Derin bölünmeler ve çelişkilere konu olan Irak’ta siyasi güçleri bir araya getirmeye çalışan ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, 23 Haziran Pazartesi günü Bağdat’a yaptığı ziyaretin ardından dün de Hewlêr’e geçti.
Kerry’nin Hewler’deki ilk görüşmesi Federal Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesud Barzani ile oldu. Barzani, Kerry’yi kabul ettiği sırada “Bu değişimlerle birlikte yeni bir realite ve yeni bir Irak’la karşı karşıya bulunuyoruz. Krize bir çözüm arıyoruz” dedi.
Kerry ise Barzani’ye, “Herkesin bildiği gibi, Irak için çok kritik bir dönem ve bir hükümetin oluşturulması temel sorunumuzdur” diyerek, Irak’ta kurulması düşünülen yeni hükümet konusunda Barzani’den destek istedi.
Kerry, Kürt güvenlik güçlerinin IŞİD çetelerine karşı bir hat çizdiğinin bunun ise kilit bir önem ifade ettiğini dile getirdi.
Kerry, Bağdat’ta, Irak Başbakanı Nuri El Maliki ile yaptığı görüşme sonrası düzenlediği basın toplantısında, ülkesinin “Irak’ta terörle mücadeleye destek verdiğini” belirtmişti.
ABD’nin Irak’ı desteklemek için birçok seçeneği Iraklı yetkililere sunduğunu ifade eden Kerry, bunun için Iraklıların en kısa sürede hükümeti kurmaları gerektiğini kendilerine bildirdiğini ve Maliki’nin, hükümetin öngörülen süre içinde kurulacağını kendisine ilettiğini açıklamıştı.
Kerry’nin acelesi var
Önceki gün Bağdat’ta siyaset dünyasının önemli isimleri ile görüştükten sonra ABD Büyükelçiliği’nde bir basın toplantısı düzenleyen Kerry, Irak için “Yoğun ve uzun süreli destek” sözü vermişti.
Kerry, IŞİD tarafından yapılan saldırıların Irak’ın varlığına bir tehdit olduğunu ve ülkenin liderlerinin hemen harekete geçmesi gerektiğini söyledi.
ABD Dışişleri Bakanı ülkesinin desteğinin Irak güvenlik güçlerinin IŞİD’e karşı daha etkili savaşmasını sağlayacağını ve Irak’ın bütünlüğüne de saygılı olacağını sözlerine ekledi.
Iraklı liderlerin “bir karar anında” olduğunu söyleyen Kerry, “Irak varoluşsal bir tehditle karşı karşıya ve Iraklı yöneticiler bu tehdidi görmeliler. Irak’ın geleceği, önümüzdeki günlerde ve haftalarda yapılacak seçimlere bağlı ve Irak’ın geleceği esas olarak Iraklı liderlerin bir araya gelip, IŞİD’e karşı bir duruş alabilmesine bağlı. Haftaya değil, gelecek ay değil, fakat şimdi” dedi.
‘Kürtler kendi kaderini belirlemeli’
Kerry’nin ziyaretinden önce CNN International kanalına özel bir röportaj veren Federal Kürdistan Yönetimi Başkanı Mesud Barzani, Irak’ın artık bir arada kalabilmesinin güç olduğunu belirterek “Çünkü şu an tecrübe ettiğimiz şey bize bu şekilde devam edemeyeceğimizi gösteriyor. Bugünkü Irak, bildiğimiz ve yaşadığımız iki hafta önceki Irak’tan artık farklı” dedi.
“Irak’taki son gelişmelerin ardından, Kürt halkının kendi geleceğini belirlemesi için fırsatı değerlendirmesi gerektiğinin artık kanıtlandığını düşünüyorum” diyen Barzani, “Bu bağımsızlık isteyeceksiniz anlamına mı geliyor” şeklindeki soruya ise şöyle yanıt verdi: “Artık Kürt halkının geleceğini tayin etme vakti geldi. Biz de Kürt halkının kararı neyse onu destekleyeceğiz” şeklinde bir ifade kullandı.
‘Maliki istifa etmeli’
Barzani, “Sınıra yaklaşan herkesle savaşırız. Teröristlerle savaşma görevinin icrasında tereddüt etmeyiz. Fakat önümüzde açık bir gelecek olmadıkça ve kapsayıcı bir siyasi çözüm bulunmadıkça savaşmayız” diye ekledi.
Şiiler ve Sünniler arasında bir anlaşma ve yönetimde gerçek bir ortaklık olması halinde IŞİD’in bölgeden uzaklaştırılmasının mümkün olabileceğini söyleyen Barzani, “Bunun sorumlusu her kimse, görevini bırakmalıdır” diyerek Irak Başbakanı Nuri El Maliki’nin istifasını istedi.
Musul’un IŞİD çeteleri tarafından ele geçirilmesine ilişkin bir soruyu yanıtlarken, birkaç gün öncesinde Maliki’yi uyardığını ancak uyarılarının ciddiye alınmadığını söyleyen Barzani, “Sünni bölgelerinde yaşayan halk, merkezi hükümetin politikalarına karşı isyan etti. Yaşanan her şey IŞİD tarafından yapılmadı. Fakat IŞİD bu fırsatı değerlendirip kontrolü ele geçirmek istiyor” dedi.
‘Kerkük için referandum olabilir’
“ABD’ye yardımları için” teşekkür eden Barzani, Kerkük’le ilgili bir soruya, “Kerkük’ün Kürdistan’ın bir parçası olduğundan hiçbir şüphemiz yok. Irak Anayasası’nın 140. Maddesine uyarız. Son on yıldır bu maddenin uygulanmasını bekliyoruz. Fakat merkezi hükümetten bu konuda hiçbir ciddiyet göremedik. Bizce Kerkük, Kürdistan’ın bir parçasıdır ve bu konuda konuşmaya gerek yoktur” yanıtını verdi. “Referandum olacak mı” şeklinde soruya ise Barzani, “Referandum yapmadık. Fakat gerekirse yaparız ve halkın kararına da saygı duyarız” yanıtını verdi.
Kültürel dokuyu tahrip ediyor
Irak, Güney Kürdistan ve ABD arasında diplomatik temasların yoğunlaştığı bu dönemde Irak Şam İslam Devleti’ne (IŞİD) bağlı çeteler, ülkede giriştiği infazların yanı sıra bu ülkenin kültür mirasına da önemli darbeler vuruyor. Ele geçirdiği yerlerde türbeleri tahrip eden IŞİD üyeleri, iki hafta önce Musul’u ele geçiren Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) politikalarını yavaş yavaş hayata geçiriyor. Örgüt kentte bulunan dini ve kültürel heykelleri kaldırmaya başladı. IŞİD’in bu uygulaması çerçevesinde, Iraklı müzisyen ve yazar El Musuli’nin kentte bulunan heykeli kaldırıldı.
IŞİD’in heykelini kaldırdığı bir diğer Arap şairi ise Ebu Temmam oldu. IŞİD bünyesinde savaşan radikal İslamcılar, tüm heykellerin hatta türbelerin İslam’a aykırı olduğu gerekçesiyle yıkılması gerektiğini savunuyor.
‘Beyci’yi ele geçirdi’ iddiası
Bu IŞİD, Beyci kentinde bulunan Irak’ın en büyük petrol rafinerisini ele geçirdiğini açıkladı. Beyci kenti, Bağdat’ın kuzeyinde bulunuyor. Petrol rafinerisi, son 10 gündür kuşatma altındaydı. Çatışmalar sırasında Irak askeri güçleri birkaç defa geri püskürtülmüştü.Rafineri, Irak’ın petrol ihtiyacının üçte birini karşılıyor.
HABER MERKEZİ