Yönetmenliğini Kazım Öz’ün yaptığı Dersîmli Halk Ozanı Zeynel Kahraman’ı anlatan ‘Beyaz Çınar (Çınara Sıpî)’ belgeseli ilk kez seyircisiyle buluşuyor. 30 Mayıs’ta İstanbul Beyoğlu Atlas Sinemasında gerçekleştirilecek galada seyircisiyle buluşacak olan ‘Beyaz Çınar’ belgeselinin gösterimi sonrasında ise, sanatçı Ahmet Aslan’da mini bir dinleti sunacak. İki yıl önce kaybettiğimiz Zeynel Kahraman’ı eksen alan film, ondan esinlenen yeni ustaları keşfetmekte, ezgilere, taşlara takılmakta, kalabalık ailede acılara, sevinçlere tanıklık etmektedir.
Dersîm’in Zeynel Dede’si
Bugüne kadar yaptığı Fotoğraf, Bahoz, Şavaklar, Bir Varmış Bir Yokmuş filmlerinden ve bu filmlerin ulusal, uluslararası festivallerde kazandığı ödüllerden tanınan Kürt Yönetmen Kazım Öz bu kez Dersîmli Halk Ozanı Zeynel Kahraman’ı anlatan bir belgeselle sinemacılık yolculuğunu sürdürüyor. Kendisi de Dersîmli olan yönetmen Öz, bu kez izleyenlerini kadrajına aldığı ‘Beyaz Çınar(Çınara Sıpî)’ın hikayesiyle Dersîm’in zenginliklerine taşıyor. Belgeselde Dersîm’in Xozad (Hozat) ilçesinin bir dağ köyünde yaşayan Zeynel Dede (Zeynel Kahraman), 100 yaşına merdiven dayamış, on parmağında on marifet olan, yaşlı bir Kürt ustadır. Ustalığı sadece bir alanla sınırlı olmayan Zeynel Dede; müzik, enstrüman, söz, taş, ahşap, hayvancılık ve arıcılık alanlarında ismini gelecek kuşaklara miras olarak bırakmıştır. Zeynel Dede Dersîm bölgesinde bilinen onlarca popüler şarkının bestecisidir. Onun yetenekleri bunlarla da sınırlı değildir. Genç kızlar için yaptığı özel çeyiz sandıkları, hala konuşulmakta ve korunmaktadır. Zeynel Dede ahşap atölyesinde kendi elleriyle yaptığı bağlama, keman, cura gibi müzik aletlerini aynı zamanda çalmaktadır. Yine Dersîm’in birçok köyünde, geçmişte yaptığı taş evler varlığını korumakta, onun ustalığını, sanatının yaratıcılığını günümüze taşımaktadır. Ustalık alanları saymakla bitmeyen Zeynel Dede aynı zamanda kalabalık sülalesiyle de tam bir ‘Çınar’dır. İşte usta yönetmen Kazım Öz bu kez böylesine ulu bir Çınar’ı gelecek kuşaklara aktaran bir belgesel hazırlamış. Belgesel Çınar’ın kökünden dallara, yapraklara bir yolculuk niteliğinde. Beyaz Çınar, Dede’den kalan ‘yeni ustaları’ keşfederken, ezgilere, taşlara takılıyor, aile içindeki ilişkilere, acılara, sevinçlere tanıklık ediyor.
İlk kez gösterilecek
Yaptığı belgesellerle ulusal ve uluslararasi alanda ciddi ses getiren Kürt yönetmen Kazım Öz’ün son filmi ‘Beyaz Çınar’ 4-19 tarihleri arasında 34.İstanbul film festivalinin Ulusal Belgesel Yarışma bölümünde gösterilecek filmler arasında yer alıyordu. Ancak Kazım Öz ‘Beyaz Çınar(Çınara Sıpî)’ filmini; 34. İstanbul Film Festivalinde Yönetmenliğini Çayan Demirel ile Ertuğrul Mavioğlu’nun yaptığı Bakur (Kuzey) belgesel filminin Festival kapsamında gösteriminin Kültür Bakanlığı’nın kayıt-tescil ve eser işletme belgeleri olmayan yerli filmlerin festivalde gösterilemeyeceğini gerekçe göstererek engellenmesini, filmlerin izleyiciyle özgürce buluşmasının önünde ‘sansür’ olduğu gerekçesiyle birçok yönetmen ve sanatçıyla birlikte protesto ederek geri çekmişti.
85 dakikalık ‘Beyaz Çınar (Çınara Sıpî)’ belgeselinde Kazım Öz, yönetmenliğin dışında, senaryo yazarlığını ve görüntü yönetmenliğini de üstlenmiş. Filmin kurgusunu ise, Mehmet Dalmaz’la birlikte gerçekleştirmiş. Belgeselde 2012 tarihinde hayata veda eden Zeynel Kahraman’ın yanı sıra ailesine ve yakınlarına da yer veriliyor.
ERDOÐAN YENER/HABER MERKEZİ