2005 yılında kurulan ve AB ülkelerinin polis ve ordularından oluşan Frontex’in yetkilerinin genişletilmesi onaylandı. ‘Göçmen avcıları’ olarak isimlendirilip insan hakları örgütleri tarafından yoğunca eleştirilen Frontex bundan böyle Birlik üyelerinden bir ölçüde bağımsız hareket edebilecek. Toplantıda onaylanan değişikliklerle birlikte ajans kendi sınır koruma memurlarını talep edebilecek, helikopter ve diğer araçlar gibi teknik ihtiyaçlarını kendisi karşılayabilecek. Frontex şimdiye kadar söz konusu Birlik ülkelerinin desteğine bağımlı hareket ediyordu.
Konuyla ilgili önce Avrupa Parlamentosu’nda sol partilerin itirazına rağmen büyük çoğunlukla onaylanan yeni düzenlemeye göre bir Temel Haklar Görevlisi atanacak. Yine yazılı olarak Frontex’in uluslararası hukuk ilkelerine uyacağı beyan edilecek. Zira Frontex, göçmenlerin temel haklarını ciddi bir şekilde ihlal etmekle eleştiriliyor. Ancak sivil toplum örgütlerinin, bu beyanatı denetlemek amacıyla bağımsız gözlemcilere erişim imkanını tanıma talebi ise reddedildi.
Schengen sisteminde değişiklik
AB İç Politika Komiseri Cecilia Malmström toplantıda ayrıca Schengen sınır sisteminde değişikliklere gidilmesini önerdi. Birlik ülkelerinin geçici olarak sınır kontroller başlatma hakkını sınırlamak isteyen Malmström’ün önerisinin destek göreceği beklenmiyordu. Mevcut düzenleme, bir devletin „kamu düzeni veya iç güvenliğine karşı ağır bir tehdit“ durumunda azami olarak 30 gün boyunca sınırlarında kontroller yapabilir. Şimdiye kadar büyük spor etkinlikleri veya zirve toplantıları gibi durumlarda böylesi kontroller yapılıyordu. Malmström’ün hazırladığı taslak ise devletlerin 6 hafta önceden AB İç Politika Komisyonu’na başvuru yapmasını ve ancak komisyon üyelerinin çoğunluğunun onay vermesi durumunda sınırda kimlik kontrollerin yapılmasını ön görüyor. Öncesinde Almanya, Fransa ve İspanya hükümetleri, bu öneriye karşı çıkacaklarını beyan etmişti.
Almanya’da iltica sayısı arttı
Toplantının gündeminde ayrıca AB üyelerini kapsayacak ortak iltica sistemi vardı. Söz konusu sistemin 2012’de yürürlüğe girmesi planlanıyordu ancak Almanya, aylardan beri uzlaşıyı bloke ediyor. AB Dönem Başkanı Polonya’dan konuyla ilgili yeni bir uzlaşı metnini sunması bekleniyordu. Haberimizin yayına hazırlandığı sırada bu konuda henüz bir açıklama yapılmamıştı ancak öncesinde muhafazakar partili AB İçişleri Bakanları, prensip olarak ortak bir iltica sistemine karşı olduklarını açıklamıştı. Özellikle Almanya, Avrupa Komisyonu’nun ilticacılara, başvurularından 6 ay sonra çalışma izninin verilmesi yöndeki talebe karşı çıkıyor.
Bu arada Almanya’da ilticacıların sayısında artış kaydedildi. Federal İçişleri Bakanlığı’nın önceki gün Berlin’de yaptığı açıklamaya göre, Ağustos ayında 4 bin 27 yeni iltica başvurusunda bulunuldu. Bu rakam, Temmuz ayına göre yüzde 17.1’lik bir artışa denk geliyor. Yine bir önceki yılın Ağustos ayındaki başvuru sayısı ile kıyaslandığında da yüzde 2.3’lük bir artış görülüyor. Bu yılın ilk 8 ayında Almanya’da 28 bin 279 insan iltica başvurusunda bulundu. 2010 yılındaki aynı süreye göre yüzde 23.2’lik bir artış yaşandı. İlticacıların çoğunluğu Afgan mültecilerden oluşurken, Irak, İran ve Sırbistan’dan da yoğun bir göçün yaşandığı belirtildi.
BRÜKSEL/BERLİN
HRW’den Frontex’e hak ihlali eleştirisi
İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Frontex’e ağır eleştiriler yöneltti. Konuyla ilgili rapor hazırlayan HRW’nin mültecilerden sorumlu direktörü Bill Frelick, Frontex’in Yunanistan’daki mültecileri tıkabasa dolu kamplara göndererek kötü muameleye maruz bıraktığını söyledi. HRW, Türk-Yunan kara sınırı Meriç’te ‘kaçak göçmenlere’ karşı konumlanan Frontex’in AB Temel Haklar Sözleşmesi’ni ihlal ettiğini ifade etti. Frelick, raporu basına tanıtırken insan haklarına uyulmasının herkesin sorumluluğunda olduğunu vurguladı. Sınırda kurulan kamplardaki durumlardan kaygı duyduklarını belirten HRW direktörü, mülteci hak ihlaline son verilmesini istedi. Frontex, Kasım 2010’dan beri Meriç’teki kara sınırında göçmen avında. Geçen bu süre içinde 45 bin göçmen yakalanıp ya sınırdışı edildi ya da kamplara kapatıldı.