın buluşması gerçekleştirdi.
İZMİR
İzmir Barosu, 25 Kasım kapsamında baro önünden Kıbrıs Şehitleri Caddesi’ne yürüyüş düzenledi. Erkekler tarafından katledilen kadınların fotoğraflarını taşıyan kadınlar “Boşanmayı değil, kadın cinayetlerini engelle” sloganı haykırdı.
Yürüyüş ardından Türkan Saylan Kültür Merkezi önünde açıklama yapan İzmir Barosu Genel Sekreteri Perihan Dağdelen, kadın kazanımlarının, cinsiyet eşitsizliğini ve ayrımcılığı görmezden gelindiğini belirterek, şunları ifade etti: “Biz kadınlar, sokakları, iş yerlerini, özgürlük alanlarımızı terk etmeyeceğiz. Kazanımlarımızın geriye götürülmesine izin vermeyeceğiz, yasaları uygulatacak, daha iyilerini yapacağız. Hem mesleğimiz gereği hak savunucusu hem de bu ayrımcılığa uğrayan kadınlar olarak sokakta, adliyelerde, karakollarda, yükümlülüklerinizi, yasaları hatırlatacak, haklarımızı için mücadeleyi bırakmayacağız.”
BATMAN
HDP Batman Kadın Meclisi, Atatürk Parkı’nda bir araya gelerek yürüyüş düzenlemek istedi. Parkın çevresi ve HDP il binası önü polis ablukasına alınırken, HDP Milletvekili Ayşe Acar Başaran ve HDP’li il ve ilçe eş başkanlarının da aralarında bulunduğu kadınların yürüyüş yapmasına valilik yasağa gerekçe gösteriler izin verilmeyeceği belirtildi.
Kadınlar ile polis arasında yarım saat süren görüşmede, 150 metrelik mesafede, slogansız, dövizsiz ve pankartsız yürüyüşe izin verilebileceği belirtildi. Görüşmenin ardından kadınlar, park önünde önce kısa bir açıklama gerçekleştirdi. Açıklamanın ardından katledilen kadınların isimlerinin yer aldığı dövizler ile Öğretmen Evi önüne kadar sloganlar eşliğinde yürüdü. Yürüyüş sonunda kadınlar alkış ve zılgıtlar ile eylemlerine son verdi.
AMED
Kuzey’de 83 kadın kurban edildi
İnsan Hakları Derneği (İHD) Amed Şubesi, “Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Kadına Yönelik Şiddet Raporu”nu açıkladı. Kuzey Kürdistan’da bir yılda 83 kadının, açık cinayet, intihar süsü veya şüpheli bırakarak katledildi.
İHD Kadın Komisyonu Yönetici Ezgi Sıla Demir, tüm ezilenlerin ve kadın özgürlüğü için mücadele ederken yaşamını yitirmiş olan kadınları anmasının ardından hazırlanan raporu paylaştı. Eril siyasetin tüm uygulamalarının, kapitalizmin devam edebilmesi için kullanılan tüm araçların eşitsizlik, savaş ekonomisi, tekrar tekrar üretilen şiddeti meydana getirdiğine dikkat çeken Ezgi, neredeyse her gün üç kadının katledildiğini söyledi.
Ezgi, ev içi şiddetin, ev içi tacizin çoğu zaman yargıya taşınamadığını, ev ve aile içinde konunun kapatıldığını kaydetti. Yargıya taşınabilen vakalarda faillerin genel olarak iyi hal ve tahrik indirimi gibi nedenlerle cezasızlıkla mükâfatlandırıldığını hatırlatan Ezgi, “Kadınları katledenlerin cesareti, cezasızlık politikasının ürünüdür. Çünkü yargı ve siyaset önce kadını suçlamakta, toplumsal cinsiyet rollerinin dışına çıktığını ima etmektedir. Şule Çet’in failleri hala cezalandırılmadı. Nadira Kadirova’nın ölümünün, cinayete işaret etmesine rağmen hala etkili bir soruşturma açılmış değildir ve olay kapatılmak istenmektedir. Kadına karşı şiddete karşı 6284 sayılı yasadaki maddeler dahi uygulanmıyor” dedi.
İHD’nin 25 Kasım 2018 ve 25 Kasım 2019 yılı arasında kadın katliamına ve şiddetine yaşananlara ilişkin raporu ise İHD Kadın Komisyonu yöneticisi Derya Yıldırım açıkladı. Raporda şu veriler yer aldı: ”16 kadın intiharı sonucu gerçekleşen ölümlerin haricinde, aile içi ve toplumsal alanda gerçekleşen erkek şiddeti sonucu bölgede 54 kadın katledildi. 13 Kadın ise şüpheli bir şekilde ölü olarak bulundu.
Aile içi ve toplumsal alanda katliamların gerçekleştiği iller: Urfa 8, Amed 7, Antep 6, Maraş 5, Batman 4, Malatya 4, Mardin 3, Iğdır 1, Elazığ 3, Dersim 3, Ağrı 3, Erzurum 2, Van 1, Bitlis 1, Şırnak 1, Bingöl 1 ve Hakkari 1.
Şüpheli kadın ölümlerinin gerçekleştiği iller: Batman 1, Erzurum 1, Erzincan 2, Hakkâri 2, Antep 1, Malatya 2, Diyarbakır 2, Ardahan 1 ve Siirt 1.
6 ayda 214 kadın katledildi
HDP Mardin Milletvekili Pero Dündar, kadına yönelik şiddet ile mücadelede daha etkin yöntemlerin kullanılabilmesi, şiddet ve katliamların önlenmesi adına alınacak olan tedbirlerin neler olacağının etraflıca tartışılması, konu ile ilgili incelemelerin ve buna yönelik gerekli yasal düzenlemelerin yapılması amacıyla bir araştırma komisyonunun kurulmasını talep etti.
Dündar, sokakları, geceleri, yaşam alanlarını kadınlara dar eden, hayatlarını cehenneme çeviren erkek şiddetinin, egemen sistemin hoşgörüsü ve desteğiyle gün be gün vahşileştiğini belirttiği önergesinde, “Kadınlar evde, sokakta, parkta, dolmuşta erkekler tarafından taciz ediliyor, şiddete uğruyor. Nitekim Türkiye’de son 11 yılda 2 bin 720 kadın, eşleri, sevgilileri, babaları, abileri, ya da yakınındaki erkeler tarafından şiddet görerek hayatını kaybetmiştir. Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformunun verilerine göre 2019 yılının ilk 6 ayında 214, sadece Ekim ayında erkekler tarafından 36 kadın öldürüldü, cinsel şiddet ve çocuk İstismarı ise artarak devam etmektedir” dedi.