Türkiye basın özgürlüğü endeksinde 12 yılda 56 basamak düşüş yaşayarak 180 ülke arasında 155’inci sırada yer aldı. Türkiye dört sıra daha gerilerse "kara liste"ye girecek.
Basın özgürlüğünün güçlendirilmesi için dünya çapında çalışmalar yürüten sivil toplum kuruluşu Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), 2017 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’ni dün yayınladı. Endeksin analizinde ortaya çıkan tablonun "tek adam"ların yükseldiği ve medyaya saldırıların sıradanlaştığı bir dünyanın yansıması olduğu belirtildi. "Özellikle demokrasilerde özgürlüklerin baskı altına alındığı bir hakikat ötesi ve propaganda çağına geldik" dendi.
180 ülke arasında 155. sırada
Endekse göre Türkiye’de basın özgürlüğünde geriye gidiş sürüyor. Türkiye basın özgürlüğünde 4 sıra daha gerileyerek 180 ülke arasında 155’inci sırada yer aldı. Böylece, Türkiye son 12 yılda 56 basamak düşüş kaydetti. Endekste beş ayrı kategori bulunurken Türkiye’nin içinde yer aldığı kategori en kötü dördüncü kategori.
Türkiye’nin "kara liste" olarak isimlendirilen en kötü durumdaki ülkelerin arasına girmesine sadece dört sıra kaldı. Türkiye geçen yıl olduğu gibi bu yıl da "gazetecilik yapmanın zor olduğu ülkeler" kategorisinde yer aldı.
Dünyanın en büyük gazeteci hapishanesi
Türkiye basın özgürlüğünde en ürkütücü ülkelerden biri olarak tanımlandı. Türkiye’ye özel bir bölüm ayıran RSF, 15 Temmuz darbe girişiminin ardından bağımsız gazetecilere ve medyaya baskının daha önce hiç görülmemiş bir seviyeye çıktığına dikkat çekerek yüzden fazla gazetecinin hapiste olduğunu, 150’ye yakın medya kuruluşunun kapatıldığını ve yüzlerce basın kartının iptal edildiğini vurguladı. Medyada çoğulculuğun büyük ölçüde yok edildiğini ve geriye kalan az sayıda bağımsız medyanın da sürekli korku içinde çalıştığını ifade etti. Kuruluş ayrıca, 100’ü aşkın gazetecinin tutuklu olmasının Türkiye’yi "dünyanın en büyük gazeteci hapishanesi"ne dönüştürdüğünü vurguladı.
İlk sırada Norveç son sırada Kuzey Kore var
Basın özgürlüğünün en geniş olduğu ülkeler ise sırasıyla Norveç, İsveç, Finlandiya, Danimarka, Hollanda, Kosta Rika, İsviçre, Jamaika, Belçika ve İzlanda oldu. Durumun en kötü olduğu ülkelerde Kuzey Kore başı çekerken onu Eritre, Türkmenistan, Suriye ve Çin takip etti.
En fazla İtalya ilerledi
En çok ilerleyen 25 sıra birden yükselen İtalya oldu. Geçen yıl 77. sırada olan İtalya bu yıl 52. sırada yer aldı. En çok gerileyen ise 17 sıra ile Nikaragua oldu. Nikaragua 92. sırada yer aldı. Nikaragua’nın ardından en fazla gerileyen ülkeler Tonga ve Tanzanya oldu.
Almanya 16. sırada
Avrupa, endekste basının en iyi koşullara sahip olduğu bölge olsa da örgüt Avrupa’da da dikkat çekici bir gerilemenin olduğunu, kıtadaki durumun son 5 yılda yüzde 17,5 kötüleştiğini vurguladı. Bu yılki endekste ülkelerin yüzde 8,9’u iyi, yüzde 18,3’ü tatmin edici, yüzde 32,7’si sorunlu, yüzde 28,3’ü gazetecilik yapmak için zor, yüzde 11,7’si ise çok ciddi durum sınıfında yer aldı. Almanya listede bu sene de 16'ncı sırada.
İngiltere geriledi
İngiltere ise sıralamada düşüş yaşadı. Theresa May döneminde ödüllü Suriyeli gazeteci Zaina Erhaim’in Londra’daki Heathrow Havalimanı’nda gözaltına alınması ve pasaportuna el konulması Sınır Tanımayan Gazeteciler’in raporunda yer aldı. Kuruluş, Kasım 2016’da İngiltere’nin çıkardığı dijital gözetleme yasasını da eleştirdi ve bu yasanın gazeteciler için bir tehdit oluşturduğunu belirtti.
ABD’de Trump endişesi
Dünya Basın Özgürlüğü raporunda ABD ise iki basamak gerileyerek 43'üncü sırada yer aldı. Araştırmacı gazetecilere ve gizli belgeleri ifşa eden kişilere yönelik kovuşturmaların endişe verici boyutlara ulaştığını vurgulayan raporda Başkan Donald Trump’ın da eleştirel medyaya yönelik sistematik hakaretlerle ABD’nin basın özgürlüğünün koruyucusu olma geleneğinden uzaklaştığını vurguladı.
Rusya yerini korudu
148'inci sıradaki yerini koruyan Rusya’da ise hükümetin eleştirel medyaya karşı sert çizgisinde bir değişiklik görünmüyor.
Çin’de baskılar arttı
176'ncı sırada bulunan Çin’de yaklaşık 100 medya çalışanı mesleklerini icra ettikleri için hapiste. Devlet Başkanı Şi Cinping yönetiminde muhaliflere yönelik baskının daha da arttığına dikkat çekiliyor.
HABER MERKEZİ